Geçen hafta Yunan miti olan Sisyphos bağlamında ‘saçma’ kavramına bakmıştık. Bu hafta Saçma felsefesini bir diğer ayağı olan Albert Camus’un ‘Yabancı’ adlı eserini inceleyeceğiz. Camus’a göre dünyanın bir anlamı olmalıdır. Bu anlam ise insanın kendisidir. İnsan, hayatın getirdiği ya da götürdüğü şeylere kapılmadan bir anlamın olması gerektiğini söyler. Karamsarlık, kaygı, endişe gibi duygularla dünyanın nihai anlamsızlıklarını görmezden gelir, kendi varoluş alanını kendi sınırları içinde yaşamaya çalışır. Dolayısıyla Camus, ‘Yabancı’ adlı eserde hayatın saçma olduğunu peşinen kabul eder ve ahlaki herhangi bir yargıda bulunmuyor. Şöyle ki…yabancı

Yabancı

Kitap 1957’de Nobel alır. Ve hayatın Saçma’lığı bütün dünyaya yayılır. Kitabın ilk cümleleri şöyledir:

‘’ Bugün annem öldü. Belki de dün, bilmiyorum. Bakımevinden bir telgraf aldım: Anneniz öldü. Cenazesi yarın kaldırılacak.’’ Kitabın kahramanı Meursault, annesinin cenazesini nasıl alacağını, ne yapacağını bir plan kurarak hareket eder. Annesinin ölmüş olmasına rağmen soğukkanlıdır. Ağır hareket eder. Günlük rutin olarak yaptığı şeyleri aksatmadan yapmaya devam eder. Bilinci yerinde olup, dünden razı gibi bir halleri de vardır. Patronundan iki günlük izin alırken ‘Kabahat bende değil.’ dedim. Cevap vermedi. O zaman, ‘Keşke böyle demeseydim.’ diye düşünür. Annesinin yüzünü görmek istememesi, tabutu başında kahve sigara keyfi yapması, annesinin yaşını bilmemesi, cenaze törenin hemen ardından Marie ile tanışması ve onunla sinemaya gitmesi, hiçbir şey olmamış gibi davranması ahlaki temaların değerin, kültürün ve sorumlulukların yok olduğunu gösterir. Meursault hayatın kendi saçmalıkları içinde yaşasa da hep bilinçlilik içindedir. Saçma’yı temsil etmez saçmalığı yaşar. Toplumun temel ve değer yargılarını hiç düşünmez. Fakat hayatı anlamaya çalışır. Kaygı ve umutsuzluğu düşünmez, mutlu olmaya çalışır. Dolayısıyla ‘yabancı’ kitabında geçen saçma kavramı, diğer kitaba göre farklı işlenmiştir.

Kitabı okumanızı tavsiye ederek, yazımı bitirmek istiyorum.

Kaynakça

Albert Camus, Yabancı, (Çev: Semih Tiryakioğlu), Can Yayınları, İstanbul 20015.

R. C. Solomon- K. M. Hıggıns, Felsefenin Kısa Tarihi, (Çev: Mustafa Topal), İletişim Yayınları, İstanbul 2013.