Theraplay, etkileşim ve bağlanma temelli bir oyun terapisidir. Ebeveyn çocuk ilişkisine odaklanmaktadır. Duygusal besleme yoluyla güvenli bağlanmanın sağlanması; çocukta öz denetim, öz saygı, öz güven, öz düzenleme gibi öz becerilerin geliştirilmesini amaçlar.

Terapi süreci terapist- çocuk etkileşimiyle başlamakta, daha sonra sürece anne ve baba da dahil olmakta; terapist izleyici rolüne geçmektedir. Süreç boyunca oyuncaklar değil, oyunun kendisi odak noktasıdır. Terapist çocuğun ihtiyacına göre; oyunun yapı, bağlılık, besleme ve mücadele boyutlarında düzenlemeler yapmaktadır. Bu boyutlar ebeveyn çocuk etkileşimini temsil etmekte, terapi boyunca güncellenmektedir.

oyun

1) Yapı Boyutu

Amaç çocuğun güvenlik duygusunu sağlamaktır. Kontrolden sorumlu olan ebeveyn ile oluşturulan güven duygusu, çocuğun kendini düzenleme becerisinin de temelidir.

Kendileri gibi olabileceklerini öğrenen çocuklar; dünyalarını daha güvenli hale getirebilmeyi, güzel şeyleri de görebilmeyi ve rahat bir nefes almayı öğrenebileceklerdir. Tüm bunlar çocuğun kendi kendine yetebilme becerisinin temelini oluşturmaktadır.

Yapı boyutu için; güvenlik, organizasyon, düzenleme içeren oyunlar tercih edilebilir.

2) Bağlılık Boyutu

Bu boyut bir arada olmanın verdiği mutluluğu, neşeyi, uyumluluğu ve şimdiki anı temsil etmektedir. Çocuk, bağlılık boyutunda yaşamın eğlenceli ve keşfedici yönlerini deneyimler.

Ebeveyn ve çocuk arasındaki saf mutluluk, empati duygularını açığa çıkartmak amaçlanır. Çocuklarının dünyasına giren ebeveynler, paylaşılan duygusal deneyimlerle bağlılık hissinin oluşmasını da sağlayabilirler. Süreç boyunca çocuk pozitif bağ kurmak için cesaretlendirilir.

Oyun Terapisi-2: Theraplay Terapi 1

3) Besleme Boyutu

Besleme boyutunda; öz beceri gelişimleri ve stresin azaltılması amaçlanır. Çocuk bu boyutta, ilgiye değer olduğu mesajını almaktadır.

Belirtmesine gerek kalmadan; ebeveynlerinin ona ilgi ve bakım sağlamaya, onun ihtiyaçlarını karşılamaya hazır olduklarını deneyimler. İhtiyaçlarına karşı duyarlı davranıldığını fark eden çocuk, değerlilik ve güven duygularını yaşamaya başlar. Tüm bunlar birincil bakım veren ile çocuk arasındaki güvenli bağlanmanın temelidir.

4) Mücadele Boyutu

Çocukların güvenli risk almasını, becerilerini geliştirmesini, öz güven ve yeterlilik hislerini deneyimlemesini amaçlayan boyuttur. Mücadele oyunlarında çocuk, güçlü ve zayıf yönlerini de keşfedebilecektir.

Bu boyutta çocuk, güçlü yönleri üzerinde yetkinlik kurabilecek; mücadeleye kendiliğinden katılabilecektir.

Oyun Terapisi-2: Theraplay Terapi 2

Terapist çocuk için ne tür oyunların seçileceğine, Marschak Etkileşim Metodu’nu kullanarak karar verir. Bu metot çocuklarla bakım verenler arasındaki etkileşimi gözlemlemek için geliştirilen yapılandırılmış bir metottur.

ARAŞTIRMALARLA THERAPLAY

Theraplay, bağlanma kuramı ve nesne ilişkileri kuramı gibi insan gelişimi ile ilgili kişiler arası kuramlarla ilişkilidir. Bu kuramlar, ilk etkileşim ya da yaşam boyu ilişkiler açısından ebeveyn-bebek ilişkisinin üzerine yoğunlaşmıştır.

Anne bebek etkileşimlerini geliştirmede de sıkça tercih edilen Theraplay, çocuklar için iyileştirici bir öneme sahip dokunma duyusuna da yer vermektedir. Özellikle prematüre bebeklerde dokunma yoluyla sağlanan etkileşimin, çocukların fiziksel gelişimlerini desteklediği görülmüştür.  

Bir bebek kendi hislerinin, ebeveynin yüzünde aydınlandığını gördüğünde bu duygular hakkında fikir sahibi olmaya başlar.

Winnicot

Ebeveyn ve çocuk arasındaki pozitif duygusal etkileşimin; beynin sağ lobunda ve ön lobunda daha fazla sinaps üretimine yol açtığı, hipokampüs bölümünde yeni nöronların gelişimini desteklediği belirtilmiştir.  Sağ beyindeki limbik sistem, duygusal tepkilerimizi kontrol eder. Sosyal etkileşim, empati ve zihinsel faaliyetler için biyolojik bir temel oluşturur. Theraplay etkinlikleri, sağ beyin gelişimini desteklemeyi amaçlamaktadır.

Theraplay, aile bireylerinin birbirleri ile yeniden bağ kurabilme, duygusal gelişimlerini ve beyin gelişimlerini desteklemelerine ve birbirleri ile ilgilenebilmelerine yardımcı olabilmek için tasarlanmıştır. Birçok duruma da uyarlanabilen bir terapi yaklaşımıdır. Erken çocukluk döneminde akran etkileşimini desteklemek için ‘Theraplay Grup Terapisi’  şeklinde uygulanabilir.

Kaynaklar: 1, 2