Canlılar milyonlarca yıldır günümüze gelene kadar potansiyel avcılardan kaçınmak, avlarını etkili bir şekilde yakalayabilmek için çeşitli mekanizmalar geliştirmiştir. Zehir üretimi ve kullanım özelliği bu farklılaşmaların en güzel örneklerini sunar. Genellikle deri altına enjekte edildiğinde etkisini gösterirler ve doğa yüzlerce ölümcül iğne geliştirmiştir.

Zehirlilik oranları karşılaştırılırken yaralanan insan sayısı ve zehir kompozisyonları dikkate alınabilir fakat her birinin zehir mekanizmasının kendi evrimsel yolculuğunda eşsiz ve bireysel olarak en uygunu olduğu unutulmamalıdır.

11.Varanus comodoensis- Komodo ejderi

Dünyanın En Zehirli 11 Hayvanı 1

Metrekareye birçok zehirli sürüngenin düştüğü Endonezya, komodo ejderlerine de ev sahipliği yapıyor. Komodo ejderleri, ev kelerlerinin, bukalemunların da içinde olduğu Lacertilia subordosuna ait Varanidae ailesinden. Isırdığı avının enfeksiyondan ölmesini beklemek zorundadır. Eskiden tükürük bezlerinin ürettiği mukusun zehirli olduğu düşünülürdü, araştırmalarda ağzında yaşayan bakterilerin nörotoksin ürettiği açığa çıktı.Kafatasının MR çekimlerinde alt çene kemiğinde dişlerine açılan zehir kesesi bulundu. Endonezya’da yaşayan insanlar için en büyük zararı mezarlarda ceset hırsızlığı yapmaları. Fakat yerli halk tarafından taşla bile kaçırılabilmeleri onların listeyi en sondan yakalamalarına sebep olmuş.

Dünyanın En Zehirli 11 Hayvanı 2
Familya Gekkonidae
Yakın akrabaları gibi sevimli olduğunu söylemek çok zor.

10. Kuzey Amerika’daki Tek Zehirli Memeli: Soricidae Familyasından Sivri Fare

Dünyanın En Zehirli 11 Hayvanı 3

Memeliler arasında zehre sahip olmak nadirdir. Metabolizması çok hızlı olduğu için (Nabzı dakikada 700’dür), 2-3 saatte bir yeme zorunluluğu böyle bir hayatta kalma yöntemi geliştirmesine sebep olmuş. Ağırlığının 2 katını öldürmek zorundadır. Alt kesici dişlerindeki oluktan akan zehir, avının sinir sistemini hedef alır. Avını -genellikle solucanlar- felç eder ve biriktirir. Kır farelerinin açtığı tünellerde biriktirdiği zombi solucanları da canlı canlı afiyetle yer. Bir sivri farenin bir ısırıkta açığa çıkan zehri 200 fareyi öldürebilir, bir insana günlerce süren aşırı sancılı ağrılar yaşatabilir.

9.Apis Dorsata– Dev Bal Arıları

20 mm den uzunlar. İğnesi aslında kendini feda etme yöntemidir. Bu bal arılarının tamamında gözlenen bir durumdur. Arı bir canlıyı soktuktan sonra ölür fakat iğnesi zehir pompalamaya devam eder.Öldükleri için tehlikede hissettiklerinde uyarı dansı yapmayı tercih ederler. Zehirleri kimyasal kokteyl gibidir ve sinir sistemini ele geçirir. Yuvalarına karşı oluşan bir tehdit karşısında Avrupa bal arıları 200 adet asker arı gönderirken dev bal arıları 20 bin asker gönderir.Zehrin toksisitesi çok yüksek değildir fakat bir arı tarafından sokulmak bile dayanılmaz ağrılara sebebiyet verir.

Dünyanın En Zehirli 11 Hayvanı 4

8. Selenopsis invicta- Ateş Karıncaları

Her yıl 14 milyon amerikalıyı sokup yaklaşık 100 tanesini öldürdüğü için listeye 8. sıradan giren ateş karıncalarının zehrinin kimyasal kompozisyonu böcekler arasında eşsizdir. Zehir, böcek zırhlarını delecek içerikte %95 alkoloit ve %5 protein içeriktedir. Bir ısırıkta kendilerini sabitlerler ve ısırmaya devam ederler. Kırmızı yangılı lezyonlar oluşur. Uzuvların kesilmesine neden olabilir.

Dünyanın En Zehirli 11 Hayvanı 5

7. Dasyatis pastinaca– İğneli Vatoz

Sığ sularda yaşar. Denizlerin kediciği de denir. Balık sunarsanız arkadaş canlısıdır, korkutulduğunda işler değişir.30 cm lik iğneli kuyruklarından zerk ettikleri zehir 1500 insanı yaralayabilir. Tedavi edilmediğinde yaralar amansız ülserlere dönüşür. Zehirleri katil balinalarda(Orcinus orca) bile etkili.

Dünyanın En Zehirli 11 Hayvanı 6

6. Phoneutria nigriventer- Brezilya gezgin muz örümceği

Dünyanın En Zehirli 11 Hayvanı 7

Muzlar Brezilya’da ölümcül, rahatsız edilmekten hoşlanmayan sürprizler taşır;dünyanın en tehlikeli örümceğini. Diğer örümcekler rahatsız edildiklerinde ölü taklidi yaparken ya da kaçarken gezgin örümcekler saldırmayı tercih eder. Tek bir ısırık 300 fare ya da bir insanı öldürmeye yeter. Diğer örümceklerde olduğu gibi zehir keseleri ağız parçalarından biri olan keliserlere açılır. Zehir etkisini 1-2 dakikada gösterir. Nörotoksindir, tüm kasların kasılmasını sağlar. Soluk alıp verme güçleşir fakat listede 5. sırada olmasının sebebi, tüm kasların kasılmasıyla birlikte erkeklerde 4 saatten uzun süren ağrılı ereksiyona sebep olması ve nihayetinde ölümle sonuçlandırmasıdır.

Dünyanın En Zehirli 11 Hayvanı 8
Tüm örümceklerde toksisiteleri değişmekle birlikte zehir bezleri vardır.

5. Chilopoda- Çiyanlar

Dünyanın En Zehirli 11 Hayvanı 9

Hızlı, korkusuz, acımasız. Kuş yiyen tarantulaları bile öldürür. 30 cm uzunluğundadır. Kafasının altında ağız parçalarının özelleşmesiyle oluşmuş maxilliped adlı bir çift zehir dişi vardır. Yarasaları bile avlayabilirler. Zehri insanda kalp krizine sebep olur.

4.Hapalacholaene lunulata- Mavi Halkalı Ahtapot

Dünyanın En Zehirli 11 Hayvanı 10

Golf topu büyüklüğündedirler. Panzehirleri yoktur.
Tehlikede hissettiğinde öncelikle halkalarını belirginleştirir. Nörotoksin salgılar, nörotransmitterleri bloke eder ve av saniyeler içinde felç olur. İnsanları da yaşayan ölüye dönüştürür. İstemli kasları paralize eder. İstemsizler etkilenmez. Tamamen bilinçlidirler, fakat nefes alamazlar. Yavaşça ölürler. Ağrısızdır fakat 90 dakika içinde ölüm gerçekleşir. Zehirleri tükürük bezinde üretilir fakat ahtapotun kendi hücreleri değil bakteri kolonileri zehri üretir.

3. Ölümcül Bir Avustralyalı: Kutu Denizanaları

Saldırganlıklarından ve sokma özelliklerinden ötürü deniz yaban arıları da denir. Dünyanın en zehirli deniz canlısıdırlar. 3 metreyi bulan 60 dokunacı var, dakikalar içinde bir insanı öldürecek knidositleri vardır(nörotoksin üreten yakıcı hücreler). Dokunaçlar milyonlarca zıpkın şeklindeki sarmallardan oluşur ve avın vücuduna saplanır. Bu sürecin hızı araba yastıklarının açılma hızının 10 katıdır. Sıcak bir ütü basılmış gibi anlık bir acı duyulur ve şoka giren insan genellikle karaya çıkamadan boğularak ölür. Tek bir kutu deniz anasını 60 insanı öldürme gücüne sahip.

Dünyanın En Zehirli 11 Hayvanı 11
Chironex fleckeri

2. Taipan

Dünyanın en karmaşık biyotoksinine sahip. 400 türü vardır. Avustralya’da yaşarlar. Bir kemirgen için atom bombası gibidir. Tek bir ısırık 250 binden fazla fareyi öldürebilir. Bu, zehir bakımından kendinden bir sonra gelen yılandan 100 kat daha zehirli olması demek. Önce avını felç eder, zehrinin içeriğinde bulunan enzimler de iskelet ve kas sistemini eritir. Kolayca yutulması sağlanır.

Dünyanın En Zehirli 11 Hayvanı 12

1. Zehirli Ok Kurbağası- Genus Phyllobates

Dünyanın En Zehirli 11 Hayvanı 13

Zehirli ok Kurbağası, Anura takımının Orta ve Güney Amerika’da yaşayan bir familyası. Yaklaşık 176 keşfedilmiş türü vardır.
5 cm dir.Ok kurbağası denmesinin sebebi, Embera Choko yerlilerinin üfleyerek attıkları oklarda Phyllobates terribilis türünün zehrini kullanmalarıdır. Batrakotoksin içerirler, tek bir kurbağa 1900 mikrogram içerebilir ve bunun 200 mikrogramından azının insan vücudundan girmesi öldürücüdür. Bu kurbağalara parmak ucuyla bir kere dokunmak bile felce sebebiyet verir. Bu kurbağaların taşındığı plastik poşetin atıldığı çöple temas eden tavuk ve köpeklerin öldüğü olaylar yaşanmıştır.

Kaynaklar 1.Vertebrate Life F. Harvey Pough, 2. Nat Geo Wild 3. Biology of Invertebrate Jan A. Pechenik