Herkese Merhaba,
Bu hafta ki konumuz insan evriminin dönüm noktalarından biri olan “Bipedalizm”.
Bipedalizm nedir? Evrimsel süreçte nasıl bir dönüm noktası oluşturmuştur?” gibi soruları cevaplandıracağız.

Keyifli okumalar…

Anlamı:

Latincede bi:“iki”; ped:“ayak” anlamına gelir. Yani Bipedalizm, iki ayak üzerinde dik durmaya ve yapılan hareketlere denir. Bu hareketler ise: yürüme, zıplama ve koşmadır.

Evrimsel Süreçte Bipedalizm:

Bipedalizm, primat türleri içinde insan ailesi (Hominidae) üyelerinde görülür. Bipedalizm, insanın evrimsel sürecinde erken dönemde kazanılan bir özelliktir.

Peki, bu özellik nasıl ve ne zaman kazanıldı?

Bipedalizm’in tarihi araştırmacıların bulgularına göre 7 milyon yıl öncesine dayanır. Buna göre insan ailesinin ilk üyesi olan Sahelanthropus tchadensis’in iskelet yapısı, Bipedalizm özelliğinin başladığını gösterir.

İnsan Evriminde Bir Dönüm Noktası: Bipedalizm 1

Bazı evrimi anlatan sitelerde ya da belgesellerde ayak üzerinde yürümenin birden bire olduğu anlatılır. Şöyle ki; ağaç dallarında yaşayan insan türleri artık ağaçlarda yaşayamaz olmuş ve yemek bulmak için ağaç dallarından yere inmiştir. Yere indiğinde ise etrafını daha iyi görebilmek için ayağa kalkmıştır. Aslında bu kısmen doğru bir anlatım yani evet, yerdeyken etrafı daha iyi görmek (çeşitli tehlikeler olduğundan) için ayağa kalkmak zorundasınızdır. Fakat burada yanlış şu ki: Bipedalizm özelliği pat diye ortaya çıkmamıştır.
Araştırmalara göre insan ailesinin ilk üyeleri olan -yukarıda da bahsettiğimiz- Sahelanthropus tchadensis, Orrorin tugenensis ve Ardipithecus’lara ait fosillerde bireylerin dik (bipedal) yürüdüğü fakat kol, bilek ve parmak kemik yapısının ağaç yaşantısına uyumunun devam ettiği gözlemlenmiştir. Araştırmacılara göre, bu bireyler bitki kökleri vb. gibi besin maddelerine ulaşmak için yere inmiş; tehlikelerden korunmak için ise ağaçlara çıkmışlardır.

İnsan Evriminde Bir Dönüm Noktası: Bipedalizm 2

Sonuç olarak, dik yürüme özelliği kısa sürede gerçekleşmemiş yavaş ve uzun süreçte gerçekleşmiştir ve gerçekleşmeye de devam etmektedir.

Bipedalizm’in Avantajları ve Dezavantajları:

Avantajlarına bakacak olursak;

• Yiyeceklerini ve yavrularını taşıyabilme
• Düşmanlarını uzaktan görebilme
• Serbest kalan eller sayesinde ileride alet yapma

Dezavantajlarına bakacak olursak;

İnsan Evriminde Bir Dönüm Noktası: Bipedalizm 3• Sorunlu bir omurga(skolyoz, bel fıtığı)
• Doğum sırasında zorluk
• Daha yavaş ve kolay alt edilebilir olma

 

Görüldüğü gibi evrimde her şey çok iyi ya da çok kötü olmak zorunda değil.

 

Bu hafta, evrim serimize Bipedalizm’den devam ettik. Haftaya, evrim serimize başka bir konuyla devam edeceğiz.
Görüşmek üzere 🙂
Bilimle kalın!
Hoşça kalın!

Kaynakça:

  • www.evrimselantropoloji.org
  • Bilim ve Ütopya Dergisi/ Sayı:286- İnsanın Ayağa Kalkışı
  • www.efossils.org
  • İnsanın Evrimi-Josef H. REICHHOLF