İnsan, üretme dürtüsüyle dünyaya gelmiş bir varlık ve antik çağlardan beri eşsiz yaratıcılık gücüyle harikalar yaratmaya başlamıştır. Etrafınıza baktığınızda ruhu ve sanatsal gücü karşılayan birçok insan yapımı harikayı görebilirsiniz.

Antik Dünyanın Yedi Harikası’nın en eski listeleri 2000 yıldan daha uzun bir süre önce Antik Yunan turistleri tarafından yapıldı. Büyük Giza Piramidi dışındaki bu harikalar depremler, yangınlar ve öfkeli kalabalıklar tarafından yok edildi, artık yok. O zamandan beri birçok harikalar listesi yapıldı. Ben de sizler için bugünün insan eliyle inşa edilmiş 10 harikasını listeleyeceğim.

Hadi 10’dan geriye sayalım.

10. Teotihuacan

Teotihuacan günümüzde Kolomb öncesi Kuzey Amerika’nın en ünlü kenti olarak kabul edilmektedir. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Teotihuacan, dünyanın en önemli arkeolojik yerlerinden biridir.

Teotihuacan’daki fantastik Güneş piramidi, Büyük Giza Piramidi’yle aynı temel alanlara sahiptir. Teotihuacan’da bulunan antik piramitler de moloz ve mesken tuğlaları kullanılarak inşa edilmiştir.

Teotihuacan Hakkındaki İlginç Gerçekler

  • Güneş Piramidi, dünyanın en büyük ikinci piramididir.
  • Teotihuacan’da hem Maya hem de Zapatos metinleri bulunur.
  • Arkeologlar, Teotihuacan’ın hemen hemen her binasında kara mika kaplamaları keşfetmişlerdir.
  • Güneş ve Ay Tanrıları için inşa edilen bu antik piramitler, aynı zamanda dini açıdan önemli bir antik sistem haline gelmiştir.
  • Birçok gizemli küre sistemi keşfedilmiştir ve bu kürelerin kullanımı hala bilinmemektedir.
  • Teotihuacan kentiyle ilgili gizemlerden biri de kentte yaşayanların henüz anlaşılamamış bir nedenle kenti aniden terk etmiş olmalarıdır.
inşa

9. Parthenon

MÖ 5. yüzyılda Atina Akropolisi’nde inşa edilmiştir. Antik Yunan’dan günümüze kalan yapılar arasında en iyi bilinenidir ve Yunan mimarisinin en büyük eseri olarak kabul edilir. 

Akropolis’in tepesindeki Parthenon, dünyanın en ünlü yapılarından biridir ve bu tapınağı ziyaret etmeden Atina’ya bir ziyaret tamamlanmış sayılmaz. Parthenon’un inşası MÖ 447’de Persler tarafından tahrip edilen ve MÖ 432’de tamamlanan eski tapınağın yerini alarak başlamıştır. 

6. yüzyılda Partenon, Bakire Meryem’e adanan bir kiliseye çevrilmiştir. Osmanlı Devleti’nin fethinden sonra 1456 yılında ise cami olarak kullanılmaya başlanmış ve yanına bir minare eklenmiştir. 1687’de Türkler burayı cephanelik olarak kullanırken bina Venedik tarafından bombardımana tutulmuştur. Patlamalar, tapınağa ciddi biçimde zarar vermiştir. Daha sonra Venediklilerin eline geçen Parthenon’a eklenen minare yıkılıp yerine (bugün var olmayan) çan kulesi yapılmış ve Parthenon, Katolik kilisesine çevrilmiştir.

Paskalya Adası Heykelleri Hakkındaki İlginç Gerçekler

  • Parthenon, Antik Yunan’ın ve Atina demokrasisinin sembolüdür.
  • Tapınak Dor üslubu ile inşa edilmiştir.
  • Altın oranın insanoğlu tarafından ilk uygulamalarından biridir. 
  • Parthenos (παρθένος, bakire) tanrıçanın bekaretini simgelemektedir.
kent

8. Paskalya Adası – Moai Heykelleri

Büyük Okyanus’un güney doğusunda Şili’ye bağlı bir ada olan Paskalya adasında bulunan dünyaca ünlü moai heykelleri, monolitik heykellerdir. Gizemli Moai heykelleri, adanın kıyılarından öteye sonsuz okyanusa doğru dik dik bakarlar. Sırlarını yüzlerce yıldır saklıyorlar.

Heykeller, adanın Polinezyalı sömürgecileri tarafından, çoğunlukla MS 1250 ile MS 1500 yılları arasında oyulmuştur. Tahminlere göre bu taş heykeller yerlilerin ruhlarla iletişim kuran atalarıdır.

Paskalya Adası Heykelleri Hakkındaki İlginç Gerçekler

  • 1250 – 1500 yılları arasında eski Rapa Nui halkı tarafından oyulmuş Moai heykelleri.
  • Moai heykelleri, adanın doğusundaki Rano Raraku Yanardağı’ndaki taşlar kullanılarak oyulmuştur.
  • Ahu adı verilen işlenmiş platformlar üzerine yerleştirilmişlerdir.
  • Heykeller yerleşim bölgesini görecek şekilde yerleştirilmiştir.
  • Ortalama Moai heykeli 270 ton ağırlığındadır.
  • UNESCO’nun dünya mirası listesinde yer almaktadır.
miras

7. Angkor

Angkor Wat, Kamboçya’da bulunan en önemli dini ve dünya mirası listesinde yer alan tapınaklardan biridir. Bu en çekici kutsal site 1150’de Kral Khmer tarafından inşa edilmiştir. Angkor Wat, 9. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar Khmer İmparatorluğu’nun birkaç başkentinin muhteşem kalıntılarını içeren geniş bir tapınak kompleksi olmuştur.

Angkor Vat, Hinduizm’de Tanrıların yaşadığı yer olduğuna inanılan Meru Dağı’nı simgeleyen dağ biçimli kubbeleri ve galerili avlusuyla Kmer mimarisinin iki ana ögesi olan piramit ve eş merkezli galerileri barındırmaktadır. Tapınağın çevresinde 3.6 km uzunluğa denk gelen kalın duvarlar ve hendekler bulunmaktadır.  

Angkor Wat Hakkındaki İlginç Gerçekler

  • “Şehir tapınağı” olarak bilinen 400 kilometrekarelik bir alana yayılmıştır.
  • Duvarlarda 3000 cennet perisinin muhteşem oyması vardır.
  • Angkor Wat tapınağının tamamı sadece kum taşları kullanılarak inşa edilmiştir.
  • İç duvarlarda Ramayana ve Mahabharata’dan büyük ölçekli sahneler.
İnsan Eliyle İnşa Edilmiş Dünyanın 10 Harikası 1

6. Karnak Tapınağı

Mısır Kahire’nin güneyinde bulunan şimdiye kadar keşfedilmiş en büyük dini komplekslerden biridir. Karnak aslında bitmemiş bir tapınaktır. Her firavun kendinden önceki firavunun yaptığı eklemelerden çok daha fazlasını yaparak büyük ve görkemli bir tapınak haline getirmiştir ve tapınağa her firavun kendinden bir şeyler katmak istemiş ve böylece Karnak’ın yapımı 2000 yıldan uzun sürmüştür.

Arkeologlar, bu eski binanın MÖ 1390 – 1350 arasında inşa edildiğini tahmin ediyor. Aynı zamanda Karnak tapınağı, büyük Giza piramidinden hemen sonra ülkenin en çok ziyaret edilen ikinci dini tarihi yeridir. 

Karnak Tapınağı Hakkındaki İlginç Gerçekler

  • Eski Mısır’ın dikkat çekici heykelleri hala bu komplekste bulunuyor.
  • Karnak Tapınağı’nın tüm kompleksi sadece kumtaşı kullanılarak inşa edilmiştir.
  • Bu komplekste dört büyük antik tapınak bulunmaktadır. Amun Tapınağı bu tapınaklar arasında en büyüğüdür.
İnsan Eliyle İnşa Edilmiş Dünyanın 10 Harikası 2

5. Kolezyum

İtalya’nın başkenti Roma’da bulunan Flavianus Amfitiyatro olarak da bilinen Kolezyum bir arenadır. Arenanın yapımına usta bir komutan olan Vespasianus tarafından MS 72 yılında başlandı ve MS 80 yılında Titus döneminde tamamlandı. Daha sonraki değişiklikler Domitian hükümdarlığı zamanında yapılmıştır.

Roma Kolezyumu içerisinde 80 girişi ve 50.000 seyirci kapasitesi vardır. Kolezyum’un açılış törenleri sırasında 100 gün boyunca 5000 hayvan ve 2000 gladyatörün öldürüldüğü gösteriler düzenlenmiştir. Seyircileri yağmurdan ve güneşin sıcağından korumak için “Velaryum” adı verilen yelkenler kullanılmaktadır.  

Roma Kolezyumu Hakkındaki İlginç Gerçekler

  • Kolezyum’un çalışmasını tamamlamak 9 yıldan uzun sürmüştür.
  • Kolezyum’un oluşturulması için kullanılan 100.000 metreküp mermer olduğu tahmin edilmektedir.
  • Deprem gibi tehlikeli doğal afetler Kolezyum’un görünümünde bazı değişiklikler yapsa da büyük çoğunluğu günümüze kadar gelmiştir.
İnsan Eliyle İnşa Edilmiş Dünyanın 10 Harikası 3

4. Petra

“Gül kırmızısı şehir, zamanın yarısı kadar eski.” Efsanevi Petra, Nabataean krallığına MÖ 400 ile MS 106 yılları arasında başkentlik yapmıştır. Şüphesiz Ürdün’ün en değerli hazinesi ve en büyük turistik cazibe merkezidir. Yüzyıllar önce Musa Kanyonu Vadisi’nin kenarına Çin, Hindistan ve Güney Arabistan’ı Mısır, Yunanistan ve Roma’ya bağlayan İpek ve Baharat Yolları için önemli bir kavşak haline getiren Nabatalılar tarafından oyulmuş muazzam, eşsiz bir şehirdir. Petra’daki en ayrıntılı bina, kumtaşı bir kaya yüzüne oyulmuş olan Al Khazneh’dir (“Hazine”), etrafındaki her şeyi gölgede bırakan devasa bir cepheye sahiptir.

Petra Hakkındaki İlginç Gerçekler

  • Petra antik kentinde tiyatro, tapınak, ev gibi yapılar kireç taşına oyularak yapılmıştır.
  • 400’lü yıllardan sonra deprem ve ekonomik sıkıntılardan dolayı kent gözden düşmüş ve zaman içinde unutulmuştur.
  • Petra’nın yapım amacı tarihçiler tarafından bulunamamıştır.
  • Son araştırmalara göre Petra’daki El-Khazneh’nin (El-Hazne) altında gizli gömülü bir bölüm olduğu ve bu bölümün kral mezarları olduğu kesinleşmiştir.
  • 7 Temmuz 2007 tarihinde ise Dünyanın Yeni Yedi Harikası’ndan biri olarak seçilmiştir. 
  • Peru’da yer alan Machu Picchu ile kardeş şehirdir.

İslam tarihi hakkında ipuçları veren Kur’an ve hadis rivayetlerinde tanımlanan bazı yer isimleri ve özellikleri ile Mekke coğrafi yapısının uyuşmaması araştırmacıları Mekke’nin neresi olduğu konusunda arayışlara yöneltmiştir. Muaviye’nin ölümü sonrasında çıkan iç karışıklıklarda Kâbe Yezid’in askerlerince mancınıklar kullanılarak taşa tutulmuş, isabet alan karataş üç parçaya bölünmüş, Kâbe yıkılmıştır. Kanadalı arkeolog ve İslam tarihi araştırmacısı Dan Gibson’a göre sözü edilen yıkım bugünkü Mekke şehrinde değil, bundan yaklaşık 1200 kilometre kuzeyde, Petra’da gerçekleşmişti. 

İnsan Eliyle İnşa Edilmiş Dünyanın 10 Harikası 4

3. Machu Picchu

Dünyanın en güzel ve etkileyici antik yerlerinden biri olan Machu Pichu, And Dağları’nın bir dağının zirvesinde, 2430 m yükseklikte, Urubamba Vadisi üzerinde kurulmuş yüzyıllarca gizli kaldıktan sonra 1911’de Hawaili tarihçi Hiram tarafından yeniden keşfedilmiştir.

“İnkaların Kayıp Şehri” aşağıdan görünmez ve tamamen bağımsızdır, tarım teraslarıyla çevrilidir ve doğal kaynaklarla sulanır. Yerel olarak bilinmesine rağmen 1911’de yeniden keşfedilmesinden önce dış dünya tarafından bilinmemektedir.

Machu Picchu Hakkındaki İlginç Gerçekler

  • Şehir, İnkalı bir hükümdar olan Pachacutec Yupanqui tarafından 1450 yılları civarında inşa ettirilmiştir.
  • Yayılan çiçek hastalığı salgını nedeniyle şehir terkedilmek zorunda kalınmıştır.
  • Şehrin 3000 basamağı bugün hâlâ gayet iyi durumdadır.
  • 7 Temmuz 2007 tarihinde Dünyanın Yeni Yedi Harikası’ndan biri olarak seçilmiştir.
İnsan Eliyle İnşa Edilmiş Dünyanın 10 Harikası 5

2. Çin Seddi

8851.8 km uzunluğundaki Çin duvarı, 2000 yıl önce Kral Quin Shi Huang tarafından Çin İmparatorluğu’nun kuzey sınırlarını Moğol ve Türk boylarının saldırılarından korumak amacıyla inşa edilmiştir. Yapımında esas olarak taş, tuğla ve ahşap kullanılmıştır. Aynı zamanda Dünya’da Ay’dan görülebilen tek insan yapımı yapıdır.

Çin Seddi Hakkındaki İlginç Gerçekler

  • Bu duvar dünyadaki en uzun mezarlıktır. İnşası sırasında 1 milyondan fazla insan hayatını kaybetmiştir.
  • 1986’da UNESCO’nun dünya mirası listesine eklenmiştir.
  • Sürekli bir hareketle değil, farklı bölümlerle farklı dönemlerde inşa edilmiştir.
  • Pekin yakınlarındaki duvar, aynı zamanda duvarın en güvenli bölümü, ziyaretçilere açılmıştır.
  • Çin Seddi’nin yüksekliği farklı bölümlere göre değişir.
İnsan Eliyle İnşa Edilmiş Dünyanın 10 Harikası 6

10. Büyük Giza Piramitleri

Piramitler, insan eliyle şimdiye kadar tasarlanan en büyük harikalardan biridir. Kahire’nin güneybatı banliyölerinin hemen yakınında bulunan Giza nekropolü, muhtemelen dünyanın en ünlü antik yerleşim yeridir. 

Üç piramitten (Keops, Kefren, Mikerinos Piramitleri) sadece Keops (Khufu veya Büyük Piramit olarak da bilinir) Antik Dünyanın Yedi Harikası’nın en eski ve tek kalıntısıdır. Piramidi inşa etmek için MÖ 2560 civarında sona eren 20 yıllık bir süre boyunca devam etmiştir. İnşasında 2 milyondan fazla taş blok kullanılmıştır. Hayranlık uyandıran piramit 139 metre (455 fit) yüksekliğindedir ve onu Mısır’daki en büyük piramit yapar ancak yakındaki Khafre Piramidi daha yüksek inşa edildiğinden daha büyük görünmektedir.

Büyük Giza Piramidi Hakkındaki İlginç Gerçekler

  • 50 tona kadar olan 2.300.000 taş kullanılarak inşa edilmiştir.
  • Bu piramidin yüzeylerindeki eğrilik de Dünya’nın yarıçapı ile tam olarak eşleşir.
  • Giza Piramidi’nin içinde üç oda, Kral ve Kraliçe Odaları ve ayrıca bitmemiş bir oda keşfedilmiştir.
  • Piramidin tamamı kireç taşlarıyla kaplandığından iç ortamda sabit sıcaklık hakimdir.
İnsan Eliyle İnşa Edilmiş Dünyanın 10 Harikası 7

İşte ölmeden görmemiz gereken 10 harikalar diyarı. Bu listede eksikler olduğunun farkındayım. Bazılarınızın gözleri belki de Göbekli Tepe’yi aradı. Göbekli Tepe bence bu listede bahsedeceğim bir başlıktan daha derin bir konu.

Belki sonraki yazılarımdan birinde Medeniyetin doğuşuna, Göbekli Tepe’ye gideriz.

Dünyadaki güzelliklerle ilgili merakınız uyandıysa Balkanlardaki Bir Cennet‘ten bahsettiğim yazıma da bir göz atmanızı öneririm.

Kaynakça: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

Editör: Berfincan Doğan