Hayatımızın birçok yerinde kullandığımız tükenmez kalem, icat edilip seri üretime geçildiği günden beri, kolay bulunabilir ve pratik olma özelliği nedeniyle günlük hayatta yaygın bir kullanım alanına sahiptir. Peki ya tükenmez kalemi kim, nasıl neden düşündü? Hadi hepsini birlikte cevaplayalım.  

Tükenmez Kalemin Serüveni

Takvim yaprakları 1888 yılını gösterdiğinde bu sorunla ilgili ilk adımı atan kişi John Jacob Loud isimli bir tabakhaneci olmuştu.

Sümerliler ile başlayan yazı macerası, Mısırlılar ve Çinlilere kadar uzanmış ve tabletlerin üzerine kazınan harflerden, mürekkebe ve kağıda evrilmişti. Mürekkebin bulunmasının ardından onu kağıt ve kalem takip etmiş ve söz uçar yazı kalır düşüncesinin tüm dünyaya yayılmasını sağlamıştır. Bilginin yayılmasını hızlandıracak bu sürecin başında insanlar mürekkebi önce tüy kalemlerle birlikte kullandılar. Bunu 1846 yılında Alonzo Townsend Cross’un icat ettiği kurşun kalem izledi. O yıllarda mürekkebin yavaş kuruma sorunu ve yazı yazarken sızıntı yapan mürekkepli kalemler için henüz kimse çözüm bulamamıştı.

1888 yılına gelindiğinde  John Jacob Loud isimli bir tabakhaneci hayvan derilerini işaretlemek için tükenmez kalemin ilk prototipini icat etti. Ancak, Loud’un tasarımında eksiklikler vardı ve sızıntı hala devam ediyordu. Üstelik pürüzlü yüzeylerde kolayca yazı yazılabiliyorken pürüzsüz yüzeylerde aynı başarıyı gösteremiyordu. Loud, tükenmez kalemi için patent başvurusunda bulunsa da tasarım hataları nedeniyle bu isteği kabul edilmedi.

Loud’un Başarısız Girişimi İki Kardeşin Hayatını Değiştirecek

Tabii iki kardeşin yeni sahip oldukları bu ün bir süre sonra ülke sınırlarını da geçiverdi, Arjantin’de bulunan Amerikan üssü sağ olsun…

Loud’un icadını, Gazeteci Laszlo Biro ve kimyager olan kardeşi Georg Biro, bir sonraki seviyeye taşıyarak hem kendi hayatlarını hem de bizim hayatımızı etkileyeceklerdi. Fakat daha bundan haberleri yoktu.

Laszlo, mesleği gereği yazı yazmakla fazla haşır neşir biriydi ve mürekkebin sürekli damlaması ve sivri uçlu kalemlerin kağıtlarını deliyor olması onu çok rahatsız ediyordu. Bu sorunu çözmek için kardeşi Georg’la birlikte kolları sıvayan Laszlo, Loud’un tasarladığı ilk kalemden ilham alarak bir başka tükenmez kalem üretti. Tükenmez kalemde kullandığı mürekkep ise normal mürekkep değildi, çok daha çabuk kuruyan gazete mürekkebiydi. Bu da icat ettikleri kalemi çok daha kullanışlı bir hale getiriyordu.

II. Dünya Savaşı başlamadan önce iki kardeş, Arjantin’in devlet başkanı Agustin Pedro Justo ile tanıştılar. Ona yaptıkları icadı hevesle anlatmaya başladılar. Justo, bu icat çok ilgisini çekti ve iki kardeşe ülkelerine kalıcı olarak yerleşmek isteyip istemeyeceklerini sordu. Biro kardeşler ise teklifi kabul etmekte kararsız kalmışlardı. II. Dünya Savaşı patlak vermesiyle Biro kardeşler kararlarını verip Arjantin’e yerleştiler.

Tükenmez Kalemin Seri Üretime Geçiyor

Loud’un bu başarısız girişimi, Laszlo ve Georg Biro kardeşlerin önünü açmış oldu. Gazeteci Laszlo ve kimyager olan kardeşi Georg, Loud’un icadını bir sonraki seviyeye taşıyacak kişiler olacaklardı.

Biro kardeşler, Arjantin’de icatlarını mükemmel hale getirmek için sürekli arge çalışmaları yapıyordu. İstedikleri tasarımı elde ettikten sonra bir fabrika kurup seri üretime geçtiler. Bu üretimin ardından başarı da beraberinde geldi, Biro’lar artık Arjantin’de epey ün kazanmışlardı ve işleri yolunda gidiyordu. Ünleri Arjantin’deki Amerikan Üssü’ne kadar ulaştı.

Amerikan savaş pilotları kalemlerin yüksek irtifada dahi sorunsuz bir şekilde çalıştıklarına şahit olmuş ve bu icadı kendi topraklarına taşımışlardı. Bu kalemlerin metnini duyan, Milton Reynolds adlı bir girişimci kalemlerin tasarımlarıyla oynamış ve yasal boşluklardan faydalanarak Biro kardeşlerin patent hakkını kendi üzerine almıştı.

Yakın arkadaşı Fred Gimbel’la anlaşıp kalemin pazarlama işlerini ona devreden Milton Reynolds’ın tükenmez kalemleri kısa sürede yok sattı. Biro kardeşler ise kendilerine ait patenti 1945’te Marcel Bich adlı bir Fransız’a verdiler. Kalemleri çok daha ucuza mal eden ve şık bir tasarım geliştiren Bich, kendi markasını yaratarak dünyanın en meşhur tükenmez üreticilerinden biri haline geldi.

Böyle küçük icatların değişik hikayeleri olabiliyor. Eğer sizinde bildiğiniz farklı icat hikayeleri varsa aşağıda bizimle paylaşabilirsiniz. 🙂

BONUS

Mavi, siyah ve kırmızı renkli mürekkebe sahip olanların en yaygın kullanıldığı tükenmez kalemin “tükenmez” unvanını almasının nedeni, neredeyse 2-3 km uzunluğunda bir çizgi çizilebiliyor olmasıdır. 🙂