Teknoloji çağının yeni sistemler oluşturmaya yardımcı olması eğitimin işleyişi gibi birçok şeyi devre dışı bırakabiliyor veya geliştirebiliyor. Evde eğitim modeli ilk defa ortaya çıkan bir sistem değil. Daha önce de birçok örneğini büyük işler yapan insanlarda görebiliriz. Birçok bilim adamı ve girişimci bir dönemden sonra evde eğitimi tercih ederek okul eğitimini gerekli bulmamıştır. Tabii ki bu, yeteneklerinin okul eğitiminde önemsenmediğinin tam olarak bir göstergesi değildir. Ancak imkanları dahilinde kendisine verilecek olan evde eğitim modelinin daha olumlu sonuçlar doğuracağını düşünmüştür. Ailelerinin desteği ya da kendi imkanlarını kullanarak okulda verilen eğitimden daha iyi bir eğitim süreci sunmuştur. Evde eğitim (homeschooling) modeli okul eğitimine başlamak zorunda olan bir çocuğun eğitim sürecini ailesi tarafından yürütülmesine olanak sağlayan bir uygulamadır. Bazen de bu uygulama ailesi aracılığıyla değil ebeveynlerinin seçtiği öğretmenler tarafından evde eğitim verilmesini sağlamıştır.

evde eğitim
A mother with a child sits at the table and does homework. The child learns at home. Home schooling.

Evde eğitim modeli, birçok ülkede okuldaki eğitime alternatif olarak görülüyor. ABD’nin birçok eyaletinde farklı kurallar ile uygulayarak önayak olduğu bu model; Kanada, Avustralya, japonya Fransa, Macaristan, Rusya ve daha birçok ülkede aktifleşmiştir. Bu modelin yeni olmadığını sadece resmi olarak yeni dillendirildiğini savunan insanlar da var. Örgün eğitim sürecinin gerektirdiği olumsuz nedenlerden dolayı zaten ailelerin bu modeli kullandığını belirtiyorlar. Sınıf mevcudundan kaynaklanan öğretmen ilgisizliği ile çocuklara yeterince özen gösterilmediğine dikkat çekiyorlar. Dolayısıyla okuldan sonra aile tarafından evde eğitimin verilmesi ile çocuktaki çelişkiye sebep olmasına yol açtığını savunuyorlar.

Aile veya ailenin seçtiği kişiler tarafından verilecek olan evde eğitimin resmiyet kazanması için çocuğa verilecek olan eğitimin büyük bölümünü evde yöneteceğine dair isteklerini, gerekli makamlara resmi işlemler ile bildirmeleri gerekmektedir. Aslında eğitimin verilme şekli ile ilgili geriye doğru zaman yolculuğu yaparsak evde eğitim modelinin zaten uygulandığını sadece artan işgücünden dolayı evde eğitim için ebeveynlerin gerekli özeni göstermediğinden dolayı örgün eğitim uygulamasının arttığını anlayabiliriz. ABD’nin önayak olduğu evde eğitim uygulamasının ilk adımlarını 1960’larda görebiliriz. Günümüze kadar akım haline gelen evde eğitim uygulaması her yıl %12 artış göstererek yaygınlaşıyor. ABD’de evde eğitimin modeli uygulayanların ve bunu resmileştirenlerin sayısı 2,5 milyonu aştı. Artık birçok eyalette yasal bir eğitim modeli haline gelmiştir. Son 3 yılda çok büyük bir sıçrama ile arzu edilen bu eğitimin sistemini daha yakından inceleyelim.

evde eğitim

Evde Eğitim Modeli Neden Seçiliyor?

Eğitim dediğimiz şeyin sadece öğrenilmesi gereken okul derslerinden ibaret olmadığını açıkça ifade edebiliriz. “Eğitim, ferdin yaşama sanatını idrak edebilmesi için, rehber olmalıdır.” demiş A. North Whitehead. Örgün eğitim modelinin olumsuzlukları, ebeveynlerin evde eğitimi tercih etmesine yol açmıştır. Bu modeli tercih eden anne ve babaların haklı olduklarını belirttikleri sebepleri vardır. Geçmişte bu yöntemi uygulamak isteyenlerin sebeplerinin günümüzdeki ebevynlerinkinden farklı olduğunu gözlemleyebiliriz. Geçmişte evde eğitimi destekleyenlerin büyük bir çoğunluğu bunu okulda dini eğitimin verilmediğini savunarak hayata geçirmiştir. Günümüzde ise dini eğitimin yanında farklı durumlar için de tercih ediliyor.

Evde eğitim modelini uygulamak isteyen ebeveynlerin çoğunluğu okulda verilen eğitimin onları tatmin etmediklerini dile getiriyorlar. Okul ve çevresinde oluşan tehlikeli gördükleri durumlardan çocuklarını bertaraf etmek için evde eğitim uygulamasının uygun gördüklerini belirtiyorlar. Özellikle de Amerika’daki okullarda görünen silahlı saldırı olayları, ailelerin birçok detayı değerlendirmesine sebebiyet verdi. Evde eğitim modeli ile ilgili birçok bilimsel makalede evde eğitim gören çocuğun okulda eğitim göre çocuğa kıyasla daha başarılı ve gelişmeye açık göründüğü belirtildi. Özetlersek;

  • Dini eğitimin özel olarak verilmesi
  • Öğrencinin özel gereksinimleri
  • Ekonomik nedenler
  • Teknolojinin evde eğitim modeline katkısı gibi geniş çapta tartışılabilecek maddelerin evde eğitim sistemini destekliyor olması bu modeli uygulanabilir kılıyor.
evde eğitim
Boy getting homeschooled by his father in the new normal

Evde eğitimin seçilmesinin diğer nedenleri ise; her çocuğun öğrenme hızı ve kabiliyetinin farklı olabilceğini varsaymak, aile ilşkilerinin gelişmesini sağlamak, daha güvenli bir ortamda olmasını garantiye almak, karakter yansımalarını daha iyi gözlemleyip yardımcı olmak, Covid-19 gibi sağlık sorunlarına engel olmaktır. Ayrıca bu modeli destekleyenler evde eğitim sebebiyle çocukların okuldan sonra tekrar ders çalışma gibi bir durumlarının olmamasını sosyalleşmeyi arttıracağını çocuğun dışarıda daha fazla vakit geçirebileceğini savunuyor.

Açıkcası uzaktan eğitim görmek zorunda kaldığımız koronavirüs sürecinde, evde eğitim modelinin olumlu ve olumsuz sonuçları hakkında bilgi sahibi olabileceğimizi gösteriyor. Ayrıca evde eğitim modelinin diğer bir dayanağı ise bu sistemin okullardaki gibi diploma sistemi ile sonuçlandırılabilmesidir.

Kaynaklar: 1, 2, 3

Editör: Minem Kesen