Hiç mavi renkli bir kuş veya mavi renkli bir kurbağa gördünüz mü? Ya da mavi kanatlı bir kelebek…  Çoğuna aslında pek sık rastlamadığımızı fark ettiğiniz değil mi? Aslında tüm hayatınız boyunca tamamen veya kısmen mavi kanatlı iki veya üçten fazla kuş görmemiş olma şansınız oldukça yüksektir. Bunun arkasındaki sebep ne olabilir sizce?

İlk ”Mavi”

Doğada mavi rengin nadir olduğu bir gerçek. Hatta öyle ki, antik çağlarda konuşulan dillerde mavi rengini tanımlayan hemen hemen hiç kelime yoktur. Çünkü eskiden boyar maddeler sadece doğadan elde edildiğinden insanlar mavi rengi neredeyse sadece deniz ve gökyüzünde görebilmişler. Sadece deniz ve güneş için de özel bir renk adı tanımlamak gibi bir ihtiyaçları olmamış. Mavi boyar maddeleri ilk keşfeden uygarlık Antik Mısır olmuş, dolayısıyla mavi rengi tanımlayan kelimeler de ilk olarak Mısır medeniyetinde kullanılmaya başlanmış.

nadir

Namibya’da yaşayan Himba kabilesinin dili mavi rengi yeşilden ayırarak tasvir eden bir kelime içermiyor. Bu yüzden Himba kabilesinin üyelerine yapılan bir deneyde 11 adet değişik tonlarda yeşil ve 1 adet mavi kare içeren görseller gösterilmiş, kabile üyeleri ya mavi renkli kareyi bulamamışlar ya da çok geç bulmuşlar. Ancak dilleri yeşilin 40’a yakın tonunu tasvir eden Himbalara 11 adet aynı tonda yeşil ve 1 adet daha açık renk yeşilin bulunduğu görseller gösterildiğinde ise çok hızlı bir şekilde bulabilmişler.

Sorumuzu yineleyelim;

Neden Doğada Mavi Renk Bu Kadar Nadir?

Sorumuzun cevabını anlamak için renklerin nasıl oluştuğuna bakmamız daha sağlıklı olacaktır. Birçok canlı vücut renklerini pigment denilen organik boyar maddelerden alıyor. Doğada bulunan pigmentlere baktığımızda ise mavi renk veren sadece bir pigment olduğunu görüyoruz. Bu da Obrina Olivewings adlı bir kelebeğin kanadında bulunuyor. Diğer mavi renklerin bütünü “yapısal renk” olarak adlandırılıyor. Yapısal renklere Tavus kuşunun mavi rengi, mavi renkli amazon zehirli kurbağaları, mavi kanatlı kelebekler, Macaw Papağanları örnek olarak verilebilir.

Neden Mavi Renk Doğada Nadir Bulunur? 1

Peki Mavi Renkli Bitkiler?

Neden Mavi Renk Doğada Nadir Bulunur? 2

Pigment olarak mavinin olmaması bitkilerin dünyasında da görülmektedir. Bitkiler, mavi renkler için antosiyanin adı verilen kırmızı bir pigment kullanırlar. Bitkiler, antosiyanini diğer pigmentler veya moleküller ile karıştırarak mavi rengi üretirler. Bazen de rengi değiştirmek için pH değişimleri kullanırlar.

Çiçeklerin yalnızca taç yapraklarında ve birkaç iğne yapraklı çam türünün yapraklarında bu nadir renk görülmektedir. Bunların hepsi de yapısal renktir. Mavi olarak adlandırılan fakat aslında mavi olmayan Yaban Mersini hariç. Yaban mersinleri aslında kabukları koyu mor renkli pigmentlere sahip bir bitkidir.

Mavi Gözlü İnsanlar

Mavi gözlü insanlar da ise mavi gözleri yine yapısal olarak ”mavi”dir. Göze kahverengi rengini veren pigmentler onlarda var olmadığı için göz bebeğinin yapısal formu sadece mavi ışığın yansımasına neden olmakta böylece ve gözleri mavi görünmektedir.

Kaynakça: 1, 2, 3

Editör: Minem Kesen