“Kim bu küçük insan?” sorusunun cevabını, bir çocuğun oyununda sadece kendiliğinizle var olarak öğrenebilirsiniz. Güzel olan da şudur ki, bu soruyu kendinize de oyun oynadığınız çocuğa da yönelttiğinizde mutlaka doğru bir cevaba ulaşırsınız. Oyun oynamak bu nedenle güzeldir, güzel olan da mutlaka bilinmelidir. O halde bu yazımızda, ebeveynlere “Bir çocukla nasıl oyun oynanır?” sorusunun cevabını veren bir terapi yönteminden, Filial Terapiden bahsedelim ve uzun bir aradan sonra yeniden hazırsanız başlayalım:)

Filial Terapi Nedir?

Filial Terapi, ilk olarak 1960 yıllarında Louise Guerney ve Dr. Bernard Guerney tarafından geliştirilen, temel amacı anne-baba-çocuk ilişkisini güçlendirmek olan bir terapi yöntemidir. Anne babaların etkili ebeveynlik becerilerini geliştirmeyi hedefler ve bu nedenle tüm aile sistemini kapsayan bir etki oluşturur.

Psikoloji araştırmalarında desteklenen bir görüşe göre dünyaya yeni gelen bir bebeğin en temel korkusu belirsizliktir, (ve sanırım büyüyünce de durum değişmiyor 🙂 ) bu nedenle oyun terapi süreçleri de bir çocuğa tahmin edilebilir bir ortam sunduğu sürece başarıya ulaştırılmış olur. Öyleyse Filial Terapide ilk şartımız, çocuğu kendisini daha az savunmada hissedeceği böyle bir ortamın yapılandırılması olacaktır.

Birçok yazımızda bahsettiğimiz ayna nöronlar ise empatik dinleme ve karşılık verme olan ikinci aşamada yine karşımıza çıkıyor. Evet, bir çocuk en çok güvendiği yetişkinler olarak anne-babasının duygularını aynalamak suretiyle yaşamı anlamlandırmak için çabalıyor. Bu çabanın nihai sonucunu ise çocuğunuzun duygularına verdiğiniz anlam ve önem belirliyor. Bu noktaya Geliştiren Disiplin serimizde detaylıca değinmiştik. Çocuğunuzun duygularının farkında olunuz, o küçücük bir insan, yine de sizden ayrı bir insan.. Bu duygu yüklü satırlardan sonra 3. şartımıza geçebiliriz diye düşünüyorum.

Çocuğun liderliğini takip etme şartı; tam olarak çocuğun oluşturduğu bir dünya olan onun oyununda ona dünyaları vermektir. Peki ne demek istiyoruz? Çocuğunuzun hayali oyununa gerçekmişçesine, tüm kendiliğindenliğinizle dahil olmalısınız. Onun konuşmalarına spontane karşılıklar vermelisiniz. Bir çocuk içten olan ve olmayan arasındaki farkı çok iyi ayırt edebilir çünkü.

Dördüncü şartımız ise sınır çizme becerisidir. Dört aşamalı sınır çizme modelindeki çocuğunuzun isteğini tanımak, sınırı ifade etmek, kabul edilebilir alternatifler sunmak ve sınırı uygulamak konularına Geliştiren Disiplin serimizde ayrıntılı olarak yer vermiştik.

Filial terapiyi diğer oyun terapilerinden farklı kılan ise dayandığı kuramsal temellerin çok yönlü olmasıdır. Filial Terapi; Çocuk Merkezli Oyun Terapisi, Bağlanma Kuramı, Aile Sistemleri Kuramı, Bilişsel Davranışçı yaklaşımların bir aradalığını ifade eden özel bir oyun terapisi yöntemidir.

filial

Filial Terapi Ve Çocuk Merkezli Oyun Terapisi

Çocuk Merkezli Oyun Terapisi (ÇMOT); koşulsuz kabul, anlayış ve içtenlik içeren bir yaklaşımdır. Evet, bu muhteşem üçlü size Carl Rogers’ı hatırlatmış olmalı 🙂 Birey Merkezli Terapiye uzanan ÇMOT, çocuğun yaşamı nasıl algıladığı üzerinde çalışırken onunla birlikte olmayı önemser. Bir çocuğa kendini yönlendirme ve gerçekleştirme doğrultusunda doğuştan gelen bir kapasiteye ve yeteneğe sahip oluğu inancı ile bakarsanız, emin olun dünyalar değişecektir. Bu noktada Rousseau’yu anmadan geçmeyelim, eğer bu inançla davranırsanız “yakında elinizde insanların en bilgesi olacak ve hiçbir şey yapmamakla bir eğitim harikası yaratmış olacaksınız.”

Filial Terapi Ve Bağlanma Kuramı

Filial Terapinin ilk şartı olan yapılandırma aşamasında çocuğa sunulan güvenli ve tahmin edilebilir bir ortamdan bahsetmiştik. Anne ve babaların böyle bir ortamda, çocuğun duygularına karşı göstereceği duyarlılık ve kabul davranışları güvenli bağlanmanın temelini oluşturmaktadır. Anlaşılmış ve değerli hisseden çocuk, yaşamında daha güvenli bağlanma örüntüleri de geliştirebilecektir.

Oyun Terapisi-6: Filial Terapi 1

Filial Terapi Ve Aile Sistemleri Kuramı

Filial Terapi aslında, bireysel çocuk terapisi ile aile terapisi arasında bir köprü oluşturmaktadır. Çünkü Filial Terapi yaklaşımı, çocuğun yaşadığı psikolojik zorlukları, ilişkisel bağlamda değerlendirmektedir. Bu nedenle aile sisteminin tüm birimleri ile işbirliğinin oluşturulması önemsenir. Bununla birlikte Filial Terapi, çocuğun tek bir ebeveyn ile olan ilişkisel dönüşümün tüm aileyi etkileyen terapötik bir iyileşme ile sonuçlanacağı görüşünü de benimser, bu nedenle sistemseldir.

Filial Terapi Ve Bilişsel Davranışçı Yaklaşımlar

Filial Terapide temel amaç anne babalara, çocuğun yaşadığı psikolojik zorluklara karşı beceri kazanmaları için psikoeğitim programı sunmaktır. Bu süreçte terapist, ebeveynlerin aktif bilişsel katılımını önemser, didaktik eğitim yöntemlerini kullanır. Model olma, şekil verme, olumlu pekiştirme, düzeltici geribildirim sağlama, davranışsal provalar gibi yöntemler uygulanır. Ebeveynler kazandıkları beceriler doğrultusunda ev oyunları düzenler ve bu süreçte terapist gelişime yönelik sürekli geribildirim sağlar.

Bir Yazı Bir Kreatif Sonuç

Bir çocuğun gözlerindeki masumiyeti kucaklayabilmenin, tüm dünyayı değiştirebileceğine inanıyorum ve buna inanan insanların hiç de az olmadığını biliyorum. Dünya denilen yaşam oyununuza, tüm kendiliğinizle dahil olunuz. İyiliğin gücüne inananlardan olarak sağlıkla, mutlulukla, esenlikle kalınız, bir sonraki yazıma denk hoşça kalınız.

Kaynaklar:

Özkaya, B. T. (2015). Ebeveyn-çocuk ilişkisi üzerine odaklanan bir oyun terapisi yaklaşımı: filial terapi. Psikiyatride güncel yaklaşımlar-current approaches in psychiatry.