İnsanlık bulunan en eski fosiller ışığında 300.000 yıldır dünyamızda var. Bu süre zarfında taşı taşa sürterek ateş yakmaktan aya yolculuğa kadar gelen süreçte medeniyetimizin inanılmaz bir ilerleme kaydettiği ortada. Yine de bu ilerlemeyi elle tutulur biçimde sınıflandırabilmemiz hala mümkün değil. Yoksa mümkün mü?

Bilimsel olarak son birkaç binyılda ilerliyor olsak da asıl ilerlememiz sanayi devriminden sonra meydana geldi. Yaklaşık son 200 yılda kat ettiğimiz teknolojik gelişmeler medeniyetimizi ilkel atalarımızdan ayırdı. Geliştikçe geliştik fakat ne kadar geliştiğimize dair elimizde bir ölçek yoktu. Rus astrofizikçi, fizik ve matematik doktorasına sahip Nikolay Kardahev bu ölçeği sübjektifte olsa hayatımıza sokmayı başardı. Kardashev Ölçeği olarak bilinen bu sınıflandırma metodu bir medeniyetin ya da uygarlığın ne kadar gelişmiş olduğunu saptayabileceği bir yol olarak karşımıza çıkıyor. Bu skaladaki sıralama ise uygarlıkların tükettikleri ya da tüketebilecekleri enerji miktarlarının karşılaştırılmasıyla oluşuyor.

medeniyet
Nikolay Kardashev

Sıralama

Tip 1: Uygarlığın bulunduğu gezegendeki enerji kaynaklarının tamamını kontrol etmesine olanak sağlayan teknolojik seviyedir. Biz insanlar olarak en yakın olduğumuz seviye Tip 1’dir. Bu seviyedeki bir medeniyetin 10 katrilyon Watt güç kullanacağını öngörülüyor.

Tip 2: Uygarlığın bulunduğu yıldız sistemindeki bütün enerji kaynaklarını kontrol edebildiği seviyedir. İnsanlar olarak sadece dünyanın değil güneş sistemindeki gezegenlerin bütün enerji kaynaklarını kontrol edebilseydik bu seviyede olabilirdik.  Bu seviyedeki bir medeniyet Tip 1 medeniyetlerden ortalama 1 milyar kat daha fazla güç üretip tüketebilir.

Tip 3: Uygarlığın bulunduğu galaksideki bütün enerji kaynaklarını kontrol edebildiği seviye. İnsanlar olarak Samanyolu Galaksisindeki bütün enerji kaynaklarını kontrol edebilseydik bu seviyede olabilirdik. Bu kadar büyük miktardaki enerjiyi elde edebilmek için Dyson Küresi olarak bilinen mekanizmadan yardım almamız gerekebilir. Tip 3 ise Tip-2 medeniyetlerin kullandığı gücün en az 100 milyar katını kullanabilirler.

medeniyet
Dyson Küresi

Kardeshev bu sıralamayı yaparken sadece 3 seviyeyi tanımlamış fakat günümüzde gökbilimciler bu skalaya 2 seviye daha eklemişler.

Tip 4: İntergalaktik Medeniyetlerin seviyesi. Bulundukları galaksinin dışındaki galaksilerinde enerji kaynaklarını kontrol altına alabilen seviyedeki uygarlıklar.

Tip 5: En son seviye olan Tip 5 sadece galaksilere değil evrene hatta varsa çoklu evrenlere hükmedebilen uygarlıkların seviyesi. Simülasyonda mıyız diye düşündüğümüz şu günlerde o simülasyonu yaratabilecek güçteki uygarlıkların seviyesi.

İnsanlık Nerede?

Dünya halkı olarak yukarıda belirttiğim gibi Tip 1’e yakın olsak da bu ölçekte tam olarak neredeyiz bilmiyorduk.  Fakat bunu öğrenebilmemiz adına astronom Carl Sagan, Kardashev Ölçeği’nin matematiksel bir formülünü keşfetti.

medeniyet

P yerine tükettiğimiz enerji miktarını yazarsak Kardashev Ölçeğinde hangi tip uygarlık olduğumuzu öğrenebiliriz.  Günümüzdeki 17.7 Terawatt üzerinden hesaplayacak olursak, medeniyetimiz şu anda 0.725 seviyesindedir. Henüz Tip 1 bile olamamışız. Ünlü teorik fizikçi Michio Kaku, bir röportajında türümüzün 100 ila 200 yıl içinde Tip-1 medeniyet olacağını söylemiştir. Siz düşünün diğer seviyelere çıkmak için ne kadar zaman gerek.

Bu ölçeği benimseyenler olduğu kadar eleştirenler de mevcut. Enerji tasarrufu üzerine çalışmalar yapan bilim insanları bu ölçeklendirmenin yanlış olduğunu çünkü artık verimliliğin ön planda olduğu fikrindeler. Bu yüzden öngörülen hızda seviye atlayamayacağımız kanısında olan insanlar da yok değil. Ne olursa olsun gezegenimizin sınırlarını aştığımızı rahatlıkla söyleyebiliriz. Sıra artık Güneş Sistemimizde.

Kaynaklar: 1, 2, 3, 4, 5

Editör: Efe Şen