Herkese Merhaba,
Bu hafta uzun zamandır ara verdiğimiz evrim serimize devam ediyoruz 🙂
Konumuz ise üremenin evrimi.

Keyifli okumalar…

Canlılar Neden Ürer?

En basit yapılı canlıdan en karmaşık yapılı canlıya kadar, tüm canlıların ortak iki amacı vardır: Hayatta kalmak ve üremek. Bu iki amaç bir nevi canlılığın tanımını oluşturur. Nedenine gelecek olursak; canlılar hayatta kalmalıdırlar, bunun için doğal seçilim sonucunda hayatta kalabilmek adına uzun sürede gerçekleşen çeşitli mutasyonlar geçirirler. Hayatta kalmayı da nesiller boyu devam ettirmek adına ürerler.

2 çeşit üreme şekli vardır;

1.Eşeysiz Üreme
2.Eşeyli Üreme

Eşeysiz Üreme:

Tek bir canlıdan yeni bir canlı oluşmasıdır. Bu üremede herhangi bir cinsel birleşme olmaz. Eşeyli üremeye göre daha hızlı ve basittir.

-Amitoz Bölünme:

İlk eşeysiz üreme biçimi amitoz bölünmedir. Amitoz bölünme bilinen en eski ve en basit bölünme biçimidir. Hücre doğrudan bölünür, genetik materyal çekirdek ve sitoplazmadan olduğu gibi geçer yani çekirdek veya sitoplazmada herhangi bir değişiklik gerçekleşmez. Prokaryotlar amitoz ile bölünür. Ayrıca bakteriler ve arkeler mitoz bölünme ile değil, amitoz bölünme ile ürerler.

-Mitoz Bölünme:

Evrimsel süreçte ökaryot canlıların ortaya çıkmasıyla amitoz bölünme de mitoz bölünmeye evrilmiştir. Bunun sebebi ise ökaryot canlıların genetik materyalinin prokaryot canlılara göre daha komplike olmasıdır. Mitoz bölünme, ana hücrenin iki yeni canlı oluşturmasına denir. İnterfaz(bölünmeye hazırlanılan evre), karyokinez(çekirdek bölünmesi), sitokinez(sitoplazma bölünmesi) bu üç evre sonucunda mitoz bölünme meydana gelir.

hücre

Eşeysiz Üremeden Eşeyli Üremeye:

-Neden Evrimleşti?

Bugüne kadar eşeyli üremenin neden evrimleştiği ile alakalı yirminin üzerinde hipotez bulunmaktadır. Şu anda da birkaç farklı hipotez ile açıklanmaktadır. Genel bilim camiasında kabul edilen görüş mitozdan mayoz evrimleşmesi şeklindedir. Mayoz bölünmeye bazı farklılıklar hariç iki kere mitoz diyebiliriz.

ders

Eşeyli Üremenin Avantajları:

-En önemli avantajı genetik çeşitliliği sağlamasıdır.

Eşeysiz üreme ile ana canlının tıpa tıp aynısı olan canlı oluşur. Genetik çeşitlilik yoktur. Eğer bir popülasyonda ölümcül, salgın bir hastalık, virüs varsa ya da genlerde zararlı bir mutasyon varsa, bu tüm popülasyonu etkiler ve bu hastalıkları veya  zararlı mutasyonları temizleyecek ölümler gerçekleşmez. Bu da bütün bir popülasyonun sonunu getirebilir. Eşeyli üremede ise genetik çeşitlilik olduğundan, hastalıklı ya da mutasyonlu canlılar elenir ve eşeyli üreme, bu hastalık veya mutasyonlar nesilden nesle aktarılırken çekinik olmasını ve en sonunda yok olmasını sağlar.

-Daha yavaş gerçekleşir, bu nedenle bölünme sırasında hatalar daha iyi fark edilir ve önlenebilir.

-Çok daha fazla enerji harcarlar, bu dezavantaj gibi gözükse de enerjiyi verimli kullanmak için, çevreye en iyi şekilde adapte olacakları özellikler geliştirirler.

uğur

Eşeyli Üremenin Dezavantajları:

-Eş bulma sorunu vardır. Karşı cinsiyetten eş bulmak ve üremeye ikna etmek gerekir. Bu da tabii ki enerji harcaması demektir. Fakat eş bulmak evrimsel süreçte çok önemlidir ve buna evrimde “cinsel seçilim” denir. Bu da başka bir yazının konusu 🙂

-Eşeyli üremede, eşey organlarının üretilmesi gerekir. Bunun için de bir enerji harcanır. Fakat bu da aslında büyük bir sorun teşkil etmez.

Genel olarak baktığımızda dezavantajların çok da sorun olmadığını görürüz. Çünkü dezavantajlar da, avantajlar da evrimin birer ürünüdür ve canlılar için evrim çok iyi bir şeydir.

Üreme Organlarının Evrimi:

Funisia dorothea, yaklaşık 560 milyon yıl kadar önce yaşamış olan bu omurgasızların, ilk cinsel organların evrimleştiği canlılar olduğu düşünülmektedir.

Bazı bilim insanlarına göre de Materpiscis, bir tür balık olan bu hayvanın ilk defa cinsel organlar geliştirdiği düşünülmektedir.

organlar

Bakalım ileride bu konuyla ile ilgili ne gibi farklı sonuçlara ulaşacağız.

Bir sonraki yazımda görüşünceye dek…

Bilimle kalın!

Hoşça kalın!

Kaynakça:

-Nature

-Seksüel Seçme/Charles Darwin

-www.evrimagaci.com

-www.bilimfili.com

-www.wikipedia.org

-www.biology-online.org