Yüksek liderlik kapasitesine sahip dehalar; olayların akışını değiştirebilecek kadar büyük kararlar alabilir, uygulayabilir ve değer yaratabilmektedirler. İnsanları birleştirme, harekete geçirme ve iz bırakma potansiyelleri; sahip oldukları kişisel özelliklerinin bir sonucu olarak açığa çıkar.

Tarihin akışını değiştiren, ona mührünü vuran veya büyük tehlikelere mani olan liderlere her memlekette rastlamak mümkün değildir. Atatürk, dünya tarihinin nadiren gördüğü bir dehadır. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra, hiçbir mağlup milletinin direniş göstermediği zamanda siviller ve askerlerle dünyaya meydan okumuştur.

İlber Ortaylı, “Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK” kitabından
liderlik

Zor ve karmaşık durumlarda en doğru kararları alabilmek, güçlü bir liderlik belirtisidir. Bu karar alma süreçlerinde, ileri görüşlülüğü sağlayabilmek açısından yüksek sezgi ve yaratıcılık gerekmektedir. Diğer bir noktada alınan kararları uygulama sürecinde, yüksek değerlere sahip bir öz bilinç ve farkındalık kazandıran bir öz denetim önemlidir. Liderlik açısından bu potansiyele sahip bireyler; ortaya koydukları performansla, çevresindeki insanları etkileyebilmekte ve ortak değerlere yönelik motivasyon sağlayabilmektedirler.

Liderlik Becerisi: Etkilemek Ve Sonucu Değiştirmek

Gerçek liderde her zaman çözümler vardır, sürekli yeni yollar keşfeder, umutlu ve iyimserdir. Esas hedefleri moral bozmak değil, harekete geçirmek ve heyecanlandırmaktır. Liderde ki bu enerji çevreyi etkiler. Bir lider ikna eder, ilham verir, harekete geçirir.

Liderlik; şartları gerçekçi değerlendirebilmek ve kendini güçlü ifade edebilmektir. Mevcut durumu; “analiz etme, planlama, organize etme, denetleme” yeteneklerini üst noktada kullanır. Bu durum insanlar arasındaki ilişkiyi yönetebilmeyi gerektirir. Lider hedefe ulaşma sürecinde diğer insanlarla daima etkileşim içindedir.

Liderlik; bir vizyon, misyon, amaç ve amaca yönelik stratejiler belirleme kapasitesidir. Amaç ve anlam odaklı, geleceğe yönelik bir resim oluşturmak lidere güçlü bir vizyon sağlar. Lider oluşturduğu vizyonu izler, çevresindekiler de lideri.

İzlenilen vizyon, bireylerin amaçlarına yönelik ilgilerinin artmasını sağlar. Bu noktada açığa çıkan entelektüel uyarım, bireylerde enerji oluşturur. Liderlik, bu enerjiyi en doğru ve etkili biçimde kullanabilmektir.

Bireyin başarabileceğini düşündüğünden daha fazlasını yapmasını sağlama, başarma arzusunu yükseltme, daha çok çaba göstermesini sağlama ve daha çok çalışma isteğini arttırma etkileri de; liderin açığa çıkan enerjiyi doğru kullanabilmesiyle mümkün olacaktır. İçsel isteklilik, bu enerjinin döngüsel olmasını sağlar.

liderlik

Davranış Ve Özellik Bakımından Liderlik

Bilimsel açıdan, liderliğe ilişkin tanımlar durumsal ve değişkendir. Liderlik, bir bütün olarak tanımlanmaktan çok; liderde gözlenen özellik ve davranışlar dikkate alınır. Liderlik; idealleştirilmiş etki, telkinle motivasyon, entelektüel uyarma ve bireysel destek sağlama gibi davranışları ve özellikleri kendinde toplar.

İdealleştirilmiş Etki: Liderin sahip olması gereken karizmanın yanında; bireylerle etkileşiminde vizyon ve misyon belirleme davranışlarını içerir. Liderin, bir amaç duygusuna sahip olmanın önemini vurgulaması, kararlarının etik sonuçlarını dikkate alması, ortak bir misyon duygusuna önem vermesi idealleştirilmiş etkiyi sağlar.

Telkinle Motivasyon: Lider, çevresindekiler için moral kaynağı oluşturur. Ortak bir amaç etrafında, yüksek bir bilincin oluşmasını sağlar. Gelecek hakkında konuşurken pozitiftir, teşvik edici tutumları vardır. Vizyona ulaşmada azim ve kararlılık gösterir. Tüm bunlar içsel bir motivasyon sağlar.

Entelektüel Uyarım: Lider, güçlüklerle ve engellerle baş edebilmek için yeni bakış açıları oluşturur. Bu noktada entelektüel, yenilikçi, daha iyisi için gelişimci kapasitesini aktif duruma getirir.

●Bireysel Destek: Kişilerin bireysel farklılıklarını, gereksinimlerini ve yeteneklerini fark eder. Strateji oluştururken bunları dikkate alır.

Kaynaklar:

DÖNÜŞÜMCÜ LİDERLİK, Yrd. Doç. Dr. Emin KARİP/Gazi Üniversitesi

●Ege Akademik Bakıs / Ege Academic Review, LIDERLIK YAKLASIMLARINDA YENI PERSPEKTIFLER: POZITIF VE OTANTIK LIDERLIK;  Doç. Dr. Jülide KESKEN, Ar. Gör. Nazlı Ayse AYYILDIZ /Ege Üniversitesi

● İlber ORTAYLI, Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK kitabı /Kronik Kitap Yayıncılık