Kepler Görevi: Ötegezegenlerin Keşfi | KreatifBiri

Kepler Görevi: Ötegezegenlerin Keşfi

Kepler uzay aracı, NASA tarafından Güneş sistemi dışındaki gezegenleri araştırmak ve tespit etmek amacıyla tasarlanmış bir uzay teleskobudur. NASA’nın ilk gezegen bulma misyonu olan Kepler, uzaya fırlatıldığı 2009 yılından görev süresinin bittiği 2018 yılına kadar binlerce ötegezegen (güneş sistemi dışında kalan gezegenler) keşfetmiştir ve bunların arasında yaşam barındırma olasılığı bulunan gezegenler de vardır.

Kepler’in Hedef Bölgesi ve Amaçları   

Kepler görevinde, gezegen araştırmak için hedef bölge olarak, Samanyolu galaksisinin Cygnus-Lyra bölgesi seçilmiştir. Bu bölgenin seçilmesinde tabi ki birtakım sebepler vardır, ilk olarak yıldız yoğunluğunun yüksek olduğu bir alandır. Ayrıca Kepler’in ortak çalıştığı yer teleskopları tarafından da görülebilmektedir ve fazla yıldız oluşum alanı yoktur.

Kepler görevinin ulaşmayı hedeflediği amaçları:

  1. Yörüngesinde gezegenleri olan yıldızların özelliklerini belirlemek.
  2. Keşfedilen gezegenlerin özelliklerini belirlemek.
  3. Yaşanabilir bölgelerinde Dünya benzeri gezegenler bulunduran yıldızları belirlemek.
  4. Çoklu yıldız sistemlerinde bulunan gezegenleri belirlemek.
samanyolu galaksisi

Peki Kepler gezegenleri nasıl tespit ediyordu? Kepler bunun için Transit (geçiş) metot adında bir teknik kullanıyordu. Bir gök cisminin kendi yıldızının, bizim gözlemlediğimiz yüzünden geçmesi yıldızın parlaklığını etkiler. Transit olarak bilinen bu etki Kepler’in gezegen avında oldukça etkili bir silahtır. Eğer yıldızın parlaklığındaki sönükleşme düzenli olarak tekrar ediyorsa Kepler bu bölgeyi işaretler, çünkü bunun sebebinin yıldız etrafında dönen bir gezegen olması muhtemeldir. Ardından bu gezegen adayının geçiş süresi baz alınarak periyodu ve periyodu baz alınarak da yörüngesi hesaplanır. Gezegen’in yörüngesine ve yıldızın özelliklerine bakılarak gezegenin yaşanabilir bölgede olup olmadığının tespiti yapılır.

Olası Yaşanabilir Ötegezegenler    

Kepler uzay aracı yaklaşık 9 yıl süren görev süresi boyunca keşfettiği ötegezegen sayısıyla evrende yalnız olma ihtimalimizin ne kadar düşük bir olasılık olduğunu göstermiştir. Yapılan araştırmalarla yaşam bulunmasının en muhtemel olduğu ötegezegenlerle ilgili pek çok kaynak ve liste hazırlanmıştır. Bu listelerin içeriği farklı araştırmacıların farklı kriterler belirlemesinden dolayı farklılıklar gösterir. Bu listelerde ortak olan, Kepler’in en iyi keşiflerinden bazıları şunlardır:

Kepler'in keşifleri
  1. Kepler 47: 4900 ışık yılı uzaklıktaki iki gezegenli çift yıldız sistemi.
  2. Kepler 22: Yaşanabilir bölgede bulunan ilk ötegezegen, Dünya’dan 536 ışık yılı uzaklıkta.
  3. Gliese 163C: Kütlesi, Dünya’nın kütlesinden 7,26 kat daha fazla olduğundan “Süper Dünya” olarak isimlendiriliyor.
  4. Gliese 667C: Bu ötegezegen birçok gök bilimcinin gözdeleri arasındadır çünkü bitki örtüsü ve su bulundurmaya en elverişli gezegenlerden birisi.
yaşanabilir ötegezegenler

Kepler ömrünü 2018 yılında tamamladı fakat bu, ötegezegen araştırmalarının da tamamlandığını anlamına gelmiyor. Keşiflerin devamı için NASA tarafından geliştirilen TESS uydusu 18 Nisan 2018’de SpaceX tarafından uzaya fırlatıldı. Kepler’in görevini devralan TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) ilk yılında 21 ötegezegen ve 850’den fazla ötegezegen adayı keşfetti.

Yararlanılan Kaynaklar:

  1. Astronomi ve Astrofiziğe Giriş-Ahmet Polatoğlu
  2. NASA Exoplanet Archive
Bilgiyi Yay
Written by Alper Çakır
Askeri Lise mezunu, YTÜ Gemi Müh. öğrencisiyim. Bilim özellikle fizik ve astronomi tutkunu olmakla beraber bilgisayar bilimleri & yazılımla da oldukça ilgiliyimdir. Hiçbir şeyden kesin olarak emin olmayan, sorgulamaktan vazgeçmeyen kreatif biriyim.

Leave a Reply