Bağışıklık deyince akla ilk gelen destekleyicilerden biri ve kış aylarının popüler vitamini olan C vitamininin önemi Covid-19 ile birlikte daha da arttı. C vitamini vücutta depolanamayan bir vitamin çeşididir. Bir gün çok fazla portakal, limon tüketerek bunlardan aldığınız C vitamininin size bir hafta yeteceğini düşünebilirsiniz. Ama bu imkânsız. Her yeni günde kendini sıfırlayan bir sistem bu. Günlük gereksinimin üzerinde alınan vitamin ise idrar ve ter ile birlikte vücuttan atılır. Eksikliğinde kansızlık, diş eti kanamaları, ciltte lekeler (peteşi) ve morluklar, sık olarak hastalanma ve yaraların geç iyileşmesi gibi olumsuzluklar görülür. 

Peki, C vitamini takviyesi almalı mısınız ve bu takviyeyle virüsten korunabilir misiniz?

Bu yazımda sizlere; bağışıklık sistemini güçlendiren C vitamininin diğer faydalarından, zararlarından ve vücuttaki etkisinden bahsedeceğim.

Elbette bu yazıda “C vitamini takviyesi almalı mıyım?” sorusunun cevabını bilinçli bir şekilde almış olacaksınız.

vitamin

C Vitamini Nelerde Var?

C vitamininin en önemli kaynağı meyve ve sebzelerdir. Fakat ısı (pişirme), metal bıçak veya doğrayıcılarla temas, ışığa veya oksijene maruz kalma gibi durumlarla çok hassas bir yapıya sahip olan C vitamini yüzde yüze varan oranlarda kayba uğrayabilir.

Bol miktarda C vitamini içeren besinlere örnek olarak şunlar verilebilir:

  • Portakal, mandalina, greyfurt, kivi, ananas, çilek ve daha birçok taze meyve,
  • Limon,
  • Kırmızı ve yeşil biber,
  • Domates,
  • Roka, maydanoz, marul gibi yeşillikler,
  • Taze kuşburnu,
  • Brokoli, lahana, ıspanak gibi sebzeler C vitamini içeren önemli kaynaklardır.
vitamin

C Vitamininin Faydaları Nelerdir?

Vücutta iyileşmeyi sağlayan bir protein olan kollajen sentezinde görev alan C vitamini yaraların iyileşmesi ile kıkırdak, kemik ve dişlerin onarımını sağlar, sağlıklarını korumaya yardımcı olur.

Antioksidan özelliğe sahiptir. Bu sayede serbest radikallerle tepkimeye girer ve bunları nötralize eder.  Hava kirliliğine, sigara dumanına ve ultraviyole ışınlara maruz kalmak da serbest radikal oluşumuna sebep oluyor. Serbest radikaller zincir reaksiyon oluşturarak DNA ve hücre zarına zarar verebiliyor. C vitamini gibi antioksidanlar, serbest radikallerin zincir reaksiyona girmesini bloklayarak zarar vermelerini engeller.

Besinlerle birlikte günlük olarak vücuda alınması gereken C vitamini miktarı kadınlar için 75 mg, erkekler için ise 90 mg’dır. Hamilelerde anne karnında büyüyen bebeğin gereksinimi nedeniyle, emziren annelerde ise süt üretimi dolayısıyla bu ihtiyaç yükselir. Hamileler için günlük C vitamini gereksinimi 85 mg, emziren annelerde ise 120 mg olarak belirtilebiliriz.

Bunların haricinde C vitamininin bazı önemli faydaları şunlardır:

  • Kronik hastalıklara yakalanma riskini azaltır.
  • Kan lipidlerini dengeler.
  • Gut ataklarını önler.
  • Demir emilimini arttırır.
  • Bilişsel fonksiyonları güçlendirir.
  • Bağışıklık sistemini güçlendirir.
vitamin

C Vitamini COVID-19 ‘u veya Diğer Virüslerin Bulaşmasını Engelleyebilir Mi?

Şu an için yapılan araştırmalar hiçbir besin takviyesinin corona virüsü enfeksiyonunu önlediğini veya tedavi ettiğini kesin olarak göstermemektedir. Yapılan araştırmalar C vitaminin insanları her zaman virüslere karşı koruyamadığını göstermiştir. C vitamini özellikle soğuk algınlığı, grip ve koronavirüs gibi enfeksiyonarın oluşumuna izin veren virüs grupların durduramaz. Tüm bunların yanında C vitamini sağlıklı bir bağışıklık sistemine sahip bireylerin virüslere karşı koymasına destek verebilir ancak bu durum C vitaminin virüsleri kesin olarak önlediği anlamına gelmez.

Şunu da belirtmek isterim ki araştırmalar C vitamini eksiği olan bireylerin SARS-2-CoV virüsünün neden olduğu COVID-19 enfeksiyonuna yakalanma risklerinin daha yüksek olabileceğini göstermiştir. Bu durumun temel sebebi bağışıklık sistemiyle alakalıdır.

vitamin

C Vitamini Takviyesi Kullanılmalı Mı?

Sağlıklı bireylerde günlük 3 porsiyon meyve 2 porsiyon salata veya söğüş sebze tüketimi ile C vitamini gereksiniminin karşılanması mümkündür. Fakat herhangi bir sağlık sorunu nedeniyle bu besinleri tüketemeyenlerde, C vitamini eksikliği olanlarda veya enfeksiyon hastalıkları gibi nedenlerle C vitamini gereksinimi artmış olan kişilerde C vitamini takviyeleri hekim tarafından reçetelendirilebilir. Bu takviyeler ağız yoluyla alınan haplar, suda çözünen tabletler veya C vitamini serumu şeklinde verilebilir. Bunların haricinde hekime danışılmadan C vitamini takviyelerinin kullanımı önerilmez.

C vitamininin de aşırı alımı bazı sağlık sorunlarını beraberinde getirebilir. C vitamini fazlalığı; 2 gramdan fazla alındığında karın ağrısı, bulantı ve kusma şeklinde kendini gösterir.

Uzun süreli ve yüksek doz kullanımının böbrek taşı oluşturabilir. C vitamini demir emilimine yardımcı olur. Bu yüzden bir diğer olası yan etkisi demir preparatı kullanan hastalarda fazla demir yüklenmesine sebep olabilir.

C vitaminini gereğinden fazla aldığımı nasıl anlarım? Belirtileri; hissizlik, yürüyememe, cilt rahatsızlıkları, gözlerde ışık hassasiyeti, uykusuzluk, bitkinlik, baş ağrısı, çarpıntı, ishal şeklinde görülebilir. 

Okuduğunuz İçin Teşekkürler..

Kaynaklar: 1, 2, 3

Editör: Cansu Köse