Moda mı, mudo mu, mado mu üçlemesi kadar söylemesi zor ve yazımı yarışma programlarına konu olan kelime VEJETARYEN… Peki birisi size “Ben vejetaryenim” dediğinde ne düşünüyorsunuz?

Yazıma beslenmenin tanımıyla başlamak istiyorum. Besleniyoruz, diyet yapıyoruz, tüketiyoruz ama aslında ne demek bu beslenme? Beslenme, sağlığı korumak ve yaşam kalitesini artırmak için vücudun ihtiyacı olan tüm besin ögelerini yeterli miktarda ve uygun zamanlarda almak için bilinçli yapılması gereken, günde ortalama üç kere yaptığımız bir eylemdir.

Nasıl vejetaryen olunur? Vejetaryen kimdir ve vejetaryenlik hakkında neler biliyoruz?

Vejetaryen beslenme, bireylerin ağırlıklı olarak bitkisel kaynaklı besinlerle beslendiği bir diyet türüdür. Vejetaryen ise; bitkisel kaynaklı besinleri tüketen, hayvansal kaynaklı besinleri (kırmızı et, tavuk, balık, süt ve süt ürünleri, yumurta gibi) ise sınırlı miktarda tüketen ya da hiç tüketmeyen kişiler olarak tanımlanır.

Vejetaryenler Et Yiyebilir Mi? 1

Vejetaryen beslenme tercihinin ekonomik, kültürel, dini, ekolojik, politik gibi birçok temel nedeni vardır. Günümüzde ise vejetaryenliğin en büyük tercih edilme sebepleri dinsel sebeplerin yanında hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, diyabet, kanser gibi kronik hastalıklardan korunmada önemli rol oynaması, popüler diyetlerin arasında yer alması ve hayvan refahına verilen önemin günden güne artması olarak gösterilebilmektedir.

Bakıldığında vejetaryenliğin 7 temel alt başlığı var fakat bu başlıkların alt başlıklarında işin daha da derinleştiğini söylemek mümkün. Birkaç cümle ile diyetlerin tanımlarını yaptığımda kafanızda bir şeylerin şekilleneceğini düşünüyorum. Hadi başlayalım.

1.Vegan Diyeti: Vegan diyetinde hiçbir hayvansal ürün (arı ürettiği için bal dahil) bulunmaz. En sıkı vejetaryen diyet diyebileceğimiz bu diyetle beslenen kişiler sadece bitkisel kaynaklı besinlerle beslenirler. Öyle ki veganlığı tercih eden bireyler; hayvanlardan elde edildiği için ipek, deri, yün gibi giysileri giymemekte ve hayvanların denek olarak kullanıldığı kozmetik markalarını, ilaçları ve diğer bakım ürünlerini satın almayı tercih etmemektedirler.

vejetaryen

2. Lakto Vejetaryen Diyet: Diyetin adı süt ve süt ürünlerinde bulunan “laktoz” yani süt şekeri dediğimiz karbonhidrat türünden geliyor. Adından da anlaşılacağı gibi diyette bitkisel kaynaklı besinlere ek olarak bireyler süt ve süt ürünlerini rahatça tüketebiliyorlar.

3. Ovo Vejetaryen Diyeti: Latincede yumurta anlamına gelen “ovo” kelimesi diyete adını vermiş. Yine diyette bitkisel kaynaklı besinlerle beraber diyette yumurta serbest bir şekilde tüketilebiliyor.

4. Lakto-ovo Vejetaryen Diyeti: Günümüzde uygulaması en kolay diyet olarak kabul edilen lakto-ovo vejetaryen diyetinde ise et, tavuk, balık gibi hiçbir et ürünü tüketilmezken hayvanların canlı iken üretmiş olduğu süt, yumurta, bal gibi hayvansal kaynaklı ürünler ve bitkisel kaynaklı tüm ürünler tüketilmektedir.

Vejetaryenler Et Yiyebilir Mi? 2

Buraya kadar adını daha önceleri duyduğumuz kulağımızın aşina olduğu ya da adından yola çıkarak az çok tahmin edebileceğimiz diyet çeşitlerini konuştuk. Son üç çeşidi belki de aramızda hiç duymayanlar vardır. Fazla uzatmadan onlarla ilgili de birkaç şey söylemek istiyorum.

5. Pesko Vejetaryen Diyeti: Pesko vejetaryen diyet, denizden babam çıksa yerim, affetmem diyenlerin diyeti aslında. Bu diyeti hayatına adapte etmek isteyen bireylerin kırmızı çizgisi kanatlı hayvan etleri ve kırmızı etler. Bu ürünler dışında bitkisel kaynaklı ürünler, hayvanların ürettiği süt ve süt ürünleri, yumurta, bal ve tabii ki balık ve diğer deniz ürünleri diyetin tümünü oluşturuyor.

6. Polo Vejetaryen Diyeti: Polo vejetaryen diyette ise peskoculara meydan okurcasına bitkisel kaynaklı ürünlere ek olarak sadece kanatlı hayvan etlerini yemeyi tercih etmişler. Bunun dışında hiçbir hayvansal kaynaklı ürün tüketmiyorlar.

7. Semi Vejetaryen Diyeti (Flexitaryen Diyet): Semi vejetaryen diğer adıyla flexitaryen diyet de yine adında gizlemiş kendisini. İngilizcede “flex” yani “esnek” anlamına gelen flexitaryen diyet tahmin edileceği üzere çok sınırları olmayan esnek bir diyettir. Diyette süt ve süt ürünleri, yumurta, kanatlı hayvan etleri, balık ve deniz ürünleri serbestçe tüketilirken, kırmızı et asla tüketilmemektedir. En az lakto-ovo vejetaryen diyet kadar uygulaması kolay olan bu diyeti bana göre bazı hayvan etlerinin en ufak kokusundan bile rahatsız olup kırmızı et yemeyi tercih etmeyen insanlar bilmeden uyguluyorlar.

Sonuç olarak vejetaryenlik genel bir kavramdır ve kişinin diyet sınırlamalarını bizlere kesin olarak göstermez. Bu yazıyı okuduktan sonra birisi size “Ben vejetaryenim” dediğinde “Aa hangi tür vejetaryensin birçok çeşidi var” deyip havanızı atmayı unutmayın.

İlk yazımı biraz daha güncel ve kafamızda soru işaretlerinin oluşabileceği bir konuda yazmak istedim. Umarım sizler için faydalı ve okuması keyifli bir yazı olmuştur. İlginiz için teşekkür ederim KreatifBiri okuyucuları…

Kaynakça: 1, 2, 3

Editör: Sena Bakı