Aynı anda yemek yapıp, çamaşır yıkayan, temizlik yapan annelerimize hep özeniyoruz. “Birden fazla işi aynı anda nasıl yapıyor? Bu bir yetenek mi?” şeklinde sorguluyoruz. Peki bu işin sırrı ne?

Multitasking Nedir?

5uzc16 - Aynı Anda Birden Fazla İş Yapma Eylemi: Multitasking

Bu sırrın derinliğine inmeden önce bu kelimenin tanımını iyi bilmekte fayda var. Multitasking iki kelimeden oluşmaktadır; multi ve tasking. Yani Türkçe karşılığı olarak çoklu görev diyebiliriz. Bu kelime; bir işi yaparken, başka bir yandan ekstra bir iş daha yapmak olarak açıklanabilir. Annelerimizden örnek verecek olursak, tarhana çorbası pişirirken aynı anda köfte yemeğini yapmak güzel bir örnek olacaktır.

Aslında birçoğumuz multitasking eylemini zaman kazanmak ve işleri hızlanmak için yapıyoruz. Çünkü asıl işimizi yaparken, ekstra bir iş sıkıştırarak her şeyin çok daha çabuk biteceğine inanıyoruz. Fakat bu durum tam tersi yönde sonuçlar veriyor. Birden fazla şeye verilen dikkat hızın yarı yarıya düşmesine neden oluyor. İşlerin hızlanmasından çok yavaşladığı gerçeği bir kenara dursun, multitasking eylemi ile birlikte hiç beklenilmeyen hatalar yapılıyor. İkinci bir eylemin beyine iletilmesi beyine ‘Düşünme süren yok’ demek ile aynı anlamı taşıyor. Yani çok basit ve kolay bir şekilde yapacağınız bir işlemi hata ile sonuçlanabiliyor. Bu olay size zaman kazandıracağına ekstradan zamanınımızı harcatıyor.

Multitasking Beyni Yanıltıyor

man looking at smartphone and walking to manhole.

İnsan beyni tek bir işe odaklanacak şekilde çalışmaktadır. Beyne bir görev yanında ikinci bir görev daha verildiğinde beyin tamamen ikinci göreve yoğunlaşmaktadır. İkinci bir eylemin beyine iletilmesi işlemi beyinde dopamin salgılanmasını sağlar. Bu hormonun salgılanması, ikinci yapılan işin bir ödül olarak algılanmasına sebebiyet verir ve ikincil eylemler alışkanlık haline gelir. Yani beyin sürekli olarak ikinci bir iş yapmak ister. Bu açıdan multitasking oldukça zararlıdır.

Neuron dergisinde yayımlanan bir araştırma iki işi aynı anda yapmaya çalıştığımızda beynin görevlerden birine öncelik verdiğini ve diğerini milisaniye ölçeğinde de olsa ertelediğini gösteriyor.Konfüçyus’un bu duruma uyan oldukça güzel bir sözü var:

İki tavşanı kovalayan kişi, hiçbirini yakalayamaz.

Stanford Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya göre, çoklu görevliliği yerine getirenlerden ziyade tek bir işe yoğunlaşanlar çok daha üretken ve başarılı olduğu sonucu ortaya çıktı. Araştırmaya katılan katılımcılardan gözlemlendi ki, aynı anda birçok işi yapmaya çalışanlar hızlı ve atik olduğunu düşünseler de beyinlerinde yapılacak işleri organize etme konusunda diğerlerinden daha iyi değiller. Ayrıca beyinlerine birden fazla görev vererek kapasitesini baskıladıkları ve zarara yol açtıkları gözlemlendi.

Londra Üniversitesi de aynı konu hakkında yaptığı çalışmalarda benzer bulgulara ulaştı. Birden fazla iş yapamaya çalışanların IQ seviyesinde düşüş gözlemlenmekle beraber multitasking eylemine devam edenlerin IQ puanlarının madde bağımlılarıyla hemen hemen aynı seviyelerde olduğu sonucuna varıldı. İngiltere’de Sussex Üniversitesi’nde yapılan çalışmalarda ise çoklu görevliliğin beyne verdiği zararın geçici değil kalıcı olduğu bulgusuna ulaşıldı.

Bu konu hakkında araştırma yapan nörobiyologlar beyninize zarar vermek yerine tek bir işe yoğunlaşmaya çalışmanın en etkili çözüm olduğunu söylüyorlar. Çözüm olarak da öncelikli ve temel sorumluluklarınızı belirlememizi, sakin ve stressiz ortamlarda olmaya özen göstermemizi öneriyorlar.