Kimilerimizin en harika anlarını içermese de küçüklüğümüzden beri hem şaka yaptığımız hem de şakalandığımız bir gün olmuştur 1 Nisan. Her şeyde olduğu gibi aklımıza hemen ‘Neden?’ sorusu gelir. Bu günde neden şaka yaparız? Bu geleneği kimler başlatmış olabilir? Peki tarihte bugün neler olmuş? Günümüzden geçmişe doğru giderken sizlerle paylaşacağımız üç farklı hikayemiz var. 

Öncelikle günümüze baktığımızda her ülkenin 1 Nisanla ilgili kendine özgü gelenekleri olduğunu söyleyebiliriz. Kimi zaman medyanın hatta bazı enstitülerin dahi bu çılgınlığa dahil olduğu günde İtalya, Fransa, Belçika ve Fransızca konuşulan diğer ülkelerde insanların birbirlerinin arkalarına kağıttan balıkları iliştirdikleri ‘Nisan Balığı’ geleneğini görebiliriz.

hikaye

Biraz kuzeye gittiğimizde Ukrayna’nın Odessa kentinde ‘Humorina’ adı verilen bu tarihte her sene şehir merkezinin renkli görüntülere sahne olduğunu görüyoruz. Gün boyunca konserler, fuar alanları ve çeşitli sahne performanslarıyla 1 Nisan bu kentte tam bir festival havasında geçiyor.

nisan

İspanya ve İspanyolca konuşulan diğer ülkelerde ise Aralık sonuna denk gelen ve 1 Nisana çok benzeyen bir ‘Kutsal Masumlar Günü’ olduğunu söyleyebiliriz.

Geçmişten 1 Nisan Hikayeleri

Geçmişe dönüp eski 1 Nisanları incelediğimizde şakaların kaynağıyla ilgili karşımıza 3 farklı hikaye çıkıyor:

Hikaye 1: Bazı tarihçilere göre 1 Nisan’ın ‘Şaka Günü’ olmasının arkasında 1582 yılında Fransa’nın Jülyen takviminden Miladi takvime geçişine uyum sağlayamayan insanlar yatıyor. Jülyen takviminde yeni yıl bahar ekinoksu ile yani 1 Nisan civarında başlıyordu. Miladi takvimle birlikte yeni yılın 1 Ocak ile başladığını unutan, buna alışamayan insanların yeni yılı 1 Nisanda kutlamaya devam edip alay konusu olmalarıyla ortaya ‘Şaka Günü’ çıktı.

Julius Caesar introduced the Julian calendar. | Pinterest projects, Julius  caesar, Julius

Hikaye 2: Bazı tarihçiler ise 1 Nisan’ı Antik Roma’daki Hilaria (Latincede neşeli anlamına geliyor) adlı festivalle ilişkilendiriyor. Kılık değiştirmiş insanların birbirlerine ve hatta yargıçlara yaptıkları şakalar ile ‘Şaka Günü’nün temelini attıkları söyleniyor.

The Origins of April Fool's Day | Latin Language Blog
The Origins of Fools’ Day: Festival of Hilaria

Hikaye 3: 1 Nisanın tarihçesi ile ilgili ülkemizde sıklıkla rastladığımız bir başka hikayeye konu olan olay biraz daha acı. 15. Yüzyılın sonlarında Haçlıların Endülüs Müslümanlarının çoğunlukta olduğu Gırnata isimli kaleyi fethetmek için başvurduğu hileyle kaleyi ele geçirdikten sonra sözlerini tutmayıp kale halkını katletmeleri sonucunda bugün hile günü olarak kalmıştır.

Gün içinde alacağınız haberleri, duyacağınız şeyleri zihin süzgecinizden geçirirken günün anlam ve önemini göz önünde bulundurarak daha dikkatli olmanızı tavsiye ederim. İçinizdeki çocuğu kaybetmeden geçireceğiniz bol şakalı bir gün olsun. Neşeyle kalın…

İleri Okuma: 1, 2

Editör: Efe Şen