Oyunlaştırılmış Toplum

Oyun teorisi

Oyun, oyunlaşmak, oyunlaştırmak, oyunlaştırılmak, top, toplu, toplamak, toplanmak, toplum…

Oyunlaştırmak, evrensel ismi “Gamification”.Oyun çalışım prensibinin mekaniklerini bir başka oyun olmayan duruma uyarlamaktır. Bu prensibin mekanikleri şöyle işler, herhangi bir oyunda sizin işte devamlılığınız sağlanmak amacıyla yine size meta niteliğinde kavramlar verilir.

Örneğin rol yapma oyunlarında oyunun çizdiği çerçeveye dahil ve sizin takip etmenizi istediği görevlerce  bu görevleri tamamlamanız yani oyun gözüyle iyi bir oyuncu olmanız halinde size “Para, Altın, Deneyim puanı(xp)” gibileri verilir. Bu metalarla başarılı olduğunuz hissi yaratılır. Kullandığınızda “Boşuna” emek vermediğiniz çünkü istediğiniz (Örneğin karakterinize yeni kostümler, silahlar, yetenekler…) şeylere ulaştığınız dolaylı yoldan oyun tarafından kavratılır ya da “3 gün art arda oyuna giriş yap, 30 altın al!” türünden çıktılarla şevkiniz korunmaya çalışılır.

Anlattığım üzere oyunlaştırma insanların ilerlemelerini periyodik bir şekilde kontrol etme, onların bir şekilde sıkılmamasını sağlama, önlerine devamlı amaçlar koyup amaçlar başarıyla tamamlandığında verilen metalar sayesinde sahip olabilecekleri  kavramlar sunma yoluyla işte devamlılığı koruma daha sonra yeni amaçlara sevk edip bu devinimi sürdürme üzerine kurulmuş gerçekten de akılcı ve rasyonel bir prensiptir.

Bunu İslam Felsefesi’ndeki ahiret inancıyla, ölümden sonra kişinin sevdikleriyle kavuşmasıyla, güzel ve insanlar için faydalı işler yaptığında cennetle ödüllendirilmesiyle, aksinde ise cehennemle cezalandırılmasıyla örneklendirebiliriz.

Eğitimde de bu yöntem sıkça kullanılır. Anaokulu ve ilkokulda çocuklara çoğu şey oyunlaştırma yoluyla öğretilir.

Bu oyunlaştırmayı toplumda arayacak olursak kendimizi bizim için en belirgin örneklerden biri ve türümüzün evrim sürecindeki önemli noktalarından olan “Tarım Devrimi”nde buluruz

Tarım Devrimi

Taş devrimi

Bundan yaklaşık 10 bin yıl öncesinde “Tarım Devrimi” ile avcı-toplayıcı konumundan çiftçi konumuna gelen atalarımız sapienslerin oluşturduğu “Tarım Toplumu” tam bir oyunlaştırılmış toplum modelidir aslında. “Daha çok mısır üret, ambarların daha çok dolsun böylece daha rahat bir kış geçir.” “Daha çok buğday ek ki diğerlerinden geri konuma düşme.” gibi. Böylelikle tarım toplumu zaten oyunlaştırılmış bir halde ortaya çıktı ve kültürel evrimini sürdürerek günümüz toplumuna dönüştü.

Bugün bizler sosyal medya hesaplarımız olması gerektiğini düşünüyoruz. Bugün bizler internetin gerisinde kalmaktan, gündemden uzaklaşmaktan korkuyoruz. Bugün bizler sinema filmlerini, müzik albümlerini, haberleri, dizileri, mizahsal akımları ve daha birçoğunu güncel takip edememekten, diğerlerinden geri konuma düşmekten korkuyoruz. Bunların hepsi üzerimize üzerimize gelen ve toplum içinde ilerlememizi direten şeyler. Bunlar sayesinde biraz önce bahsettiğim gibi fakat bu sefer toplumun çizdiği çerçeveye dahil ve bizim takip etmemizi istediği görevlerce, bu görevleri tamamlamamız, toplumun gözüyle iyi bir vatandaş olmamız halinde bize “Kültürlü”, “Sportif”, “Komik”, “Vatansever” gibi metalar verilir. Biz de bu metalarla kendimizi özelleşmiş hissederiz. Böylelikle yukarda bahsettiğim gibi devinim sürdürülmüştür.

Bu metalara bir mercek daha alttan bakınca aslında bunların maddesel olarak var olmadığını farkederiz. Aslında “Kültürlü”, “Bilinçli” gibi sözler sadece toplumun ortak hafızasında ortaklaşa kullanılan kavramlardır. Gerçekte “Kültürlü” diye bir maddesel formla el sıkışamaz, göz göze gelemez veya herhangi bir duyu organımızla bu formu algılayamayız. Bunlar gerçekte olmayan, gerçek dünyada sanal izdüşümlerini kullandığımız düşsel kavramlardır.

Susam Kredisi

Bu “Oyunlaştırılmış Toplum” mevzusuyla ilgili Çin Halk Cumhuriyeti’nin uygulamaya 2015’te koyduğu bir proje mevcut. “Susam Kredisi” adlı proje  League of Legends‘ın geliştiricisi Riot Games’te, Unreal gibi mükemmel bir oyun motoru ve Gears of War gibi oyunlar yapmış EPIC Games’te, Call of Duty ve Overwatch gibi oyunların sahibi Activision-Blizzard’da büyük hisseleri bulunan Tencent adlı dev eğlence şirketi ve Alibaba’nın ortak girişimiyle hazırlandı.

Çin Hükümetinin yazdırdığı bu “Susam” adlı yazılım vatandaşların Çin Hükümeti adı altında yaptıkları tüm işleri oyunlaştırarak onların bu işlerinden bazı puanlar kazanmalarını sağlıyor. İyi ya da kötü bir vatandaş olup olmadığınızı ölçen, toplum içi sosyal sınıfınızı belirleyen bir sayı düşünün. Vergileri düzenli ödüyorsanız, hükümetin araştırmanızı istediği konularda araştırma yapıyor, istemedikleri konuları kurcalamıyorsanız, hükümetin propagandasını yapıyorsanız, puanı düşük vatandaşlarla arkadaşlık yapmıyor puanı yüksek vatandaşlarla yapıyorsanız dolayısıyla “Hükümetin çizdiği çerçeveye dahil ve sizin takip etmenizi istediği görevlerce bu görevleri tamamlamanız yani hükümet gözüyle iyi bir vatandaş olmanız halinde size işe alımlarda kolaylık, devlet dairelerinde susam puanına göre muamele” gibi metalar veriliyor.

Bildiğim kadarıyla bu proje şuan yazılımı isteyenlerin kullanarak puanını görebileceği şekilde fakat 2020’den sonra zorunlu hale gelecek.

Sonuç

Sizin fikrinizi bilmem ama özetle benim fikrim tam olarak bu


-Yeni Çin Seddi-

Kaynaklar ve İleri Okuma

1, 2, 3, 4.

Hayvanlardan Tanrılara Sapiens -Yuval Noah Harari

Tüfek Mikrop ve Çelik -Jared Diamond

Bilgiyi Yay
Tarafından yazıldı Toygar BİRLİ
Bilim kitapları okumayı, araştırmayı, düşünmeyi seven bir 11. sınıf öğrencisi. Ekibin en küçük "KreatifBiri"lerinden biri, en azından şimdilik :)
Bu yazıyı beğendin mi?
00

Bir Cevap Yazın