Öncelikle, nedir Lucid rüya? Lucid; yani berrak rüya kişinin rüya sırasında rüya gördüğünün farkında olması, olaylara müdahele edebilmesi, istemli hareket edebilmesi olarak tanımlanır. Bu sırada günlük hayallerinizin harmonisi arasında kaybolabilirsiniz. Rüyanızın farkına varıp istediğiniz bir sahile gittiğinizi, kumlara uzanıp gökyüzünü izlediğinizi ya da gidilemeyen bir yere gittiğinizi hayal edin… Ya da sürekli gördüğünüz kabusu harika bir rüyaya çevirdiğinizi… Sihir gibi.

Rüyalarımızı kontrol etmeye başlamadan önce haydi rüyalarımızı tanıyalım. 💫 Uykunun 5 evresi vardır: 4 non-REM (göz hareketlerinin gözlenmediği evre) ve 1 REM (göz hareketlerinin gözlendiği asıl rüya görülen evre). REM evresini en ilginç kılan asıl rüya görülen evre olması değil, REM süresince beyin aktivitemizin tıpkı uyanıkken, otururken, konuşurken, düşünürkenki gibi olmasıdır. Örneğin; rüya gördüğünüz esnada ve gün içinde zorlu bir matematik sorusu çözerken beyninizi EEG ile görüntüleyecek olursak her ikisinde de “beta” ve “gama” olarak adlandırılan frekansı çok yüksek dalgalar gözlemleriz. Aynı şekilde bu evrede ve normal yaşantımızda gözlenen alfa dalgaları baskındır.

Rüya gördüğümüz evrede kulak içi kaslarımız, gözlerimizi kontrol eden kaslarımız ve solunumla ilgili kaslarımız hariç tüm kaslar paralize durumdadır. Bu da harika bir gerçeği gözler önüne seriyor: Uyurken beynimizin içinde gerçekten duyuyor ve görüyoruz, bunlar da beyindeki rastgele deşarjlarla gerçekleşiyor. Hangi lambayı yaktığını bilmediğimiz ışıkları açıp kapatmak gibi…. Deşarjlar da rastgele olduğu için beynimizde aktive olan anılar, yüzler de karmaşık oluyor. Bu nedenle de rüyalarımızın çoğu anlamsızdır. Bunda bloke olan ve mantıklı düşünmemizden sorumlu, insanı insan yapan frontotemporal korteksin etkisi de var tabii. Bunların dışındaki anlamlı ve tekrar eden rüyalar içinse henüz bir açıklama getirilebilmiş değildir.

Normal Rüyanın Seyrini Berrak Rüyaya Çeviren Nedir?

Beyindeki iki önemli değişiklik bu durumlardan sorumlu görünmektedir. Bilişsel yeteneklerimizi kontrol eden ve normal rüyalar sırasında engellenen 1.frontotemporal korteks, berrak rüyalar sırasında daha yüksek aktivasyon gösterir. Araştırmacılar, ayrıca bilinçli farkındalık ve gönüllü eylem ve karar verme gibi işlevlerle ilişkilendirilen nöron grupları tarafından ateşlenen 2.senkronize gama dalgalarında bir artış gözlemliyorlar.

Lucid Dreaming’in Faydaları Nelerdir?

Nörobiyolojinin en çok cevap aranan ve bilimsel bir çıkmaz olan sorusu “bilinç”tir. Bilim insanları lucid durumuna nasıl geçtiğimizi tabii ki yalnızca eğlence için değil, bilincin nasıl oluştuğunu anlamaya yardımcı olacağı için anlamaya çalışıyor. Çünkü, normal rüya esnasında bilincimiz devre dışıyken lucid rüyaya geçiş aşamasında farkındalığımızı elde ediyoruz.

Aynı zamanda başka konularda da fonksiyonel olacağını umuyorlar.Örneğin; PTSD (travma sonrası stres bozukluğu) ya da kabusların lucid rüya ile aşılabilmesi gibi (Lucid Dreaming). Bu tekrarlayan kabuslar o kadar korkutucudur ki anksiyete, insomnia (kronik uykusuzluk) ve huzursuz bir uykuya neden olurlar ve bu da günlük yaşamı olumsuz yönde etkiler. Lucid rüya ile, kabus gören biri yaşadıklarının gerçek olmadığını anlayabilir ve daha sonra kabusu olumlu ya da nötr bir rüyaya dönüştürebilir.

Bilinçli rüya, aynı zamanda görselleştirme yoluyla motor becerilerini geliştirme fırsatları sunar. Motor becerilerini tekrar etmek için zihinsel görüntüleri kullanmanın; sporcuların, tıp pratisyenlerinin ve müzisyenlerin performansını arttırdığı ve örneğin; sinir sistemi hasarından sonra el kontrolünün ve diğer motor görevlerinin rehabilitasyonuna yardımcı olduğu gösterilmiştir. Teknik olarak işe yarıyor, çünkü bir motor eylemi gerçekleştirdiğini hayal etmek, aslında gerçekleştirdiğindeki sinir yapılarını neredeyse aynı şekilde harekete geçiriyor – tek fark uyarının kasta sonlanmaması.

Lucid Dreaming Teknikleri Nelerdir?

Aslında berrak rüya görmek için test edilen birçok teknik vardır. Fakat bunların çoğunun bireyler arasında başarılabilme ya da uygulanabilme oranı düşüktür. Bunlar dışında, Avusturalyalı 169 katılımcıyla tespit edilen evde deneyebileceğin ve başarı şansı yüksek 3 teknik: Gerçeklik testi, Mnemonik İndükleyici Lucid Dreaming ve Uyan-Yatağa Dön.

Beynimizi Lucid Dreaming Yapmak Üzere Nasıl Eğitebiliriz? 1
  1. Gerçeklik Testi Metodu: Günlük yaşantınızda sürekli olarak rüyada olup olmadığınızı kontrol etme tekniğidir. Inception filminden de hatırlayacağımız gibi, filmde çevrilen bir topaç gerçek hayattaysanız bir zaman sonra duracakken rüyada iseniz sonsuza kadar dönecektir. Topacı günlük hayatınızda sürekli çevirmeyi alışkanlık haline getirirseniz rüyanızda da aynısını yapma olasılığınız artar ve bu şekilde rüyada olduğunuzun farkına varabilirsiniz. Topaç çevirmek yerine nefesinizi tutabilirsiniz. Bu durumda rüyada değilseniz bir süre sonra refleks olarak nefes almaya başlayacaksınız. Nefesinizi tuttuğunuz halde nefes alabiliyorsanız rüyaların özgürlüğü içindesiniz demektir.
  2. Mnemonik İndükleyici Lucid Dreaming: Kişi gördüğü rüyayı hayalinde tekrar ederken sürekli olarak “Bir daha rüya gördüğümde rüya gördüğümün farkında olmak istiyorum” der. Bu yöntem Uyan-Yatağa Dön tekniğiyle uyandıktan sonra tekrar yatağa yatıldığında en iyi sonucu verir.
  3. Uyan-Yatağa Dön: Normal uyanma zamanınızdan birkaç saat önceye alarm kurup uyanıyorsunuz. 5-10 dakika uyanık kaldıktan sonra tekrar uykuya dönüyorsunuz. Bu kısa uyanmanın, REM uykusuna geri kayması durumunda, berrak rüyada yer alan kilit beyin bölgelerinde kortikal aktivasyonu arttırdığı düşünülmektedir. Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, sabahları alarmın erteleme düğmesine birkaç kez basmak da lucid rüya görme şansını arttırıyor gibi görünmektedir🙃

Bunlar dışında giyilebilir teknolojiler, bazı uyarıcılar, ışıklar hatta bazı ilaçlar da lucid rüya deneyimleme şansını arttırabilir ya da deneyimi güçlendirebilir. Araştırmacılar, lucid rüyaları saydığımız faydalarından ötürü araştırmaya devam ederken biz de öğrendiğimiz tekniklerle bunu deneyimlemeye çalışalım✨ Başarabilenlerin deneyimlerini iletişim adreslerimden benimle paylaşmaları beni çok mutlu edecektir. Sabırla ve merakla okuyan her bir beyine berrak rüyalar dilerim…

Kaynaklar 1