Virüs Tarihine Kısa Bir Bakış

Virüs

Virüsler sadece canlı hücrelere enfekte olan, bu hücre aracılığıyla kendi canlılığı olağan kılan ve bölünen mikroskobik zorunlu parazitlerdir. Latince’de zehir anlamına gelmektedir. Tarih boyunca insanlar virüs enfeksiyonlarına maruz kalmışlardır, bir yandan da enfeksiyonları tedavi etmek ve önlemek için yoğun bir çaba içine girmişlerdir. Yol açtığı hastalıkların bazıları oldukça duyulmuş ve kayıplar vermiştir.

Çocuk Felci

Belki de ilk yazılı kayıt M.Ö. 3700 yıllarında Mısır’da bulunan ve çocuk felcinin tipik klinik işaretlerini gösteren bir hiyerogliften ibarettir.

Landsteiner ve Popper, 1909 yılında çocuk felci hastalığına filtre edilebilir bir ajanın yol açtığını göstermişlerdir. Böylece viral bir nedeni olan ilk insan hastalığı da tanımlanmış oldu.

Çiçek Hastalığı

MÖ 1196 da ölen V. Ramses’de ise çiçek hastalığının lezyonları (Vücuttaki değişiklikler) saptanmıştır. Çicek M.Ö. 1000 yıllarında endemik olarak Çin’de ortaya çıkmıştır. 1796 da Edward Jenner ineklerde çiçek hastalığı yapan (Cowpox) virüs infekte materyal kullanarak insanda ilk aşılama denemelerini yapmıştır.

Germ Teorisi

Robert Koch & Louis Pasteur  infeksiyoz bir ajanın spesifik bir hastalıktan sorumlu olup olmadığının ortaya konması için 4 önemli kriter belirlemiştir. Buna Germ Teorisi denir.

  1. Ajan hastalığın her aşamasında bulunmalıdır.
  2. Ajan in vitro ve konaktan izole edilmelidir.
  3. Ajanın saf kültürü sağlıklı bir bireye verildiğinde hastalık oluşabilmelidir.
  4. Aynı ajan deneysel olarak enfekte edilmiş konaktan tekrar elde edilebilmelidir.

Bu çalışmalarının yanı sıra Pasteur, kuduz hastalığına bir virüsün sebep olduğunu ortaya koymuştur.

Virüslerle İlk Çalışmalar

Virüslerin konak organizmalar üzerine etkilerini çalışmak için bazı yöntemler kullanılmıştır. Günümüzde teknolojinin gelişimiyle daha etkin cihazlı yöntemler kullanılmaktadır. Çalışmaların tarihine bakarsak birkaç ana başlığa ayrılabilir.

  1. Embriyonlu yumurtalar ilk olarak 1900’lerin başında virüsleri çoğaltmak için kullanılmıştır. Bu yöntem pek çok virüsün kültürü ve izolasyonu için oldukça etkili bir yöntemdir. Bazı virüsler (Grip etkeni influenza virüsü gibi) embriyonlu tavuk yumurtalarında gelişen canlı dokularda çoğalabilirler. İnfluenza virüsünün yumurtaya adapte soyları yumurtada iyi çoğalırlar ve oldukça yüksek sayıda elde edilebilirler.
  2. Transgenik hayvan ve bitkilerin oluşturulması bunlardan en önemlilerinden biridir. (Transgenik kavramı; virüs mRNA veya proteinlerinin somatik hücrelerde anlatımına yol açan virüs genomunun tamamı veya bir kısmının deneysel organizmanın DNA’sına katılmasını ifade etmektedir).
  3. Hücre kültürü tam organ kültürleri şeklinde 1900’lerin başında başlamıştır. Daha sonra organ kültürlerinden primer hücre kültürleri veya devamlı hücre hatları şeklinde hücre kültürlerine geçişle devam etmiştir.
  4. Plaque assay yöntemi kullanarak hayvansal virüsleri sayabilmiştir. Bu yöntemde uygun virüs sulandırımları ile hücre tabakası enfekte ediliyor, daha sonra virüs yayılımını sınırlamak için katı agarla kaplanıyor, daha sonra hücreler fikse ediliyorlar. Hücre tabakaları boyandıktan sonra plaklar ortaya çıkıyor. Plak sayısı direkt olarak enfeksiyoz virüs partiküllerini vermektedir. Yani, plak sayısı enfeksiyoz virüs sayısına eşittir.Virüs
Bilgiyi Yay
Tarafından yazıldı Nazlı Haspolat
Doğayı, bilimi, kök hücreyi, fotoğraf çekmeyi, okumayı ve yazmayı seven bir İstanbul Üniversitesi 3. sınıf biyoloji öğrencisiyim.
Bu yazıyı beğendin mi?
00

Bir Cevap Yazın