Herkese merhaba,
Evrim serimize hız kesmeden devam ediyoruz. İlk olarak şunu söylemeliyiz ki konumuz insan beyninin evrimi fakat ortada aniden oluşmuş bir beyin yok. Beynin oluşumuna kadar geçen birçok süreç var.

Spoiler alarmı 🙂 Bir sonraki evrim serimizin konusu sinir sisteminin evrimi olacak. O yazıda sinir sistemi nasıl oluştu, beyinin öncesi gibi konuları anlatacağız. Fakat önce gelin insan beyni nasıl evrimleşmiş ona bir bakalım.
Keyifli okumalar…

İnsan Beyninin Yapısı:

İnsan beyninin yapısından kısaca bahsedelim. Öncelikle beyin, sinirlerden oluşan canlıların bilinç ve duyu merkezidir. Beynin etrafını saran “Meningens” adı verilen bir zar tabakası bulunmaktadır. Bu zar tabakası sert zar, örümceksi zar ve içinde beyin omirilik sıvısını bulunduran ince zar olmak üzere 3 zar yapısından oluşur.

Beyin ayrıca 3 bölümden oluşur:

Geçmişten Günümüze İnsan Beyninin Evrimi 1

1.Ön beyin:

-Uç beyin
-Ara beyin

a. Hipotalamus
b. Talamus

2- Orta Beyin

3- Arka Beyin
a. Beyincik

b. Omirilik Soğanı

c. Pons (Valorii Körpüsü)

İnsan Beyninin Evrimi:

İnsan beyninin evriminde 2 aşamadan bahsedebiliriz:

İlk olarak Australopithecinelerden Modern Homoya doğru olan süreçte beyin kapasitesinde büyük bir artış olmuştur. Bu artış, beslenmede yüksek enerji ihtiyacının karşılanmasına neden olmuştur.

İkinci olarak ise alet yapım ve kullanım döneminden bahsedebiliriz; beynin evrimi, problem çözmedeki ilerlemeyi ve en önemlisi kültür ve dilin ortaya çıkmasını sağlamıştır.

Orrorin tugenensis, Ardipithecus ramidus, Australopithecus anamensis, Australopithecus afarensis, Australopithecus africanus, Homo habilis, Homo erectus ve Homo sapiens diye günümüze dek birçok fosil bulunmuş ve bu isim sırasıyla sıralanmıştır. Arada daha onlarca fosil bulunmaktadır. İşte bu fosillere bakıldığında aynı sıraya göre beyin hacimlerinin de arttığı görülmüştür. Ayrıca beyin hacimlerine oranla vücut büyüklükleri de artmıştır. 7 milyon yıl içinde boy ortalama iki katına beyin hacmi ise 3-4 katına çıkmıştır. Boy ile beyin hacmi artışı arasında herhangi bir oran yoktur. Beyin boya oranla çok daha fazla artış göstermiştir. İnsan beyni, iki ayağının üzerine kalktıktan sonra büyümeye başladı.

İnsan Türü /Yaşadığı dönem /Beyin hacmi:

Geçmişten Günümüze İnsan Beyninin Evrimi 2

Ardipithicus ramidus /5-4 Milyon Yıl /300- 350 cm3
Australopithecus anamensis /4.2 – 3.9 Milyon Yıl /tam iskeleti yok
Australopithecus afarensis /4 – 2.7 Milyon Yıl / 380–430 cm³
Australopithecus africanus /3 – 2 Milyon Yıl / 420–500 cm³
Australopithecus robustus / 2.2 – 1.6 Milyon Yıl / 530 cm³
Homo habilis / 2.2 – 1.6 Milyon Yıl /500–580 cm³
Homo erectus / 2.0 – 0.4 Milyon Yıl /1200 cm³
Homo sapiens archaic / 400.000 – 200.000 /1280 cm³
Homo sapiens neandertalensis / 200.000 – 30.000 /1450 cm³
Homo sapiens sapiens / 200.000 – güncel /1400 cm³

Peki, beyin hacminin bu kadar yüksek miktarda artmasının sebebi ne?

Bu artışın nedeni doğal seçilim ve mutasyondur.
Örneğin belli bir populasyonda kafatası büyüklüğü her canlıda aynı değildir. Küçük kafatasından büyük kafatasına doğru bir sıralama vardır. Bunun nedeni mutasyonlardır. Bu mutasyonlar çok küçüktür ve ancak milyonlarca yıl içerisinde görsel bir değişim gösterir. Örneklere doğal seçilimi de ekleyebiliriz. Kafatası büyük olanların boylarının da büyük olması ile kişinin daha hızlı koşabilmesi eklenebilir. Bu da kişinin hayatta kalma olasılığını arttırır.

Geçmişten Günümüze İnsan Beyninin Evrimi 3

SONUÇ:
Bu mutasyonların birikmesi ve doğal seçilimde güçsüz ve uygun olmayanların elenmesi ile günümüzde insan beyninin daha işe yarar olduğunu söyleyebiliriz.

Haftaya yeni evrim serimizde görüşmek üzere
Bilimle Kalın!
Hoşça kalın!

Kaynakça:
www.evrimağacı.com
www.evrimteorisionline.com
www.nörobilim.com
Josef Reichholf/İnsanın Evrimi
Campbell Biology