Bir Bağımlılık: Tetris Efekti Nedir?

Tetris Efekti

Dünya’nın gelmiş geçmiş en çok satan, rekor kırmak için gece gündüz başında oturduğumuz, yukarıdan aşağıya doğru kayan karelerin arasında kaybolduğumuz tetris oyununu hatırlıyor musunuz? 1980’lerden başlayıp 2000’lere kadar devam eden ve bazı telefonlarda hala türevlerine rastladığımız tetrise bizi bu kadar bağlayan, onu senelerce en çok satan oyun yapan nedir? Tetris efekti nedir?

Tetris Oyunu İlk Nasıl Ortaya Çıktı?

Tetris 1984 yılında Moskova Sovyet Bilim Akademisi’nde bir bilgisayar programcısı olarak çalışan Alexey Pajitnov tarafında geliştirildi. Amacı yeni donanımları test etmek olan Pajitnov küçükken çözmeye çalıştığı Katamino bulmacalarından esinlenerek tetrisi ortaya çıkardı.

Tetris oyununu başlangıçta geleneksel Katamino bulmacadan hiç de farklı değildi.Pajitnov bu versiyona “genetik mühendislik” adını vermişti. Fakat hem adı hem de kendisi ona biraz sıkıcı geldiği için üzerinde çalışmaya devam etti. Dikdörtgeni dikey hale getirip şekillerin aşağıya doğru düşmesine karar verdi. Fakat bu kez de yeni bir problem ortaya çıkmıştı. Aşağıya düşen parçalar hızla ekranı dolduruyordu. Pajitnov yılmadı ve bu problemi de tamamen dolan satırları silerek çözdü. Artık oyun kolayca bitmemeye başladı ve böylelikle dünyanın en sevilen oyunlarından biri haline geldi. Aynı zamanda en çok bağımlılık yapan oyunlarından biri.

Tetris Efekti

Tetris Etkisi Nedir?

70 milyon kopyadan fazla satan tetris o kadar çok oynanıyordu ki artık Tetris Etkisi denen bir etki ile ilişkilendirilir oldu ve üzerinde çeşitli psikolojik deneyler yapılmaya başlandı.Bu deneylerden biride Harvard
Tıp Fakültesi Psikiyatri Bölümü’nde yapılan bir araştırmaydı. 27 kişiye 3 gün boyunca günde 7 saat bu oyunu oynamaları için para verildi. Araştırma bittikten sonra görüşülen katılımcıların %63’ünden bazıları rüyalarında gökten düşen tetrominolar gördüklerini bazıları ise uyanıkken bile etrafta oyunu gördüklerini belirtti ve tetris etkisinin tanımı ortaya çıktı.

Tetris etkisi ya da sendromu olarak da bilinen bu durum, her hangi bir aktiviteye, oldukça fazla zaman ayırıp, yüksek ilgi düzeyi gerçekleştirdiğiniz yani takılıp kaldığınızda oluşan bir durumdur.

Tetris Efekti

Tetris Neden Bu Kadar Bağımlılık Yapıyor?

Klinik psikolog Vladimir Pokhilko bu bağımlılığı üç şekilde açıklıyor:

1. Oyunu oynarken beyniniz bir karar alıyor ve bunun sonucunu anında görüyor. Şekilleri yerine oturtmak çok küçük de olsa yeni bir tatmin duygusu oluşturuyor. Bu küçük tatminler bir kaç saniyede bir tekrarlanıyor.
2. Öte yandan tamamlanmamış boşluklar oluştuğu için beyniniz bunları da doldurmak için kendini zorluyor.
3. Bir kaç saat oynadıktan sonra ilk iki aktivite otomatikleşiyor. Tekrar tekrar aynı şeyi yapmak bir huya dönüşüyor.

Aslına bakarsak bir şeyi alışkanlık haline getirmek, beynimizi kandırmak bu kadar basit. Bir kaç saat oynadığımız oyun bile bir anda huya dönüşebiliyorsa, aslında yapmak istediklerimiz için bir sihre ve ilahi bir güce ihtiyacımız yok demektir. O ilahi güç zaten içimizde bir yerlerde kullanılmayı bekliyor. Tek yapmamız gereken harekete geçmek.

Kaynaklar:

1

Bilgiyi Yay
Written by Eda Nur Çilesiz
Merhaba ben Eda Nur Çilesiz. Maltepe Üniversitesinde Okul Öncesi Öğretmenliği 2. sınıf öğrencisiyim. İlgi alanımın çoğunluğunu çocuklar ve psikoloji oluşturduğundan bu alanlarla ilgili kitaplar, makaleler, demeçler okumak bana büyük bir keyif veriyor. Bu platformda sizlere bu zamana kadar oluşturduğum birikimimi sunabilmek öncelikli hedefim.

Leave a Reply