Öncelikle sakinleşin, TCG Anadolu bir uçak gemisi değil evet biliyoruz; devlet ve savunma sanayi yetkililerinin üzerine basa basa Çok Maksatlı Amfibi Hücum Gemisi demesine rağmen medyada sözde “uçak gemisi” yaftalarının devam etmesi halkta bu bilinci oluşturdu. Evet, gerekli durumlarda belli sınıfa ait savaş uçakları üstündeki pisti kullanabilecek. Detaylarını yazının içerisinde göreceğiz. Hadi bir göz atalım.

Uçak Gemisi Nedir?

Juan Carlos I
Juan Carlos I’e attir.

İsminden de anlaşıldığı üzere üstünde uçak taşıyan gemiye “uçak gemisi” denilmektedir. Lakin üstünde helikopter/uçak taşıyan her gemi için bunu söylemek mümkün değildir. Uçak gemileri gelişmiş hemen hemen her ülkenin filosunda vardır. Uçak gemisine sahip olmakta ki amaç yüzen bir hava üssüne sahip olmaktır. Ülkeler askeri doktrinleri doğrultusunda donanmalarında uçak gemisine ihtiyaç duyabilir. Uzun üretim süreci ve yüksek maliyeti nedeniyle seri üretimini yapmak imkânsız denebilir. Uçak gemisinin büyüklüğüne ve özelliklerine göre maliyeti yaklaşık 10 ila 15 milyar dolar dolaylarında değişiklik göstermektedir. Uçak gemilerini nükleer ve dizel motor olmak üzere iki temel kategoriye ayırabilmektedir. 5000’den fazla personelin görev yaptığı,100’e yakın uçağın bulunduğu dev Amerikan gemilerinden 10-30 uçağın bulunduğu küçük gemilere kadar birçok sınıf uçak gemisi bulunmakta.

TCG Anadolu

TCG Anadolu İspanya’nın uçak gemisi Juan Carlos-I ile benzerliğiyle dikkat çekiyor. Donanmamızın amiral gemisi olarak hizmet verecek TCG Anadolu’nun inşası için 2014’te çalışmalara başlandı. Yapımını İstanbul’da ki SEDEF tersanesinin üstlendiği TCG Anadolu’nun 2021’de teslim edilmesi öngörülüyor. TCG Anadolu’nun inşası bittiğinde Türk Donanma tarihinin en büyük savaş gemisi olacak.

TCG Anadolu’nun inşasının bitmesi ile Türkiye’de ilk kez ÇokTCG uçak gemisi Maksatlı Amfibi Hücum Gemisi üretilmiş olacak. Geminin üretimi tamamladığında tahmin edilen yerlilik oranının %68 olması bekleniyor. Harekât öncesinde göreve göre konuşlandırılacak Kara kuvvetleri, Hava kuvvetleri ve Amfibi birlik Komuta Kontrol Sistemleri, NATO Harp Karargâhı Sistemleri bulunacaktır. Aselsan-Havelsan İş Ortaklığı tarafından da, Savaş Yönetim Sistemi Entegrasyon ve İşletim Yazılımı Genesis-Advent, Radar Elektronik Taarruz ve Karşı Tedbirleri sistemlerini içeren Elektronik Harp Süiti, Kızıl Ötesi İz Takip Sistemi, Elektro Optik Dayrektör, Torpido Karşı Aldatma Sistemi gibi sistemler milli olarak geliştirilecektir. TCG Anadolu’nun Türk Deniz Kuvvetlerine tesliminin 2021 Nisan ayında yapılması planlanmaktadır.

Gemimizin boyu 232 m, eni 32 m ve yüksekliği 57 m olacak ve 9.000 mil seyir halinde bulunabilecek; yani Türkiye’den Amerika kıtasına hiçbir yere uğramadan gidip tekrar gelebilme kapasitesine sahip olacaktır.TCG Anadolu doğrudan bir savaş gemisi olmadığından yakın savunma silah sistemleri barındırmaktadır. Geminin savunmasını eşlik edecek denizaltı ve diğer donanma unsurları  yapacaktır. Taşıdığı saldırı helikopterleri ve zıTCG uçak gemisirhlı araçlarda dahildir savunma hattına. TCG Anadolu’nun üzerinde; 1 adet RAM, 2 adet phalanx ve 5 adet 25 mm STOP savunma sistemi entegre edilecek. TCG Anadolu’nun üzerinde 2 adette hava aracı asansörü bulunmaktadır. Proje tamamlandığında TCG Anadolu’nun Ege, Karadeniz ve Akdeniz harekât alanlarında yer alması ve uluslararası operasyonlarda gerektiğinde Hint Okyanusu (Arap Yarımadasının kuzeyi, Hindistan’ın batısı) ile Atlantik Okyanusu (Avrupa’nın batısı, Afrika’nın kuzeybatısı)’nda kullanılacağı düşünülmektedir. TCG Anadolu Türkiye’nin ilk mini uçak ve helikopter gemisi.

TCG Anadolu’nun Üstünde ki Pisti Hangi Sınıf Uçaklar Kullanabilir?

TCG uçak gemisi

Donanmamızın ana gemisi olarak hizmet verecek TCG Anadolu, dönebilen motorlu Osprey hava araçlarının gece ve gündüz operasyon yapmasına olanak sağlayacak kapasitede bir uçuş güvertesine de sahip olacak. Osprey, helikopter olmasına rağmen uçakların yapabileceği pek çok manevrayı yaparken barındırdığı pek çok özellikle biliniyor. Üzerinde dikey iniş kalkış yapan AV-8B Harrier savaş uçaklarının yanında çok sayıda nakliye ve savaş helikopterinin T-129 Atak Helikopteri vb.  (CH-46 veya AH-1W SuperCobra) geminin pistini kullanabilecektir. AV-8B Harrier savaş uçakları eski olması ve modernizasyonun masraflı olmasından F-35B 5. Nesil savaş ucalarının aktif kullanımı daha makul olacaktır.

TCG Anadolu Hangi Sınıf Çıkarma Gemisi?

TCG uçak gemisi

TCG Anadolu LHD sınıfı çok maksatlı amfibi çıkarma gemisidir. Peki, sınıf farklılığının sebebi nedir? Aslında onlar da çıkarma gemisi ancak daha çok hava araçları taşıma ağırlıklılar, yani bizimkinden daha az kara birliği, daha çok hava birliği taşıyor bunlara LHA ve LPH sınıfı deniyor.

Havuzlu çıkarma gemilerinin sınıf kodlarını veya genel olarak aradığınızda hangi anahtar kelimelerle bulabileceğimize şöyle bir bakalım;

LSD -Dock Landing Ship  / Havuzlu Çıkarma Gemisi

LPD – Landing Platform Dock / Havuz Platformlu Çıkarma Gemisi

LHD – Landing Helicopter Dock / Havuzlu ve Helikopter Platformlu Çıkarma Gemisi (TCG Anadolu bu sınıfta)

LHA  – Landing Helicopter Assault / Helikopter ve Saldırı Çıkarma Gemisi

LPH – Landing Platform Helicopter /  Helikopter Platformlu Çıkarma Gemisi

Türkiye’nin Uçak Gemisi Projesi Var Mı?

Resmi kaynaklardan yapılan açıklamalara göre TüTCG uçak gemisirkiye’nin uçak gemisi projesi yoktur. İleride almak veya yapmak üzerine resmi bir projesi yoktur. Dünyanın tüm denizlerinde, etrafına da kendisini koruyan deniz filosu ile ana karadan destek almadan her türlü hava operasyonlarını yapabilecek yüzen bir üssün maliyetini karşılamak şu an devam etmekte olan tüm SSM(savunma sanayi) projelerini iptal etsek bile zor görülmektedir. Donanmanın ihtiyaçları ve askeri doktrinler doğrultusunda ileride böyle bir ihtiyaç doğabilir.

Türkiye Neden “Uçak Gemisine” İhtiyaç Duyuyor?

TCG Anadolu bir uçak gemisi değil, “LHD” sınıfı Çok Maksatlı Amfibi Hücum gemisidir. İhtiyaç var mıdır? Bence Türk Donanması için “uçak gemisi” öncelikli bir ihtiyaç değildir. Uçak gemisi tabiri caizse suda yüzen bir hava üssüdür fakat Çok Maksatlı Amfibi Hücum gemisi suda yüzen bir ordudur.

Türkiye’nin ciddi sorun yaşadığı ülkelere baktığımızda hiç biri uçak gemisi menzilinde değildir. Uçak gemisi hava operasyonlarında üssü olabildiğince hava kuvvetlerine yakın hale getirmek amacıyla kullanılmaktadır. Önemli bir diğer husus ise Akdeniz de büyük ve güçlü donanmaya sahip Türkiye’nin uçak gemisini korumak için tahsis edeceği fazladan bir gücü/filosu bulunmamaktadır. Kaldı ki 240 F-16D/F-16C ve 49 F-4E2020 savaş uçağına(eğitim ve gösteri uçakları dahil değil) sahip bir ülkenin uçak gemisi alması ve hava kuvvetlerinin şiddetle çift motor savaş uçağı takviyesine ihtiyacı varken pek mantıklı olmayacaktır. Bu anlamda bir uçak gemisine sahip olması Türkiye için büyük bir külfet doğuracaktır. Kara kuvvetlerine önem verip, ön planda tutan Türkiye için çok maksatlı amfibi hücum gemisine sahip olması son derece mantıklı olacaktır. Türkiye’nin donanmasına böylesine etkin bir geminin katılması bölgesel ve küresel güç dengesinde önemli bir çarpan olacaktır.

TCG uçak gemisi

Türkiye’nin gördüğüm kadarı ile öncelikli amacı NATO veya başka dost ülkelerle yapılan çokuluslu harekâtlarda dev armadalar korumasında, içinde tabur seviyesinde piyade birliği sevk edebilmek ve bir taraftan da  kıyıdaki birliklere hava desteği vermek. Afganistan gibi savaşın sadece karada devam ettiği topraklara toplu asker göndermek, gerektiğinde gemiyi bir yolcu gemisi gibi kullanmak. TCG Anadolu insani yardım, afet bölgelerinden insan tahliyesi, gıda/ilaç yardımı vb. durumlarda önemli görevler alacaktır. İç denizlere gelince; Kıbrıs savaşı, Kardak krizi, Suriye Krizi gibi daha önce yaşananlara benzer durumlarda, gemi ana karaya yakın ve tüm donama ile hareket edeceğinden gerek donanma koruması, gerekse hava kuvvetleri uçaklarının düşman uçaklarından korumak için harekât yarıçapları yeterli olacağından risk içinde olmayacaktır.