Faşist Grubun Yaratılışı: Üçüncü Dalga Deneyi | KreatifBiri

Faşist Bir Grubun Yaratılışı: Üçüncü Dalga Deneyi

Sizlere bir sorum var! “Sizce içinizde bir ırkçılık var mı?” Bir çoğunuzun “Hayır!” dediğini düşünüyorum. İşte Üçüncü Dalga deneyi tam da bu sorunun cevabı. Belki Nazilere de Yahudileri katletmeden önce bu soruyu sorsaydık onlarda “Hayır.” cevabını verirlerdi. Peki sizce insanlar bir ırkı katletmeyi nasıl kabul ettiler? İçlerinde ırkçılık mı vardı yoksa ırkçılık onlara empoze mi edildi?

Üçüncü Dalga Deneyi

1967 yılında California Cubberley Lisesi’nde tarih öğretmeni olan Ron Jones, Nazi Almanyasını öğrencilerine anlatmak için farklı bir yönteme başvurdu. Onlara Nazileri anlatmak yerine onlardan küçük bir Nazi grubu oluşturdu nasıl mı?

Deneyin Birinci Günü

Jones, deneyin ilk gününde sınıfta otokratik bir düzen kurmak için öğrencilerine sınıfa yeni kurallar getirdiğini ve bu kurallara kesinlikle uymaları gerektiğinden bahsetti. Öğrenciler ders zilinden 30 saniye sonra hazır halde bulunmalı, söz almadan derste asla konuşmamalı ve cümlelerini Bay Jones’la bitirmeleri gerekliydi. (Bu kurallar bizim için normal gelse de 1960’larda ne Amerika’da ne de Avrupa’da böyle bir kural bulunmamaktaydı.)

deney
autokratie:otokrasi

Deneyin İkinci Günü

Deneyin ikinci gününde Jones öğrencilerine “Siz bambaşkasınız, diğer sınıflardan üstünsünüz.” diyerek onlara üstün bir grup olduklarını empoze etmiştir. Bunun ardından öğrencilerine Nazi selamını öğretmiş ve bu kuralın sadece okulda değil birbirlerini gördükleri her yerde geçerli olduğunu söylemiştir. Artık öğrenciler birbirlerini gördükleri her yerde Nazi selamı ile selamlaşıyor ve üstün sınıf olduklarına inanıyorlardı.

selam

Üçüncü Dalga

Tüm bu kuralları benimseyen öğrencilerin artık tam bir grup gibi hissetmeleri gerekiyordu. Jones bunun gerçekleşmesi için öğrencilerin bir isime sahip olmaları gerektiğini düşündü ve onlara okyanusun en güçlü ve en büyük dalgası anlamına gelen “Üçüncü Dalga” ismini verdi. Öğrenciler kısa sürede bu ismi benimsediler. Kendilerine bir slogan belirlediler, logo tasarladılar bununla kalmayıp kendilerine bir üye kartı hazırlattılar. Grupları giderek büyümüş ve 3. günün sonunda 200 kişiye ulaşmıştı. Öğrenciler artık onlardan olmayan öğrencilere kabaca davranıyorlar, zorbalık yapıyorlardı. Zaman geçtikçe işler giderek çığırından çıkmaya başlamıştı. Üçüncü Dalga okulda terör estiriyordu. Jones artık deneyi sonlandırması gerektiğini biliyordu.

üçüncü dalga

Deneyin Sonunda

Jones öğrencileri Üçüncü Dalgayı bitirmeye ikna etmek için bunun bir ulusal karar olduğunu ve yarın resmi açıklamayla geleceğini söyledi. Bir gün sonra öğrencilerine bir kaç dakika karıncalı ekran izlettikten sonra gerçekleri anlatmaya başladı. Üçüncü Dalga’nın, onlar Nazi Almanyası ve faşizm konularını daha iyi öğrensin diye, kendisinin düşündüğü bir proje olduğunu söyledi ve konuyu kafalarında iyice toparlamaları için bir Nazi belgeseli izletti. Öğrenci velileri bu deneyi öğrendikten sonra Ron Jones okuldan uzaklaştırıldı ve Üçüncü Dalga yok olup gitti.

O dönemde bu deneyi anlatan bir öğrenci gazetesi dışında başka bir yazılı ve görsel kaynak yoktur. Daha sonra bu deneye katılan öğrencilerin anılarına başvurulmuştur ve bunun sonucunda Lesson Plan: The Story of the Third Wave adlı belgesel film ortaya çıkmıştır belgeselin anlatıcıları Stanford Hapishane Deneyi’ni gerçekleştiren psikolog Philip Zimbardo ve deneyi yapan öğretmen Ron Jones’tur. Deneye katılan birçok öğrencide belgeselde yer almaktadır.

gazete

Daha sonra 1981 yılında konuyla ilgili The Wave (Dalga) adında bir kitap yazılmıştır.

2008 yılında ise konuyla Almanya’da Die Welle isimli bir film yapılmıştır.

Bilgiyi Yay
Written by Eda Nur Çilesiz
Merhaba ben Eda Nur Çilesiz. Maltepe Üniversitesinde Okul Öncesi Öğretmenliği 2. sınıf öğrencisiyim. İlgi alanımın çoğunluğunu çocuklar ve psikoloji oluşturduğundan bu alanlarla ilgili kitaplar, makaleler, demeçler okumak bana büyük bir keyif veriyor. Bu platformda sizlere bu zamana kadar oluşturduğum birikimimi sunabilmek öncelikli hedefim.

Leave a Reply