Bir şarkıyı veya bir sözcüğü neden defalarca tekrarlarız hiç düşündünüz mü?

Mesela aynı mantıkla düşünürsek; neden bir keşiş, göl kıyısında “Om mani padme hum…” mantrasını defalarca tekrar eder” ve neden bir Müslüman, tespih çekerken 33 defa “Allahu ekber” lafzını dillendirir? 

Bazı kelimeleri fazlaca tekrar etmek gibi bazı şarkıları da tekrar tekrar bıkmadan dinleriz. Bunun insan üzerinde bir etkisi olduğu kesin.

Rutinlerden çabuk sıkılan binlerce insan var fakat konu bu tarz şeyleri tekrar etmek olunca sıkılmak, bir rutinin içerisinde hissetmek söz konusu olmuyor. Dolayısıyla ibrahimi dinlerin, pagan törenlerin, şaman ibadetlerinin tamamen tekrar üzerine kurulu olması, tesadüf değildir. Çağımızın pop şarkıların nakaratlarının tekrar üzerine kurulu olması da.

Sinir bilimden yararlanarak yazdığım bu yazıda çok önemli iki sorunun cevabını sizlerle paylaşacağım.

Birincisi neden bazı şeyleri tekrarlarız? (şarkı ya da bir sözcük öbeği, kelime)

Diğeri ise ders sırasında ve derin uyku sırasında aynı müziği sürekli dinlemek öğrenmeyi kolaylaştırır mı?

şarkı

Müzikte Tekrar

Müzik dışında hiçbir sanat dalında repetisyon işlemi, kabul görmez. Bir yazarın aynı paragrafı defalarca tekrarladığını düşünün veya bir ressamın sürekli aynı resmi yaptığını. İmkansız değil mi?

Şarkıyı aklımıza kazımamıza rağmen, bizi bu şarkıda çeken nedir?

Dünyanın en eski müzik dergisi olan The Musical Times’da yayınlanan “Repetitive and Systemic Music” adlı makale, bize cevabı veriyor. Araştırmalar sonucu; Bir insanın nabız atışı, yavaş ve tekrara dayalı müzikten etkilenir. Sesler, meditatif objelere dönüşerek zihni rahatlatır.

Bildiğimiz bir parçayı dinlediğimizde, beynimiz bilinmeyen ve yeni bilgilerle uğraşmadığı için rahatlıyor ve vücudumuz endorfin salgılıyor.

İnsanlığın çağlar boyunca bildiği tek müzik türü pentatonik müzik olmuştur, bu tür tekrar üzerine bina edilmiştir. Bu tekrardan doğan ekstaz halini en güzel betimleyecek eser, klasik Japon müziğinden (Gagaku) “Etenraku” olabilir.

şarkı

Repetisyon Hipnotik Güce Sahip Midir?

Meditasyon, zikir, en çok da sese dayalı ritimler bir insanın sahip olduğu gerçeklik algısının tamamen parçalanmasına yol açabilir. Bu hipnoz veya sekr olarak adlandırılır.

Hipnoz konusundaki en büyük yanılgı, hipnozun yalnızca uyku durumundayken deneyimlenebileceğinin sanılmasıdır. İnsan uyanıkken dahi, trans içerisinde hipnoz halinde bulunabilir.

Sevmediğiniz Halde Dilinize Dolanan Şarkılar?

Bu pozlama etkisi olarak açıklanıyor. Tekrar tekrar duyur ve sevdir prensibi, dinlemediğiniz tarzda müzikleri de dilimize dolayabiliyor. Müzik endüstrisinde bu, bazı şarkıları sevdirmek için kullanılan bir tür beyin yıkama tekniği sayılıyor.

şarkı

Ders Sırasında Ve Derin Uyku Sırasında Aynı Müziği Dinlemek Öğrenmeyi Kolaylaştırır Mı?

Bir bilgiyi öğrenirken onu birçok farklı duyusal ipucuyla da ilişkilendiririz. Bu bir şarkı, koku veya mekân olabilir ve bu ipuçları tekrarlandığında öğrendiğimiz bilgiler de tekrar aktive edilmiş olur. Çalışmalar tekrar mekanizmasının uykudayken bile geçerli olabileceğini gösteriyor.

Yapılan çalışmada bir gruba ders süresince hafif bir klasik müzik dinletildi, kontrol grubu ise fazladan bir ses olmaksızın sadece dersi dinledi. O günün gecesinde katılımcıların uykuları tekrar izlendi ve deney grubundaki öğrencilerin derin uykuya geçmesiyle birlikte ders süresince dinletilen müzik tekrarlandı kontrol grubu ise beyaz gürültü ile uykularına devam etti. Müzik dinletilen öğrencilerin sınavı geçme başarısı kontrol grubundaki öğrencilerin geçme başarısının iki katından fazlaydı.

Çalışma sırasında sözlü müzik, sözleri sebebiyle kafa karışıklığına sebep olacağından; caz müzik ani iniş çıkışları uykuyu bölebileceğinden, doğa sesleri de kolay kulak ardı edilebileceğinden klasik müzik kullanılabilir.

Keyifli Okumalar..

Kaynaklar; 1, 2, 3, 4

Editör: Cansu Köse