Uyku, çocukların gelişiminde beslenme kadar önemli olan bir unsurdur. Bebeklerin zihinsel ve bedensel gelişimi için kesintisiz ve kaliteli uyku oldukça önemlidir. Bir çocuğa doğru uyumayı öğretirseniz uykuyu sevecek ve zorluk çıkarmayacaktır. Tek bilmesi gereken nasıl uyuyacağını biliyor olmasıdır. Ebeveynde olması gereken en önemli özellikle ise sabırdır. Uyku eğitimi sırasında çocuğa sabır göstermeli ve pes etmemelidir.

Çocukların ortalama uyuma süreleri yaş arttıkça azalır ama uyuma süreleri ne kadar değişse de çocukların 22:00’dan sonra uyumuş olmaları gelişimlerini olumlu yönde etkiler. Çünkü büyük küçük fark etmeksizin saat 22:00 ile 3:00 arası uykudan en çok verim alınan saatlerdir .

Kaçıncı Aydan İtibaren Uyku Eğitimi Vermeliyiz?

Uyku eğitimini bebeğin diş çıkarması, reflü sorunu, burun tıkanıklığı, annenin işe başlama dönemi, aşı günü vs. gibi durumlar sekteye uğratabilir. Uyku eğitimini sekteye uğratacak durumlar dışında, bebeğimize 3-6. aylardan itibaren uyku eğitimini vermeye başlayabiliriz.

Uyku Eğitimi

Uyku Eğitiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Uyku eğitimi eşittir güven ilişkisidir. Bu sebeple uyku eğitimi verirken her açıdan çok dikkatli olmamız gerekir. Uykuya geçiş sırasında bebekle anne-baba arasında bir duygu alışverişi gerçekleştiği için katı ve sert uyku eğitimi, uzak durulması gereken tutumlardandır. Onlara sevgimizi, sakinliğimizi aktarabilirsek onun da her geçen gün biraz daha sakinleştiğini ve bağların biraz daha güçlendiğini görebilirsiniz.

Uyku eğitimi sırasında en çok dikkat edilmesi gereken husus, bir düzenin olmasıdır. Bebek günün belirli saatlerinde uykuya hazırlığa geçmelidir. Bu düzen ilerleyen zamanlarda bir alışkanlık haline gelecektir ve belirlenen saatte bebeğin uykusu gelecek, kolayca uykuya geçecektir.

Hepimizin uykuya geçmeden önce yaptığı belli rutinleri, ritüelleri vardır. Dişlerimizi fırçalar, pijamalarımızı giyer, belki birkaç sayfa kitap okuruz. İşte bebeklerimizin de uykuya geçmeden önce böyle ritüellere ihtiyacı vardır. Uyku saatinin yaklaştığının sinyalini veren bu ritüellerde uykuya geçişi kolaylaştırır. Peki bu ritüeli nasıl yapılandırabiliriz? Uyku saatine yarım saat veya 15 dakika kala evdeki sesleri, hareketleri yavaşlatmalı ve ortamdaki ışık kaynaklarını azaltmalıyız. Eğer gündüz saatleri ise güneşlikleri çekip odaya giren ışığı azaltabilirsiniz.

Uyku Eğitimi

Her şey uyku için hazırken peki biz uykuya geçiş sürecinde bebeğimize nasıl davranmalıyız?

Bebeğinizin uykuya geçiş sürecinde sizinle bağımlı ilişkiler kurmaya çalışması beklendik bir davranıştır. Fakat onun kendi kendine uyumayı öğrenmesi için buradaki bağımlı ilişkiyi geçiş nesnesi olarak adlandırdığımız bir üçüncü varlık ile aza indirgemeye çalışmalıyız. Geçiş nesneleri uyku ve bunun gibi ayrılık ve basamaklandırılmış bağımsızlaştırma sürecinde önemlidir. Çünkü bebeğin sizinle birebir bağlantı kurmadan, sizin ayrılığınızla baş edebileceği bir araç olduğunda uyku sürecindeki ayrılık kolaylaşır.

Her bebek geçiş nesnelerini kolayca kabullenmeyebilir ve size olan bağımlılık duygusu bir süre daha devam edebilir. Burada yapmamız gereken sabır göstererek yeni geçiş nesneleri denemek ve alışana kadar ona süre vermektir. Bu geçiş nesnesi oyuncak olmak zorunda değildir. Bir battaniyenin köşesi, bir tişört bile bir geçiş nesnesi olabilir. Öncelik her zaman bebeğin kendi kendini sakinleştirmesidir ve ebeveynin de yardımıyla bu süreci öğrenmesidir. Ama bu sürece ve sakinleştirmeye yardımcı olarak müzik dinletilerinden yararlanmakta her zaman fayda vardır. Buradaki ince çizgi müziğin sadece uykuya geçiş süresinde çalması gerektiğidir. Bebek uykuya geçtikten sonra müziğin kapatılması uyku kalitesi açısından önemlidir.

Bu bahsettiklerim dışında dünya çapında ünlü birkaç yöntemden bilgi vermek istiyorum.

Uyku Eğitimi Yöntemleri

Ferber Yöntemi

Bu yöntemde bebeğin kendi kendine uykuya geçmeyi ve yalnız yatmayı öğrenmesi hedeflenir. 7 aydan büyük bebeklere uygulanmalıdır. Önce uyku ritüellerini oluşturun. Ilık bir banyo, güzel bir ninni yada hafif bir masaj.. İki üç tane belirlediğiniz bu ritüelleri sadece uykudan önce yapın ki uyku vaktinin geldiğini anlasın. Bu ritüelleri oluşturduktan sonra çocuğunuzu yatağına koyun ve odadan dışarı çıkın.

İlk gün, yatağına yatırdığınız ilk 3 dakika süresince yanına gitmeyeceksiniz. Sadece 3’er dakikalık aralarda gidip “pış pış” yapacak, ninni söylemeyecek, konuşmayacak ve aşırı ilgi göstermeyeceksiniz. Bebeğiniz sadece sizin orada olduğunuzu bilecek. Uyuyana kadar 3’er dakikalık aralıklarla sadece sakinleştirilecek telkinler verilecek, kesinlikle kucağa alınmayacak. Aralıklı bakma süreniz her geçen gün biraz daha artacak. Örneğin ikinci gün, aralıklı bakma süreniz 5 dakikada bir olacak. Üçüncü gün, aralıklı bakma süreniz 8 dakikada bir olacak. Ortalama 7-10 gün içerisinde bebeğiniz kendi kendine uykuya geçme davranışını gösterecektir. Süreç içerisinde eğer isterse yanında ayıcığı ya da bebeğiyle uyuyabilir.

Uyku Eğitimi

Co-Sleep Yöntemi

Bu yöntemde çocuğa güven ortamı sağlanarak kendi kendine uyumasının öğretilmesi hedeflenmektedir. Çocuk ne kadar küçük ise bu metot o kadar etkilidir. Yaş büyüdükçe ebeveynin çocuğa karşı kararlı ve tutarlı olması önemli. Her yaşa uygulanabilir. Önce uyku ritüellerini oluşturun. Ilık bir banyo, güzel bir ninni yada hafif bir masaj.. İki üç tane belirlediğiniz bu ritüelleri sadece uykudan önce yapın ki uyku vaktinin geldiğini anlasın. Bu ritüelleri oluşturduktan sonra çocuğunuzu yatağına koyun ve yanına oturun. Bir sandalye ya da koltuğa oturabilirsiniz.

Çok fazla ten temasına girmeden ona telkin verin. Mesela “şşşş şşş şşş” tarzı tekrarlar onu rahatlatacaktır. Uyuyana kadar bekleyin. Bu esnada kesinlikle konuşmak ya da ten teması yok. Uyuduğunu hissettiğinizde sessizce kalkıp odadan uzaklaşın. İlk 4 maddeyi aynı şekilde en az 5 gece olacak şekilde devam edin. Geceden sonra odasının kapısına yakın bir noktaya oturun ve telkinlerinizi buradan verin. Eğer çocuk kalkmak isterse, ağlarsa yanına kısa aralıklarla giderek sakinleştirin. Ancak bu sakinleştirmeniz yine aynı telkin şeklinde olsun. Sakinleştikten sonra tekrar eski yerinize gidin ve bu ritüeli sabaha kadar devam ettirin. Ortalama 15 gün süren bu eğitim sonunda çocuğunuza iyi geceler diyerek ayrılmanız yeterli olacaktır.

Tracy Hogg Yöntemi

Bebeklerin ilk haftadan itibaren belirli bir uyku düzenine ihtiyaç duyduğunu söyleyen Tracy Hogg, yıllarca uyku sorunu yaşayan bebeklerin annelerine yardımcı olmuş bir bebek hemşiresidir. Bu yöntemde bebeğe, annenin her zaman yanında olduğu ama ayrı uyumaları gerektiği mesajı verilmeye çalışılır. Bebeğinizi uyku saatinde yatağına yatırın. Bebek ağlamaya başladığında onu kucağınıza alın, sustuğu anda yatağına geri koyun. Bu sırada bebeği sallamayın ya da onunla konuşmayın. Bu yöntemi bebek uyuyana kadar tekrarlayın. Defalarca yapmanız gerekebilir. Her bebekte bu sayı farklılık gösterebilir ancak gün geçtikte harcadığınız süre azalacaktır.

Kim West Yöntemi

Sakinlik ve sabır gerektiren bu yöntem, uyku eğitimini bebeği ağlatmadan sonlandırmak isteyen anne babalar için ideal bir yöntemdir. Bebeğinizi rutin bir şekilde, uykulu ama uyanıkken yatağına yatırın. Beşiğinin yanına bir sandalye koyun. Bebeğinizin ağlamasına fırsat vermeden onu sevin ve okşayın. Uykuya dalacak gibi olduğunda hareketlerinizi azaltın. Bu yöntemin ilk üç gününde bebeğinizin yanından hiç ayrılmayın. Her gün sandalyenizi bebeğinizin yanından biraz daha uzaklaştırın. Bebeğiniz çok ağladığında onu kucağınıza alın, sakinleştikten sonra tekrar yatağına yatırın ve siz de sandalyenize geri dönün. Bir iki hafta sonra bebeğiniz kolayca uykuya dalacak, siz de yanında fazla beklemeden odadan çıkacaksınız.

Bu yazı tam size göre: Çocuk Yetiştirmede Doğru Bilinen Yanlışlar