Hepimiz parmak izimizin  ya da göz irisimizin eşsiz olduğunu biliriz. Peki  size beyninizin de eşsiz olduğunu söylesem. Her insanın beynindeki sinir ağları da tıpkı DNA sarmalı gibi eşsizdir.  Aslında bu konu “1+1 asla 2 yapmaz”a kadar gidebilir ama bu yazımızda felsefeye çok girmeyeceğiz.

Her İnsanın Beyni Kendine Özgüdür

Aslına bakarsınız bu sadece beyin için geçerli değildir. Parmak izimizden tutun DNA sarmalımıza kadar her insan eşsizdir. Benzersiz kelimesi burada pek işimizi görmeyecek çünkü tek yumurta ikizleri benzerdir. Hatta ilk baktığınızda neredeyse birbirinin aynısıdır. Aradan zaman geçer, ayırt etmeye ama ara sıra karıştırmaya başlarsınız sonra bir bakarsınız bunlar bambaşka iki insan gibi gelmeye başlamışlar. Başka bir deyişle evrende hiçbir şey birbirinin aynısı değildir. İki ağaç çok benzeyebilir ya da aynı fabrikadan çıkmış iki gömlek birbirinden farksız gibi görüne bilir ama atomik boyutta asla aynı değillerdir. Yapılar ne kadar karmaşıklaşırsa yahut ne kadar detaylı inceleme yaparsanız farkı o kadar çabuk görürsünüz.

beyin

Tek Yumurta İkizlerinde Bile

Beyindeki bu özgüllüğü elbette DNA ya bağlamak mantıklı gelebilir. Fakat bugün biliyoruz ki tek yumurta ikizlerinin parmak izleri ve göz irisleri birbirinden farklı. Bu farklılığın sebebi ise tamamen çevresel faktörlerdir. Çünkü bir kişi olması gerekirken bilinmeyen bir sebeple bölünen zigot bölünmeden sonra gerçekleşen hesaplanamayacak kadar küçük ve kaotiklik derecesinde karmaşık bir dizi etkiye maruz kalırlar. Mesela anneden gelen hormonların parmak izi olşumunda etkili olduğunu biliyoruz. Bir bebeğin göbek kordonundaki minik bir uzunluk farkı, hormonların çok küçük bir zaman veya miktar farkıyla etki etmesine sebep olabilir.  Bu ve bunun gibi sayısız minik farklılıklar sonucunda aynı genetik kodu taşıyan iki farklı insan çıkar karşımıza.

Sonsöz

Beynin eşsizliği beyne özel bir durum değildir. Hiçbir şeyin aynı olmadığı bir evrende elbette beyin gibi doğumdan yıllar sonra bile şekillenmeye devam eden, düşündükçe bile değişen organın benzersiz olması sürpriz sayılmaz. Sürpriz olan, kafatasımızın içinde duran ve düşüncelerimize, duygularımıza, algımıza, hayallerimize ev sahipliği yapan böylesi gelişkin bir organın herkeste farklı olduğu gerçeğinin artık bilimsel olarak da biliniyor olmasıdır. Demek ki içeride bilgi işleyen sistem, herkeste başka… Yani herkesin kafasının içi,zihinsel dünyası, kabiliyetleri, hayalleri, duyguları ve sezgileri diğer tüm insanlardan farklı…

Beynin Sırları, Prof. Dr. Sinan Canan