KreatifBiri | Yaratıcılığını Keşfet!

Konuşmadan Anlaşmak Mı Dediniz? “Evrimsel Süreçte Dilin Evrimi”

Herkese Merhaba,

Evrim serimize ufak bir ara vermiştik fakat artık hasret bitti, dilin evrimi ile serimize geri dönüyoruz 🙂
Bu yazımızda da:
-Dil nasıl evrimleşti?
-Neden konuşuyoruz?
gibi sorulara cevap arayacağız.

Keyifli okumalar…

Giriş:

Kurbağalar, balinalar, kuşlar vb. hayvanların hepsi birbirleriyle iletişim halindedir. Fakat hiçbir tür, iletişimini insan türünde olduğu gibi komplike bir dil ile sağlayamaz. Çünkü böyle bir yeteneğe sahip değildir. İnsanı insan yapan ve insan evriminin son halkalarından biri kabul edilen dil, şüphesiz ki evrimsel süreçte çok önemli bir yer taşır. Birkaç bin yıl önce yazı bulunana kadar dil, insanlar için en önemli iletişim aracıydı. Birbiriyle konuşamamak, birbirini anlayamamak en büyük sıkıntıydı. Diyebilirsiniz ki mağaralara resim çizerler anlaşırlar. Doğru olabilir, ki zamanında öyle de yapmışlardır. Fakat evrim ilerledikçe (alet yapımı) artık bazı şeyler yeterli gelmemeye başlamıştır (duvarlara resim çizmek). Şöyle düşünelim artık alet kullanabilen ve avcılık yapabilen bir insansınız, avlanma sırasında ya da tehlikeli bir durumda çevrenizdekilere haber vermek için resim çizmek pek yeterli ve akıllıca olmayacaktır. Bu ve bunun gibi nedenler dilin evriminin nedenini oluşturur. Dil, beynin bir işlevidir aynı zamanda gırtlak ile doğrudan ilişkilidir. Gırtlakta beyinden gelen sinyaller sese dönüştürülür. Örneğin insanlar beynin anlatmaya çalıştığı şey gırtlak sayesinde söyleyebilirler.

kromagnon

Şimdilik dilin işlevlerini bir kenara bırakalım ve asıl konumuza yani dilin evrimine geri dönelim. Dil nasıl evrimleşti?

Dilin Evrimi:

Dilin evrimi, insanların uygun bir gırtlağa sahip olmasıyla gerçekleşmiştir. Bu da yaklaşık 150.000 yıl önce Homo sapiens ile birlikte Doğu Afrika’da meydana gelmiştir. Peki, neden sadece Homo sapiens? Örneğin kuzenlerimiz Homo neanderthalensis’te konuşma becerisi yok mu? Bu sorulara verilen farklı cevaplar var. Bazı bilim insanları Neandertal insanının da bir dili olduğunu düşünüyor. Sebep ise FOXP2 geni. Bu gen, şempanzelerde farklılık gösteren ancak Neandertal ve insanda benzer yapıya sahip, konuşmadan sorumlu gendir. Fakat dilin evrimini açıklamada tek bir gen yeterli değildir. Güncel genetik kanıtlar Neandertal beyninin FOXP2 genini farklı şekilde düzenlediğini gösterir.

ağaç

Bir başka görüş ise, Neandertal insanında modern insanın diğer tüm atalarında olduğu gibi gırtlak fazla yüksekteydi. Bu nedenle kelimelerle bir şey ifade edemiyorlardı.
Evrimsel süreçte gırtlak, yutak bölgesinin gerilmesi ile ses telleri yardımıyla açıkça, anlaşılabilir sesler oluşturabilecek kadar aşağı indi. Homo sapiens, daha önce diğer insansı maymunlar gibi sesler çıkarıyorlardı.
Bunun dezavantajı, insanın genzine artık bir şeyin kaçabilecek olmasıydı. Şöyle ki, yüksekte duran gırtlak bunu büyük ölçüde önlüyordu. Yani, Neandertal insanı hem nefes alıyor hem de yutabiliyordu. Fakat bizim türümüz Sapiens insanı bunu yapamaz. Tabi konuşmak mı iyi yoksa aynı anda hem nefes almak hem de yutkunmak mı derseniz? Kendi adıma ikinci şıkkı da bir deneyeyim derim 🙂

Şaka bir yana evrimsel süreçte avantajlar ve dezavantajlar genelde iç içedir. Bu da evrimin tek yönlü olmadığını gösterir. Tıpkı dilin evriminde olduğu gibi.

Bu arada son yapılan çalışma –ki ben de yazıyı yazarken son dakikada öğrendim- yukarıdaki örnekte de bahsettiğimiz gibi dilin evrimi ile taş-alet yapımının ilişkili olduğunu gösteriyor. Haberin ayrıntısına buradan ulaşabilirsiniz.

Sonuç:

Dil, kelimeleri kullanma sanatıdır. Doğru ya da yanlış kullanımdan evrim sorumlu değildir 🙂 Örneğin, bir kelime nasıl telaffuz edildiğine bağlı olarak farklı anlamlara sahip olabilir. Bugün dünya üzerinde konuşulan yaklaşık 7100 adet dil vardır. Hiçbir dilin hiçbir dile üstünlüğü yoktur çünkü hepsi bir şekilde iletişimi sağlar. Tabi bu zamanda iletişim daha çok dil ile değil sanal yollar ile sağlanıyor. Bu nedenle dilin evrimi ileride ne yönde ilerler kestirmek zor.

insanlar

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere…

Bilimle kalın!

Hoşça kalın!

Kaynakça:

İnsanın Evrimi/ Josef REICHHOLF
Nature/ evolution of language
Makale/Theory of mind and the evolution of language, Robin Dunbar
www.BilimFili.com
www.evrimagaci.com

Share This Post
Merhaba, Ben İlke Yüksel Yıldız Teknik Üniversitesi Biyomühendislik bölümünde okuyorum eminim ekibimizle birlikte çok güzel şeylere imza atacağız. Sevgiler.... Bilimle kalın....
Sence Nasıldı Bu Yazı?
0 0

Bir Cevap Yazın