Değersizlik Duygusu Nedir?

Değersizlik duygusunu hepimiz bir yerden tanıyoruz. Bu duygu; kişinin kendisini sosyal ortamda, toplumda veya bunlardan bağımsız olarak içsel yaşantısında önemsiz görmesidir. Değersizlik duygusu, kişinin kendini diğerlerinden eksik hissettiği durumlarda ortaya çıkar. Kişi yeterli olmadığı hissine kapılır. Bu belli his ve düşünceler o kadar güçlüdür ki kişi başkalarının yanında, bir toplumun içinde kendini rahatsız hisseder. Bu değersizlik hissi eğer belli ilişkilerde ortaya çıkıyorsa sorun sadece duruma özgüdür ama eğer bütün ilişkilerinde ortaya çıkıyorsa bu da bireyin kendisinden kaynaklanmaktadır.

Peki Bu Duygunun Temel Sebebi Nedir?

Değersizlik duygusunun başlangıcı ailemizin bizi yetiştirme tarzından gelmektedir. Aile aslında iyi bir şey yaptığını düşünürken çocuğa sürekli engel koyuyor ve eleştirel bir bakışla yaklaşıyor. Bu durum ailenin düşündüğünden çok farklı olup çocuğun kendi kararıyla, kendi istediğini yapmasına engel oluyor. Bununla beraber aile çocuğun isteklerine yanıt vermiyor, problemleriyle ilgilenmiyor ya da bunun tam tersi aileler aşırı talepkar ve aşırı istekli oluyor. Hatta bazen çocuğun kapasitesinden fazlasını talep ediyor. Çocukluğunda böyle durumlarla karşılaşan çocuk bunları kendi içinde içselleştirip kendisini değersizleştirmeye başlıyor.

değersizlik duygusu

Aileler Ne Yapmalı, Nasıl Davranmalı?

Aileler çocuklarına güven vermeli, kendilerini ifade etmelerine izin vermeli, sevgisini hissettirmeli, bağlanmasını sağlamalı, çocuğun kendine güveninin oluşmasına yardım etmelidir. Yani bu konularda çocuğun aileye olan ihtiyacını aile fark etmeli ve sorunlarını gidermek için elinden geleni yapmalıdır ama tabi ki bu onların her dediğini yapmak zorunda oldukları anlamına gelmez. Eğer her istenilen yapılırsa sınır tanımaz olurlar. Yani sınırlar konulmalı, nerede ve ne zaman, ne yapıp ne yapılamayacağı ile ilgili kuralların konulması gerekir.  

Nasıl başarırız?

Değişim kolay bir şey olmadığı için değersiz hissetmeye de neden olan bir sürü etken varken değersizlik duygusunun aşılması o kadar kolay olmayacaktır ama azimli bir şekilde kurtulmaya çalışır ve vazgeçmezseniz gün geçtikçe bu duygunun azaldığını fark edeceksiniz. Aslında yapılması gereken ilk şey her zamanki gibi bu duygunun farkında olabilmektir ve değersizlik duygusunun az da olsa her insanda olduğunu bilmelisiniz. Bu hissi nerelerde yaşadığınıza bir bakın ve bu hissi yaşarken nasıl davranıyorsunuz bunları tespit edin.

Önemli olan değersiz hissettiğinizde yaptığınız davranışları değiştirebilmenizdir ve tabi ki kendinizle barışın, sizi siz olduğunuz için eksiklerinizle, fazlalarınızla, her şeyinizle kabul edin. Bu sizi her zaman daha iyi hissettirecektir. Bunun yanında kendinizle barıştığınız gibi geçmişinizle de barışın. Değersiz hissettiğiniz bir yerde risk alamıyorsanız o riski alın ve onunla başa çıkmaya çalışın ya da yanında değersiz hissettiğiniz, sizi mutsuz eden, yanında huzurlu hissetmediğiniz kimsenin yanında da olmak zorunda değilsiniz. Bu yüzden öncelikle o insanlardan uzaklaşmaya çalışın ve hatta gerekiyorsa hayatınızdan çıkarın.

Düşüncelerinizi değiştirin, kalıp düşüncelerden kurtulun. Daha farklı bir bakış açısı kazandığınızda çok rahat hissedeceksiniz buna emin olabilirsiniz. Dengeyi kurmalısınız. Sizin ve başkalarının eşit olduğunu unutmayın. Başkalarından eksik veya onların sizden çok üstün olduğu düşüncesini ise kafanızdan çıkarın.

Kendinizi değerli hissettirecek şeyler yapmaya dikkat edin. Alışverişe çıkın mesela, kendinize yemek ısmarlayın. Ne kadar uzun zamandır kendiniz için bir şey yapmadığınızı fark ettiğinizde bu sizi daha çok kendinizle ilgilenmeye itecektir. Her şeyden önemlisi sizin değerinizi bir başkasının belirleyemeyeceğini bilmeniz çünkü zaten herkes ilk başta önce kendine değer verir ve bunda hiçbir koşul aramaz. Başkalarını gördükçe, onların yaptıklarını kendimizde eksik gördükçe kendimize verdiğimiz değer yavaş yavaş düşmeye başlar ve sonunda kendimizi değersiz hissetmeye başlarız. Bunu yapmamaya dikkat etmeli ve bize biz olduğumuz için değer vermeliyiz.

Editör: Berfincan DOĞAN