Sosyal mesafe, COVID-19’dan sonra oldukça aşina olduğumuz bir durum haline geldi. Nasıl ki bizler virüsten korunmak için insanlarla aramıza mesafe koyuyorsak bazı ağaçların da kendilerince bir sosyal mesafesi bulunmaktadır.

Bir ormanlık alanda yukarı baktığınızda ağaç dallarının en dışında boşluklar olduğunu görebilirsiniz. Bazı ağaçların dalları birbirine değmeyecek şekilde büyür. Aralarında oluşan bu sınır “taç utangaçlığı” olarak bilinmektedir. 1920’lerden bu yana araştırma konusu olan taç utangaçlığı, ağaçların taçlarının birbirine değmemesidir. Peki taç tam olarak nedir? Taç; dalların ana gövdeden çıktığı, ağacın en üst kısmıdır. Uygun koşullarda dallar, bir yapbozun gevşek bir şekilde birbirine uyan parçaları gibi kenetlenmektedir.

utangaç

Her Zaman Gerçekleşir Mi?

Hayır, tüm ağaçlar arasında taç utangaçlığı oluşmaz. Genellikle aynı türden ağaçlar arasında görülür ancak farklı türler arasında da meydana gelebilmektedir. Okaliptüs, Japon karaçamı, sitka ladini, karaağaç, siyah mangrov gibi türlerde gözlemlenmiştir. Komşu ağaçlar arasında meydana geldiği gibi tek bir ağacın bağımsız olarak sallanan dalları arasında da meydana gelebilir. Neden gerçekleştiği tam olarak bilinmese de bazı varsayımlar bulunmaktadır.

Taç Utangaçlığına Ne Sebep Olur?

Bitkiler de tıpkı hayvanlar gibi hayatta kalmak için besin, su ve yaşam alanı için rekabet halindedirler.Bu rekabet aynı zamanda ışık içinde gerçekleşmektedir. Çünkü ağaçlar, ışığa doğru büyür ve komşu ağacın dallarının gölgesini algıladıklarında bu yönde büyümeleri engellenir. Taç utangaçlığından kaynaklanan boşluklar, ağaçların daha fazla ışığa maruz kalmasını sağlar ve fotosentez sürecini optimize etmelerine izin verir. Işığın orman tabanına daha fazla ulaşmasına sebep olur ve böylece diğer bitkiler ve hayvanlar da bu durumdan faydalanabilir.

utangaç

Ağaçlar arasında hastalığın ve zararlı böceklerin yayılımının engellenmesi için birbirlerine köprü oluşturmamaları gerekmektedir. Oluşturdukları mesafe de bunun önüne geçmektedir.

Boşluklar, yaralanmalarını da engellemektedir. Ağaçlar rüzgarda sallanır ve birbirlerine çarparlar. Çarpışmalar sırasında ince dallar kırılır, büyüme nodülleri zarar görür ve her bir taç etrafında boşluklar oluşturur. Taç utangaçlığının ağaçların bu yaralanmayı en aza indirmesine izin verdiği için bir önlem olduğu düşünülmektedir.

utangaç

Bir sonraki ormanlık alan yürüyüşünüzde bu eşsiz görüntünün bulunup bulunmadığını mutlaka kontrol edin. Unutmayın ki ağaçların taç kısımları yaşamla, hayat ise mucizelerle dolu!

Kaynakça ve İleri Okuma: 1, 2

Editör: Efe Şen