Kök hücrelerin ne olduğunu daha önceki yazımdan okumuş ya da daha önceden de biliyor olabilirsiniz. Peki bu kök hücreler neden önemlidir? Ve günümüze nereden nasıl gelmiştir? Peki ya bundan nasıl tedaviler yapılmaktadır? Bu soruların cevabını vermeye çalışacağım size..

Öncelikle Kök Hücreler Neden Bu Kadar Önemli?

Biz yaralandığımız ya da hasta olduğumuz zaman, hücrelerimiz de zarar görür ya da ölür. Böyle zamanlarda devreye kök hücrelerimiz girer. Kök hücrelerimiz hasar alan dokuları onarır ve diğer hücrelerin yerine yenisini yapar. Kök hücreler bu şekilde bizim sağlığımızı korur ve erken yaşlanmayı önler. Başka bir tabirle kök hücreler bizim “mikroskobik doktorlarımız”dır.

Kök Hücre Tarihçesi

  • 1959 yılında tüp bebek yöntemi ile ilk tavşan dünyaya geldi.
  • 1968 yılında Edwards ve Bavister, ilk kez insan yumurtasını vücut dışında döllemeyi başardılar.
  • 1978 yılında ilk tüp bebek İngiltere’de doğdu.
  • 1981 yılında Evans ve Kaufman, fare kök hücrelerini elde ettiler.
  • 1996 yılında Rhesus cinsi maymunların embriyonik kök hücreleri elde edildi.
  • 1998 yılında Thomson ve arkadaşları insan embriyonik kök hücresini elde ettiler.
  • 2000 yılında insan embriyonik kök hücrelerin bütün hücre tiplerine dönüşebileceği anlaşıldı.
  • 2001 yılında kök hücre çalışmalarında insan embriyosunun kullanılması ABD’de yasaklandı.
  • 2006 yılında Yamanaka, yaptığı çalışmayla hücrelerin uyarılarak kök hücrelerine dönüştürülebileceğini gösterdi ve bu çalışmayla 2012 yılında Nobel aldı.

Kök Hücre Tedavileri

Kalp Krizi Hasarları Önlenebilecek

kök hücre tedavileri

ABD’de bilim adamları, kalp krizi geçiren hastaların kalbinde oluşan hasarı hastaların kendi kalbinden aldıkları kök hücreleri kullanarak iyileştirmeyi başardı.

Lancet” tıp dergisinde yayımlanan araştırmada, hasarlı dokunun yüzde 50 oranında azaldığı ve yeni kalp hücrelerinin sayısında beklenmeyen bir artış gözlendiği belirtildi. Cedars-Sinai Kalp Enstitüsü’nde yapılan araştırmaya kalp krizi geçiren 25 hasta katıldı. Kalp krizinden bir ay sonra hastaların boyunlarındaki damarlardan kalplerine gönderilen boru yardımıyla kalp dokusundan örnek alındı. Laboratuvar ortamında her bir örnekten elde edilen yaklaşık 25 milyon kök hücre, kalbi çevreleyen atardamarlara nakledildi. Sol karıncıktaki hasarlı dokunun oranı, tedaviden altı ay sonra yüzde 24’ten yüzde 16’ya, bir yıl sonra ise yüzde 12’ye azaldı. Hastalarda hasarlı dokunun yerine beklenmeyen bir biçimde sağlıklı kalp dokusunun oluştuğu tespit edildi. Kalp krizi, kan akışını engelleyen bir pıhtının kalbi oksijensiz bırakması durumunda görülüyor. İyileşme sürecinde kalp krizi sonucu ölen kalp kasının yerine oluşan doku, yeterince güçlü olmadığı için kalbin kan pompalama yeteneği önemli oranda azalıyor.

Diyabete Kök Hücre Mucizesi

kök hücre tadavileri

Tip 1 diyabetli hastaları tedavi etmek amacıyla kök hücrelerden insülin üreten hücreler oluşturan bir implant olan ViaCyte’nin PEC-Direct’i için klinik deneyler başladı.

Eğer implant başarılı olursa, bu hastaların kendilerine insülin enjekte etme ihtiyacını ortadan kaldırabilir. Kaliforniya merkezli şirket ViaCyte, şirketin PEC-Direct cihazı nakledilmiş T1D hastalarını kapsayan denemelere başladı. Kredi kartı büyüklüğündeki bu implantların her biri, kök hücrelerden türetilen hücreler taşıyor. Bu hücreler, insan vücudunun içerisinde olgunlaşıp, bağışıklık sisteminin T1D’li insanlarda yok ettiği özelleşmiş pankreas hücrelerine dönüşmesi için tasarlandı. İmplant derinin hemen altına yerleştiriliyor ve gerekli olduğu zaman insülin salıyor. Eğer işe yararsa, T1D hastalarının yapmak zorunda kalacakları tek şey, vücutlarının yeni hücreleri reddetmediğinden emin olmak için bağışıklık sistemi baskılayıcı ilaçları almak olacak. Bu, günlük enjeksiyonlardan kurtulmak için ödenen küçük bir bedel. Kanada, Alberta Üniversitesi’ndeki James Shapiro’nun New Scientist dergisine söylediği gibi: “İnsan insülini üreten sınırsız bir hücre kaynağı, hastalık için potansiyel bir tedaviye giden yolculukta, ileri doğru atılmış büyük bir adım olacak.”

Parkinson Titremelerine Son!

parkinson

Parkinson hastalığının tedavisi için insanlar üzerinde ilk kez kök hücre denemesi yapılacak. Amerikalı bir araştırma ekibine söz konusu denemeyi gerçekleştirmesi için izin verildi.

Kaliforniya merkezli uluslararası kök hücre kuruluşunun deneyine, orta ve ileri dercede 12 Parkinson hastası katılacak. Hastalara beyin hücresi nakledilecek. Ardından faklı dozlarda nöral kök hücre verilecek. 12 ay sürecek deneyde, bu işlemin hastaların beyin ve vücuduna etkileri incelenecek. Kök hücre denemesinin, titreme, kaslarda sertleşme ve hareketlerde yavaşlama gibi belirtilerle ortaya çıkan Parkinson hastalığının tedavisi için çığır açabileceği umudu var. Ancak uzmanlar, çalışmanın henüz erken safhada olduğunu ve bu yüzden konuya ihtiyatlı yaklaşmak gerektiği söylüyor. Bunlar ve daha niceleri… Kök hücre geleceğe büyük vaatler veriyor.

Her geçen gün yeni bir gelişme daha çıkıyor ortaya. Spesifik olarak merak ettiğiniz bir konu ya da eklemek istediğiniz bir şey varsa yorumlarınızı bekliyorum.

Bilimli Günler!