Geçmişten Bugüne Graffiti | KreatifBiri

Geçmişten Bugüne Graffiti

Bazılarına göre suç bazılarına göre ise bir sokak şölenidir graffiti. Duvarlarda, dükkan kepenklerinde, binaların girişlerinde hemen hemen her gün görmeye alışık olduğumuz bir sokak tarzı. Bugün size bu sokak tarzını, son dönemlerde sıkça hakkında bahsedilen graffiti hakkında merak edilenleri anlatacağım.

Anlamı Nedir?

Kelime, Yunanca “graphein” (yazmak) kelimesinden gelmiş ve İtalyanca “sgraffio” (karalamak) kelimesinden türemiştir. İlk çağlardan beri bir durumu resmetme, tanımlama ya da dikkat çekme yöntemlerinden birisidir. 

renk

Tarihte Graffiti

Tarihsel olarak grafitinin mağara duvarına çizilen yazılar ve yapılan resimler nedeniyle ilk çağ dönemlerine dayandığı düşünülmektedir. Antik Yunan’da yapılan ve bugün Türkiye’de bulunan kalıntılarda ortaya çıkan fahişelik ilanı ise ilk graffiti kabul edilir. Pompei kentinde de benzer kalıntılara rastlanmıştır. Eski Mısırda ise yolculuğa çıkanlar, geçtikleri yerlerin duvarlarına kendi adlarını ve ya resimlerini çizerek iz bıraktıkları görülmüştür.

çivi yazısı

Nasıl Gelişmiştir?

Grafiti, “tag” adı verilen graffiti yazarları tarafından özel konutlar ve tarihsel eserler dahil herhangi bir yeri grafiti zemini kabul edip rastgele boyayarak uygulanmış; bunun sonucu olarak vandalizm kabul edilip graffitiler silinmiş; uygulayanlar hakkında yasal işlemler yapılmıştır. Graffiti yapanlar kendini gizlemekte papo184, junior 161, barbara 62, TAKI 183 gibi takma isimler kullanmıştır Günümüzde kimliğini açıklamaktan çekinmeyen, bu konuda yasal dernekler, sinema filmleri , bilgisayar oyunları, web siteleri, grafik bilgisayar programları vb. oluşturanların temsilciliğinde, çeşitli iniş çıkışlarla varlığını sürdürmektedir

gazete

Graffiti altkültürünün merkezindeki rekabet ve “Stil Savaşları” balon şeklinde olan harflerden, “stamp” (damga) olarak bilinen üç boyutlu graffitilere ve karmaşık “wild style” (vahşi stile) doğru bir evrimleşmeyi sağlamıştır.

Türleri Nelerdir?

  • Tag, Yazarların seçtiği nicklerin (lakap) yüzeylere marker kalemlerle aktarılması
  • Piece; görüntüler içinde isim ya da harf, çizikler.
  • Stencil, kâğıt, karton, metal malzemelerden kesilerek oluşturulmuş; karikatür, rakam, harf, resim ve baskı kalıplarının boyanması ile yüzeye çıkan görüntüler.
  • Etiket, Yapıştırılmaya hazır, kesilmiş kâğıtların üzerine tag (paraf), desen çizmek veya yapılmış hazır yapışkan yüzeyli grafiklerin yüzeylere uygulanması
  • Poster, kâğıt malzemelerin tutkal gibi malzemelerle yüzeye yapıştırılması
  • Mozaik, seramik malzemelerin yüzeye tutturulması
  • Light grafiti, ışıkla yapılan, kalıcı olmayan graffitidir ve bu özelliğinden ötürü yasal kabul edilir.
  • 3B Tebeşir sanatı, kaldırıma tebeşirle üç boyutlu görünen resim çizilmesi.
graffiti

Terimleri Nelerdir?

  • Writer, Graffiti yapan sanatçı.
  • Sketch, duvara çizilecek graffitinin defter, tablo ya da sunta üzerine çizilen taslağı.
  • Blackbook, tasarladığı sketchleri çizmek için writerların taşıdığı defter.
  • Character, graffiti bittiği zaman yanlarına yapılan genellikle insan şeklinde olan karikatür.
  • Marker, taslak yapılırken kullanılan farklı renk ve değişik kalınlıkları olan kalem. Graffiti bittikten sonra imza atmak için de kullanılır.
  • Firstline, Graffiti yapılırken atılan ilk çizgi.
  • Outline, graffiti harf çizgileri ya da dış çizgileri.
  • Scret outline, dış çizgileri çevreleyen çizgi.
  • Highlights, graffitinin bazı noktalarına, genellikle harflerin sağ alt köşesine verilen parlaklık ya da ışık efekti.
  • Fill in, graffiti dış çizgileri yapıldıktan sonra içini boyanması. Tek renk veya çok renkli olabilir.

Graffiti Yapmanın Cezası Var Mıdır?

Bu konuda bir hukuk öğrencisi olarak şunu söyleyebilirim. İnsanların kamusal alanlardaki veya özel kişilere ait mülklerin duvarlarında; boyama, yazma, çizme, yaratıcı şekilde karalama gibi eylemleri yapması genel olarak suçtur. Graffiti sanatçılarının; TCK 151, 152’deki “mala zarar verme” hükümlerinden 4 yıla kadar yargılanma riskleri vardır. Eğer graffiti sadece yazı ile sınırlı ise bu takdirde de “Kabahatler Kanunu” uyarınca para cezasına çarptırılma riskleri vardır.

insan

Suç Olmadığı Durumlar Var Mıdır?

Her ne kadar ortada tam manasıyla bir mala zarar verme olmasa da kanunun ilgili cümlelerinde “kirletme”, “karalama” ya da “boyama” kelimesi geçtiği için bu suç oluşmuş sayılıyor. Yani kamusal alana izinsiz graffiti yapmak suç mu derseniz evet suç.

“Bazı sanatsal faaliyetlerin” kanunlarca belirli müsadelere ve serbestilere bağlandığı doğru olsa da kamusal veya özel alanda izinsiz graffiti konusunda kanunlar konuya özel herhangi bir müsade tanımıyor. Gayet net ve açık bir şekilde sertçe yasaklıyor.

Bilgiyi Yay
Written by Burak Bilmez
Hayal kurmayı, keşfetmeyi, okumayı, kalemini kullanmayı ve sporu hayat felsefesi edinmiş kreatifbiri.

Leave a Reply