Yeni bir şey öğrendiğinizde öğrendiğiniz şey, kısa bir süre sonra tekrar karşınıza çıkıyor mu? Korkmayın bu hepimizin başına geliyor. Bize oldukça şaşırtıcı gelen ve Baader Meinhof Fenomeni denilen bu durumun aslında belli bir açıklaması var ve bu açıklama tabii ki yine beynimizin keşfedilmemiş noktalarıyla alakalı.

Baader Meinhof Fenomeni Nedir?

Baader Meinhof Fenomeni, bir insanın önceden hiç duymadığı ya da dikkat etmediği bir şeyi bir kere duyduktan sonra tekrar tekrar birkaç kere daha duyması ve bu durumu şaşkınlıkla karşılaması durumudur. Adının 70’lerin Alman şehir terörist örgütü Baader Meinhof olmasının sebebi, bu adı ilk defa duyan sonra birçok yerde birden karşılaşmaya başlayan bir ABD’linin bu durumu St. Paul Pioneer Press okuyucularıyla paylaşması ve birçok kişinin de “Bana da oldu” tepkisi vermesidir. Mesela Baader Meinhof Fenomeni’ni ya da bas-ü badelmevt’i ilk defa şimdi okudunuz, birkaç gün içinde üç dört yerde daha görürseniz o zaman şaşkınlığınızı Baader Meinhof diye tanımlayabiliriz.

Baader Meinhof Fenomeni

Bu durum direkt olarak insan beyninin ustalaştığı “örüntülü tanıma” yani pattern recognition ile ilgilidir. Farklı bir örnekle detaylı bir şekilde açıklayalım. Bu örneği isterseniz deneyebilirsiniz de.

Önümüzdeki bir masada yeşil, sarı, mavi, kırmızı, siyah ve diğer onlarca farklı renkte dizili misketlerin yan yana sıralandığını düşünün. Sürekli olarak rastgele renklerden misketler yan yana dizilmişler ve biz bu misketleri inceliyoruz. Ortada bir yerde 4 tane aynı renkte (mesela siyah) misketin rastgele renkteki misketlerin arasında peş peşe sıralandığını fark ediyoruz.. Beynimiz istesek de istemesek de bu art arda dizili aynı renkteki misketlere dikkat kesilecek ve onları kayıt edecektir. Kafanızı çevirip misketlerin yerlerini hatırlamaya çalıştığınızda kesinlikle en önce peş peşe gelen misketlerin konumunu hatırlayacaksınız. Bunun sebebi beynin art arda gelen bilginin daima öncelikli olduğunu düşünmesi ve bu bilgiyi hatırlamamız gerektiğini bize dayatmasıdır.

Baader Meinhof Fenomeni

Beynimize Gizem Havası Yaratıyor

Öğrendiğimiz bir şeyle karşılaşmak dışında, hiç alakası olmayan bir bilgiyle yakın zamanda karşılaştığımız zaman beynimiz kendi içinde bir gizem duygusu oluşturabiliyor. Şöyle örnek vermek gerekirse, yolda gördüğümüz bir yabancıyı, çok geçmeden tekrar gördüğümüzde dikkatimizi çekiyor, “Ben bunu geçen de gördüm.” diyoruz. Bu fenomenin hatırlamaktan farkı, sahibine verdiği “Bu olayın arkasında sanki bir gizem var” havası. O yüzden çoğu kez bir bilgiyle üzerinden çok geçmeden tekrar karşılaşınca şaşırıyoruz, altıncı his gibi bir hisle muhatap oluyoruz.

Baader Meinhof Fenomeni

Baader Meinhof Fenomeni’ni aslında bir nevi algıda seçicilik olarak da tanımlayabiliriz. Kısaca beynin kendisine gelen her bilgiye eşit davranmaması, kısa aralıklarla peşi sıra gelen alakalı bilgi kırıntılarını bir kenara ayırıp onlara ayrı muamele yapması da denebilir.