Ne bir kilisenin camii yapılması ne de bir camiinin kilise yapılması ilk değil. Bugünkü yazımda sizler için tarih boyunca süregelen ve camii-kilise arasında değişen, değişmekte olan, en ünlü ibadethaneler ve hikayelerini derledim. Keyifli okumalar 🙂

Dünya çoklu medeniyetler sofrasıdır. Bu çoklu medeniyetleri barındırmak aynı zamanda çoklu kültürleri de barındırmak anlamına gelir. Fakat kültürler insanlar sürdürdüğü sürece var olan değerlerdir. Süreç boyunca birçok kültür asimile olmuştur. Azınlık çoğunluğun içinde kayboluvermiştir. Ya da bazen kaybolmaya zorlanmıştır da diyebiliriz.

Her topluluk kendi kültürünü yaşatma isteğini içinde taşır ve kimin eline güç geçerse tereddütsüz bu istek gün yüzüne çıkar. Tarihte yaşanan savaşlarda toprakların el değiştirmesiyle statüsü değişen çok sayıda ibadethane var. 

Kilise’den Camii’ye-Camii’den Kilise’ye 5 Farklı Hikaye

1- İspanya: Kurtuba Camisi- Kordoba Katedrali

Kurtuba Camiisi’nin temelini, 785’de Endülüs İslam Devletinin kurucusu 1. Abdurrahman attı. Bu yapıt, İslam mimarisinin o dönemlerdeki yaratıcılığını ve ihtişamını sembolize ediyordu.

İspanyol Hristiyanları, Kastilya Kralı 3. Ferdinand ile 1236’da Cordoba kentini tekrar ele geçirerek, Kurtuba Camii’yi katedrale çevirdi. O zamandan beri Cordoba Katedrali olarak adlandırılan bu yapıt, 1984 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edildi.

Kilise’den Camii’ye-Camii’den Kilise’ye 5 Farklı Hikaye

2- Kıbrıs: Ayasofya Katedrali – Selimiye Camisi

Kıbrıs Lefkoşa’nın kuzeyinde bulunan en önemli ibadethanelerden Selimiye Camisi, adadaki Müslüman-Hristiyan savaşların simgelerinden biri haline geldi. 1209’da Lüzinyan döneminde Fransız ustalar tarafından gotik formunda inşa edilen Ayasofya Katedrali yıllarca adadaki Hristiyanların en önemli ibadethanelerinden biri oldu.

1570 yılında Osmanlı kuşatmasından sonra, Türkler Lefkoşa’da kontrolü ele geçirdi. Eylül 1570’te Ayasofya Katedrali, komutan Lala Mustafa Paşa’nın katıldığı cuma namazı ile birlikte camiiye dönüştürüldü.

13 Ağustos 1954’te Kıbrıs Müftüsü, Kıbrıs’ın fethi sırasında Osmanlı sultanı olan Selim’in onuruna camiiye resmen “Selimiye Camii” adını verdi.

Kilise’den Camii’ye-Camii’den Kilise’ye 5 Farklı Hikaye

3- Cezayir: Keçiova Camii – Aziz Philippe Katedrali

Başkent Cezayir’de “Eski Şehir” olarak bilinen ve bugün dünya kültür mirasları içerisinde bulunan Kasaba (Casbah) bölgesinde yer alan Keçiova Camiisi’nin 14. yüzyılda mescit olarak inşa edildiği rivayet ediliyor. Bölgenin 1516’da Osmanlı hakimiyetine girmesiyle camiiye dönüştürülen mescit, 1792’de Cezayir valilerinden Hasan Paşa tarafından genişletilerek daha büyük bir ibadethane haline getirildi.

Cezayir’in 1830’da Fransızlar tarafından işgalinden sonra 1832’de katedrale çevrilen camii, 130 yıl kilise olarak kullanıldı. 1962’de Cezayir’in bağımsızlığını kazanmasıyla birlikte camiide Cezayirliler ilk cuma namazlarını kıldı.

Keçiova camii Türkiye tarafından restore edilmiştir.

Kilise’den Camii’ye-Camii’den Kilise’ye 5 Farklı Hikaye

4- Ayasofya Katedrali- Müzesi- Camii

Daha önce yapılan, Ayasofya’nın çeşitli sebeplerle tahrip olup yıkılmasından sonra imparator I. Jüstinyen tarafından 6. yüzyılda inşa ettirilen bu 3. yapı günümüze kadar gelmeyi başarmıştır. Fatih’in İstanbul’u fethinden hemen sonra camiiye çevrilen bu yapı 1 Şubat 1935’te müze olmuştur.

İbadethane olarak yaklaşık 1500 yıl önce inşa edilen Ayasofya, tarihi boyunca manevi dünyanın olduğu kadar iktidar ve güç kavgalarında da anılan yapıtlardan biri oldu.

Ayasofya, Bakanlar Kurulu´nun 24 Kasım 1934 tarih ve 7/1589 sayılı kararıyla müzeye çevrilmiştir. 2020 yılında ise müze statüsünün iptal edilmesiyle tekrar cami statüsü kazanmıştır.

Kilise’den Camii’ye-Camii’den Kilise’ye 5 Farklı Hikaye

5- Mısır: Aziz Attarin Kilisesi – Attarin Camisi

Mısır’ın İskendiriye kentinde 370 yılında Kıpti Ortodoks Kilisesi figürü olan Aziz Athanasius adına inşa edilen kilise, 641’de Müslümanların Mısır’ı ele geçirmesiyle camii oldu.

Osmanlı döneminde birçok kez tadilattan geçen cami, 1976’da Attarin Camiisi adıyla resmen tekrar ibadete açıldı.

Okuduğunuz için teşekkürler…

Kaynakça ve İleri Okuma:

1, 2