Herkese Merhaba,
Bu haftaki evrim serimizde evrim ile ilgili en çok tartışılan –özellikle bazı evrim karşıtları tarafından evrimsel bir sürecin olmadığının kanıtı gibi anlatılan- kambriyen patlamasını ele alacağız.

Bir konuşmada evrimden bahsedecek olursanız eğer evrim karşıtı olan biri -biraz da Google’da yalan yanlış sitelerde gezindiyse- genelde size: “Kambriyen Patlamasına ne diyeceksin peki? ” diye soracaktır. Tecrübeyle sabit 🙂
Bu yazıyı da yalan yanlış bilgilerden temizleyip, Kambriyen Patlamasının doğru bilinmesi için kaleme aldım.

Keyifli okumalar…

cambrian

Kambriyen Patlaması Nedir?

Yaklaşık 900 milyon yıl öncesinden 500 milyon yıl öncesine kadarki dönemi kapsar. Canlılar bu dönemde büyük bir hızla evrim geçirip farklılaşmışlardır. Patlama denmesinin sebebi de budur.
Şunu söylemekte yarar var, patlama dendiği için her şeyin “şak” diye olduğu yanılgısına kapılmamalıyız. Yukarıda da belirttiğimiz gibi 900 milyon yıl öncesinden 500 milyon yıl öncesine kadarki dönemden bahsediyoruz. Evet, bu dönemde canlılar tarafından hızlı bir türleşme geçirildi, özellikle 50 milyon yıllık süre içinde. Fakat hızlı bir türleşmenin olması yine bu dönemin kısa bir sürede gerçekleştiğini göstermez.

world

Nedenleri:

Current Biology dergisinde yayınlanan makalede Londra Doğa Tarihi Müzesi’nden Greg Edgecombe, Kambriyen Dönemi’ndeki hızlı evrimin tek açıklamasının evrimleşme oranlarındaki göreceli olarak küçük artışın, 20-30 milyon yıl boyunca korunması olduğunu ileri sürdü. Yani, önemli süreçlerde gerçekleşen küçük değişimler, birleştirildiğinde büyük sonuçlar oluşturabilirler.

Araştırmalara göre ortaya çıkan sonuç, Kambriyen türlerinin günümüz türlerinden sadece 5 kat daha hızlı evrimleştiğini gösterdi. Örneğin, günümüzde yeni bir adayı işgal eden memeli türlerinin, anakarada kalan atalarına göre birkaç kat hızlı evrimleşmesi bilinen bir gerçektir.
Bu makale ile birlikte daha öncesinde de bilim insanları tarafından kambriyen dönemi araştırılmış ve birçok neden ileri sürülmüştür:

Evrimsel Süreçte Kambriyen Patlaması 1

1- Oksijen Artışı:

En önemli nedenlerden biri olarak görülür.

2-Buzul Çağı 

3-Genetik

Bazı bilim insanlarına göre Kambriyen patlamasının sebebi genetik materyalde meydana gelen değişimlerdir.

4-Ekoloji

Büyük doğa olayları evrimi hızlandırıcı bir etki yapar. Çünkü büyük doğa olaylarından sonra hayatta kalanlar yeni ortam şartlarına uyum sağlamak için evrim geçirmek zorundadırlar.

Bu hafta Kambriyen patlaması ile ilgili kafanızdaki bazı soru işaretlerini gidermeye çalıştım. Özet bir yazı niteliğindeydi umarım yararı olmuştur 🙂

Önümüzdeki yazılarda görüşmek üzere…

Bilimle kalın!

Hoşça kalın!

Kaynakça:

Nature
Douglas Futuyma-Evolution
www.evrimagaci.com
www.bilimfili.com
www.wikipedia.org/cambrian