Bir sabah kalkıyorsunuz ve erkeklerin seslerini duyamadığınızı fark ediyorsunuz. Ne yapardınız? Bu duyma kaybının, ses frekansları ile ilgisi nedir? Gelin inceleyelim.

Düşük Frekanslı Ses Duyma Kaybı

Tabi ki bu, öylesine olacak bir şey değil. Eminim bir çoğunuz bu haberi duyunca “Ah keşke olsa, hatta bunun teknolojisi çıksa da istediğim zaman sesi kıssam, istediğim zaman açsam” diye düşünmüşsünüzdür. Ama aslında bu bir hastalık.

Çin’in doğu kıyılarındaki Şiamen kentinde yaşayan Çen isimli bir kadın, mide bulantısı ve kulaklarında çınlama hisleriyle uyumaya gitti. O sabah uyandığında ise erkek arkadaşının sesini duyamadığını fark etti.

Kentteki Qianpu hastanesine gittiğinde, doktorlar Çen’de klasik duyma kaybının aksi semptomlar gördüler. Bir dizi tetkikten sonra doktorlardan biri Çen’e “alçak frekanslı duyma kaybı” tanısı koydu. Sadece yüksek frekanslı sesleri duyabiliyordu.

Doktor Şiaoqing, söz konusu rahatsızlığın genetik olabileceğini, bazı insanların buz dolabının çıkardığı sesler gibi ‘derinden gelen sesleri’ doğuştan beri duyamayabileceğini belirtti. Ancak Çen’in duyma kaybına, uzun saatler çalışmanın stresi ve yeterince uyumamanın verdiği bitkinliğin sebep olduğuna inanıyor.

Ses frekansları demişken, 2018 mayıs aylarında popüler bir gündem vardı: “laurel mi, yanny mi?”, hatırladınız mı? İşte bu tartışma da tam olarak duyulabilen ses frekansından ortaya çıkmıştı.

Yüksek frekansı duyma konusunda iyi olanlar kayıtta Yanny duyarken yaş arttıkça düşük frekansı daha iyi duyanlar ise sesi Laurel anlıyordu. Ayrıca farklı bir frekansta kaydı tekrar dinlerseniz ilk başta verdiğiniz cevap değişebiliyordu.

Ses ve Frekans

Erkeklerin Sesini Duyamayan Kadın: Ses Frekansları 1

Bunlardan bahsetmişken, biraz da ses frekanslarından bahsedelim mi? Nedir bu düşük frekanslı, yüksek frekanslı sesler, neye göre bunları duyarız ya da duymayız, hayvanlar da bizim gibi duyar mı?

Bir dalganın frekansı, dalganın hava veya başka bir ortam içinden geçerken ortamdaki partiküllerin ne sıklıkta titreşimine bağlıdır. Frekans ileri geri titreşimlerin zamana bağlı olarak ölçülmesi ile hesaplanır. Saniyedeki titreşim sayısı özel olarak Hertz birimi ile ifade edilir (1 Hertz = 1 döngü/saniye).

Birim zamandaki salınım sayısı arttıkça frekans artar, azaldıkça frekans azalır. Ses frekansının artması bir saniyede oluşan titreşim sayısının artmasıyla gerçekleşir. Farklı diyapozonlara lastik tokmakla vurduğumuzda diyapozonun frekansı ne kadar büyükse o kadar ince ses, frekansı ne kadar küçükse oluşan ses aynı oranda kalın ses olur. Sesin frekansı arttıkça ses inceleşir, azaldıkça ses kalınlaşır. İnce sesi kalın sesten ayıran bu özelliğe sesin yüksekliği denir. Dolayısıyla sesin yüksekliği sesin frekansına bağlıdır. Sesin frekansı titreşim yapan maddenin boy ve ebatlarına bağlı olarak değiştiği gibi maddenin cinsine de bağlı olarak farklılık gösterir. Örneğin boy ve kalınlıkları eşit titreşim hareketi yapan çelik ve bakır tellerin ürettikleri seslerin frekansları birbirinden farklıdır.

Erkeklerin Sesini Duyamayan Kadın: Ses Frekansları 2

  • İnsan kulağı 20-20.000 Hz aralığındaki titreşimlere tepki gösterir.
  • Mavi balina=2- 20 Hz
  • Katil balina(Orka)=0.5-125.000Hz
  • Fil =1 Hz ile 20.000Hz
  • Gergedan=5 Hz te birbirlerine sinyal gonderirler
  • Güvercin=0.1 Hz kadar dusuk sesleri duyabilir.
  • Fare=1000-100.000 Hz
  • Kedi=100-60.000Hz
  • Yarasa= 2000Hz ile 110.000Hz arasindadir.
  • Köpek=65-45.000Hz

Kadınların ses telleri kısa olduğu için ses frekansları büyük ve sesleri incedir. Çünkü
telin boyu kısaldıkça frekansı artar. Erkeklerin ses telleri uzun olduğundan ses frekansları düşük yani sesleri kalındır. Bu yüzden Çin’deki kadın sadece erkekleri duyamıyordu.

Yaz geceleri belamız olan sivrisinek sesleri ise, sivrisinek kanatlarının saniyede 600 kez titreşmesiyle olur. Bu nedenle saniyede havada 600 ses dalgası yani titreşim oluşur ve bu ses dalgaları havada yayılarak kulağa gelir ve ince yani yüksek ses olarak duyulur.

Yunusların ses duyuları o kadar iyidir ki bu yetenekleri sayesinde bir balık sürüsü içindeki tek bir balığı izleyebilir, zifiri karanlıkta kendinden 3 km uzakta duran sudaki iki ayrı metal parayı birbirinden ayırt edebilir.

Teknoloji ve Ses

Erkeklerin Sesini Duyamayan Kadın: Ses Frekansları 3

İnsanlar yaşlandıkça duyma yetisini kademe kademe kaybettiği için, belirli yaşlardan sonra belirli frekanstaki sesler de duyulmaz hale geliyor. Teknoloji ilerledikçe bunu kendi lehine kullanmaya başlayan birçok kişi oldu.

Örneğin bazı ülkelerde, sadece çocuk ve gençlerin duyabileceği frekanstaki seslerden cep melodileri üretiliyor ve bunları internet ortamından indiren öğrenciler, bir yetişkin olan öğretmenlerinin ruhu bile duymadan rahat rahat mesajlaşıp birbirlerinin telefon çağrılarını duyabiliyor.

Amerikan York Times gazetesinde daha önceden yayımlanan bir habere göre, öğrencilerin, derslerde cep telefonlarını açık tutabilmek için buldukları zil sesi, 17 kilohertz (khz) frekansta çıkıyor ve 30 yaşını aşmış kişiler tarafından duyulamıyordu. Böylece bütün öğrenciler,  bu sesi rahatça duyarken, öğretmen hiçbir şey anlamıyordu.

Ayrıca biyomimetik biliminden sizlere daha önceki bir yazımda bahsetmiştim.  Canlıları ve doğayı teknolojide kullanmak gittikçe popülerleşiyor. Hayvanların ses frekans aralığı kullanılarak da teknolojide güzel şeyler yapılmıştı.

Yarasalar geceleri yönlerini çıkardıkları ses dalgalarının bir engele çarpıp geri gelmesi sayesinde bulurlar. Yarasaların çıkardıkları sesin frekansı çok yüksek olduğu için insanlar bu sesleri duyamaz. Bu hayvanlardaki özellikleri inceleyen bilim adamları radar ve sonar cihazlarını bulmuşlardır.

Kaynak ve İleri Okuma:

  1. https://www.muhendisbeyinler.net/ses-dalgalari/
  2. https://tr.sputniknews.com/yasam/201901131037069844-cin-erkek-sesi-kadin-alcak-frekans/