Son zamanlarda uzmanlardan sıkça duyduğumuz bir kelime kuersetin. Peki kuersetin nedir? Sağlığınıza birçok fayda sağlayan bu güçlü antioksidanın adını özellikle koronavirüsün tüm dünyayı etkisine almasıyla birlikte daha fazla duymaya başladık. Besinler yoluyla alınabilen kuersetin maddesi, hücre yenilenmesinden zararlı toksinlerin atılmasına kadar sağlığınıza pek çok fayda sağlıyor.

kuersetin

Kuersetin nedir?

Bir antioksidan türü olarak kabul edilen kuersetin, flavonoidin alt türüdür. Sebzeler, meyveler, çay gibi pek çok besinde doğal olarak bulunur. Kuersetin gibi flavonoidlerin yararlı etkileri, vücudunuzda antioksidan olarak işlev görme yeteneklerinden kaynaklanır. Kalp hastalıkları, kanser, dejeneratif beyin bozulukları gibi ciddi hastalıkların risklerinin azalması dahil olmak üzere çeşitli yararları vardır. Kuersetin, beslenmenizde en bol bulunan flavonoiddir. Bir insanın çeşitli besin kaynakları aracılığıyla bu sağlıklı maddeyi günde ortalama 10-100 mg kadar tükettiği bilinmektedir.

Kuersetin Hangi Besinlerde Bulunur?

kuersetin

Kuersetin; yeşil yapraklılar, soğan, domates, bazı meyveler ve brokoli de dahil olmak üzere bitkilerde bulunan bir tür antioksidandır. İnsan diyetinde en zengin antioksidanlardan biri olarak kabul edilen kuersetin, serbest radikal hasarına, yaşlanmanın ve iltihaplanmanın etkilerine karşı savaşmada önemli bir rol oynamaktadır. Kapari, yaban kerevizi, karabuğday, kuzukulağı bitkisi, turp, keçiboynuzu, dereotu, rezene, kırmızı soğan, kırmızı hindiba, lahana, yaban mersini, erik, yeşil çay, siyah çay, üzüm, elma ve kırmızı şarap yüksek kuersetin içerikleri ile bilinir.

Kuersetinin Faydaları Nelerdir?

Günlük hayatta maruz kalınan çevre kirletici maddeler, radyasyon, stres, dengesiz beslenme ve ilaç kullanımı gibi etmenler vücudumuzda oksidatif stres oluşturur. Oksidatif stres, biyolojik fonksiyonların bozulmasına ve sonuç olarak diabet ve kalp rahatsızlıkları gibi birçok kronik hastalığa neden olur. Vücutta bulunan antioksidan mekanizmalar bu gibi durumlarda devreye girerek oksidatif stresin azaltılmasını sağlar. Kuersetin, sahip olduğu güçlü antioksidan özelliği sebebiyle bitkisel tedavi ve geleneksel çin tıbbında geniş bir kullanım alanına sahiptir. Son yıllarda yapılan çalışmalar kuersetinin; osteoporosis, bazı kanser türleri, akciğer ve kardiovasküler hastalıklar gibi birçok hastalığı önlediği yönündedir. Kuersetinin sahip olduğu güçlü antioksidan etkinin bu hastalıkları önlemede ya da tedavi etmede son derece önemli olduğu düşünülmektedir.

kuersetin

Çevresel faktörler, yaşam tarzımız ve stres vücutta oksidatif stres oluşturan ana etmenlerdir. Kuersetin çeşitli antioksidan enzimlerin seviyelerini arttırarak oksidatif stresin azaltılmasını sağlarken, oksidatif stresi arttıracak yöndeki reaksiyonları önler.

Vücutta metabolik olarak en aktif dokulardan biri olan kemik, yaşam boyunca sürekli olarak yeniden yapılanmaya uğrar. Sigara içen kişilerin yetersiz kemik kütlesi ve stabilitesine sahip olduğu bilinirken, yapılan çalışmalar bu bireylere uygulanan kuersetin takviyesinin kemik kırıklarının iyileşmesini arttırabileceği ve bunun yanısıra sigaraya maruz kalma sonucu oluşan oksidatif hasarın ise arttrırılan antioksidan enzim seviyeleri sayesinde azaltılacağı yönündedir.

Türkiye’de yapılan bir çalışmada ise kuersetinin antioksidan özelliği ile reaktif oksijen türleri oluşumunu önlediği ve böylece kalp koruyucu etki gösterdiği ifade edilmiştir.

Vücudumuzdaki en geniş organ olan derimiz her çeşit çevresel hasara dayanacak kapasitededir. Fakat radyasyon hücrelerde reaktif oksijen türleri artışına neden olurken antioksidan mekanizmaların da dengesini bozar. Brezilya ve Çin’de yapılan iki ayrı araştırmada kuersetinin radyasyon kaynaklı cilt hasarlarını önlediği, hücre zarı ve mitokondrileri ise oksidatif hasara karşı güçlendirdiği görülmüştür.

kuersetin

Antioksidan özelliğinin yanı sıra, kuersetinin antikanser özelliği de araştırma konusudur. Kuersetinin meme kanseri üzerine etkisinin incelendiği araştırmalarda, kuersetinin kanser hücrelerinde hücre ölümüne neden olduğu, hücreleri diğer antikanser ilaçlarına karşı daha hassas hale getirdiği ve çoklu ilaç direncini azalttığı yönünde bulgular elde edilmiştir.

Serbest radikaller kararsız moleküller olup hücre içerisinde yüksek seviyelere ulaştıklarında çeşitli hasarlara neden olurlar. Bu hasarlardan biri de normalinden fazla artmış inflamasyondur. Normal seviyelerdeki inflamasyon vücudun enfeksiyonla savaşması için gerekli iken sürekli bir inflamasyon kalp ve böbrek hastalıkları gibi önemli rahatsızlıklara neden olur. Kuersetin alımının inflamasyon moleküllerinin üretimini azalttığı yönünde bilgiler mecvuttur.

Yapılan çalışmalar kuersetinin sahip olduğu antioksidan özelliği sayesinde alzheimer hastalığı gibi dejeneratif beyin hastalıklarına karşı koruyucu etkisi olabileceğini göstermektedir. Kolombiya’da yapılan bir araştırmada kuersetinin alzheimer etkilerini azaltırken beyin ve öğrenme fonksiyonlarını arttırdığı görülmüştür.

Kaynaklar: 1, 2, 3, 4