Piyasada birçok marka adı ile bulunan enerji içeceklerini çoğu kişi serinlemek için soğuk bir içecek olarak bile içebiliyor. Sporcu içecekleri ise bugün klasik bir markette çok uygun fiyatta, herkesin erişebileceği şekilde müşterilere sunuluyor. Peki sizce enerji içecekleri ve sporcu içecekleri arasında ne gibi farklılıklar var?

İçecek

Enerji İçecekleri

Enerji içecekleri özellikle adölesan ve gençler arasında tercih edilen, performans arttırıcı özelliği bulunan, ülkemizde de sıkça tüketilen bir üründür. İlk olarak 1987’de Avustralya pazarında seri üretimine başlanan ürünün Türkiye pazarına girişi 1998 yılında olmuştur.

Enerji içecekleri Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği, enerji içecekleri tebliğinde “Bileşimindeki yararlanılabilir karbonhidrat içeriği nedeniyle insan vücuduna enerji sağlayan ve ürün özelliklerinde limitleri belirlenen fonksiyonel maddeleri, vitamin ve mineralleri de içerebilen aromalandırılmış alkolsüz içecekleri ifade eder.” şeklinde tanımlanmaktadır.

Enerji

Temel olarak kafein, şeker, guarana, taurin, L-karnitin, B vitaminleri ve diğer bileşenleri içerebilen içeceklerin içeriği markadan markaya değişebilmektedir. Özellikle yüksek miktarda kafein ve şeker içeriğinin yan etkileri olduğu ve bazı hastalıklara yol açabileceği bildirilmektedir.

Türk Gıda Kodeksi Enerji İçecekleri Tebliği’ne göre bir enerji içeceği toplam 150 mg/L’den fazla kafein fazla içermemelidir. Sağlıklı yetişkinliklerde günlük kafein alımında 400 mg güvenli alım dozu kabul edilirken bu düzeyin üstündeki miktarlarda kafein alımı sinirlilik, hiperaktivite, anksiyete ve palpitasyona (kişinin kalp atışını hissetmesine yol açan bir anormali) neden olabilmektedir.

Enerji İçecekleri Ve Sporcu İçecekleri Arasındaki Farkı Biliyor Musunuz? 1

Ayrıca bağımlılık yapması ve alkolle beraber alındığında sağlık sorunlarına yol açması kafeinin bilinen yan etkileridir. Bağımlılık gelişen kişilerde istenilen düzeyde kafein alınmadığında sinirlilik, baş ağrısı, huzursuzluk, uykusuzluk gibi belirtiler gözlenmektedir. Kafein ve şeker içeriği başta olmak üzere enerji içeceklerinin içerisinde bulunan diğer bileşenler hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, diyabet ve mide – bağırsak sorunlarına yol açabilmektedir.

Sporcu İçecekleri

Sporcu içecekleri ise spor dünyasında adı ergojenik yardımcı olarak geçen yani performans kapasitesini, verimliliği, egzersizden sonra kolay toparlanmayı sağlayan besinsel desteklerdir. Sporcu içecekleri temel olarak karbonhidratlar, vitamin ve mineraller, elektrolitler ve renklendiricilerden oluşur.

Temel olarak egzersiz öncesi, sırası ya da sonrasında vücuttan terle kaybedilen su ve minerallerin yerine konulması ve kaybedilen suya bağlı oluşabilecek komplikasyonları önlemek için kullanılır.

Enerji İçecekleri Ve Sporcu İçecekleri Arasındaki Farkı Biliyor Musunuz? 2

Sporcu içecekleri içerisinde bulunan karbonhidrat miktarlarına göre gruplara ayrılmış ve tüketilmesi gereken zamanlar belirlenmiştir. Bu doğrultuda karbonhidrat oranı %6-10 olanların kanda emilimi daha hızlı olduğu için egzersiz sırasında, %10-25 arasında olanların ise emilimi daha yavaş olduğu için dinlenme anında tüketilmesi önerilmektedir.

Sporcu içecekleri karbonhidrat içeriği nedeniyle diş çürükleri ve diyabete; karbonhidrat içeriği %10’dan fazla olan sporcu içecekleri ise bazı bireylerde bulantı, diyare (ishal) ve kramplara neden olabilmektedir.

Enerji İçecekleri Ve Sporcu İçecekleri Arasındaki Farkı Biliyor Musunuz? 3

Enerji İçecekleri Ve Sporcu İçeceklerinin Farkı Nedir?

Bu iki içecek arasındaki en önemli fark; enerji içeceklerinin kafein, guarana gibi uyarıcı maddeler içermesidir. Bu sebeple enerji içecekleri yoğun fiziksel aktivite sırasında ya da sonrasında tüketilmemelidir çünkü bu içeceklerin içerisinde bulunan kafein diüretik etkiye sahiptir ve dehidrasyona sebep olur. Bu da kalp çarpıntısı ve kalp krizine yol açabilmektedir.

Diğer bir fark ise sporcu içeceklerinin mineral içermesi fakat enerji içeceklerinin genellikle mineral maddeler içermemesinden kaynaklanmaktadır. Sporcu içecekleri bu özelliğiyle antrenman öncesi, sırası ve sonrasında terle kaybedilen sıvı ve elektrolitlerin yerine konulmasını sağlarken enerji içeceklerinin böyle bir özelliği bulunmamaktadır.

Enerji İçecekleri Ve Sporcu İçecekleri Arasındaki Farkı Biliyor Musunuz? 4

Sonuç olarak iki içeceğin de olumlu etkilerinin yanında yan etkileri de bulunmaktadır. Bu yan etkilerin kanıtlanması için örnekler ve çalışmalar maalesef yetersizdir. Özellikle profesyonel kişilerin bu ürünleri tercih ederken sporcu beslenmesi konusunda uzman kişilere danışması ve profesyonel olarak destek alması tavsiye edilmektedir.

Kaynakça: 1, 2, 3, 4

Editör: Berfincan Doğan