Antalya’nın doğal ve tarihi güzellikleri anlatmakla bitmez ama beni en çok etkileyenlerden biri yüzyıllardır sönmeyen ateşiyle Yanartaş, diğer bir adıyla Chimaera. Antalya’nın Kemer ilçesine bağlı Çıralı ve Olympos bölgelerinin yüksek kesiminde bulunan bu doğa harikasına sahil yolu üzerinden arabayla ulaşım sağlanabiliyor ancak bir yerden sonra yaya olarak gidiliyor. Patika şeklinde yaklaşık 3.5 kilometre gidilen yoldan sonra bölgeye ulaşılıyor. Eski zamanlardan beri birçok tarihçinin kitaplarında yer etmiş olan Yanartaş, bilimsel bir açıklamasının olmasının yanı sıra tarih boyunca efsanelere de konu olmuştur.

yanartaş

Chimaera Efsanesi

Chimaera, Yunan mitolojisinde tek vücutta çeşitli uzuvlara sahip olan ve ağzından ateş püsküren bir canlı olarak tasvir edilmiştir. Genellikle mitolojide keçi, yılan ve aslan olmak üzere 3 başlı olarak tanımlanır.

Homeros’un İlyada’sında da geçen bu efsane şöyle başlar; bir gün Ephyra kralı Glaukos’un oğlu Hipponus, kardeşi Belleros ile avlanırken yanlışlıkla kardeşini öldürür. Bunun üzerine Ephyra halkı Hipponoes’e, Belleros’u yiyen anlamında “Bellerophontes” adını verir ve ülkeden sürülür. Bellerophontes, gittiği ülkelerden birinde Tyrins şehrine varır ve buranın tanrısal kraliçesi Anteia ona aşık olur. Ancak Bellerophontes aşkına karşılık vermez.

Bu duruma sinirlenen kraliçe, Bellerophontes’in kendisine tecavüz etmeye çalıştığını krala söyler ve öldürülmesini ister. Ancak kral elini kana bulamak istemez ve bunun halk üzerinde kötü bir etki bırakacağını düşünür. Bunun üzerine Bellerophontes’in eline bir kağıt verir ve bu kağıdı Anteia’nın babası Lykia kralı Lobhates’e götürmesini ister. Lykia Kralı Lobhates, verilen mektubu okur ve o da elini kana bulamak istemez. Çözüm olarak alevleriyle her yeri kül eden Chimaera adlı ejderhayı öldürmesini emreder.

Bellerophontes, yola çıkmadan önceki gece tanrılardan merhamet diler ve tanrılar ona bir Pegasus gönderir. O zamanlar Yanartaş’ın bulunduğu bölgede yaşayan Chimaera’nın karşısına çıkar ve Pegasus’un da yardımıyla ejderhayı yerin yedi kat altına gömer. Ölmeden önce son bir kez püskürdüğü ateşle etrafı yakar ve ateşi efsaneye göre yüzyıllar boyunca sönmez.

Yanartaş: Asırlardır Sönmeyen Alev 1

Bilimsel Olarak Yanartaş Neden Sönmüyor?

Alevlerin neden sönmediği ve yüzyıllardır yandığı, yakın zamana kadar büyük bir sır olarak kalmıştır. Bilim insanlarına göre, bu alevi besleyen kaynak metan gazı. Ancak bu gazın nerden geldiğine dair kesin bir bulgu yok. Bu gazın oluşumu için iki sebep gösterilmiştir. İlki; yüksek sıcaklık altında organik maddenin parçalanması ile oluşan metandır. Bu durumda eskiden yaşamış olan canlıların kalıntıları etkilidir. İkincisi ise kimyasal etkilerle oluşmuş metandır. Yanartaş’ın kaynağının bu metan olduğu bilinir ancak oluşabilmesi için 100 derecenin altında bir sıcaklık gerekir.

Bilim insanları bunun nasıl mümkün olabileceğini araştırırken, İtalyan bilim insanı Giuseppe Etiope bu konuya açıklık getirmiştir. Yaptığı deneyde, Yanartaş’ın altında bulunan nadir bir metal olan Rutenyumun katalizör görevi görerek kimyasal metanın oluşmasını sağladığını keşfetmiştir. Tam olarak emin olunamasa da, en güçlü bulgunun bu olduğu biliniyor.

Yanartaş Hakkında Ufak Ama İşe Yarayacak Bilgiler

Antalya’nın meşhur sıcağını yaşayanlar ya da oraya giden insanlar mutlaka biliyordur ama Yanartaş’ın alevlerinin yanında sıcağı daha fazla hissedebilirsiniz. Ayrıca gündüz vakti alevlerin görüntüsü net görülemeyebiliyor. Kendi bakış açımdan olan bir fotoğrafı da buraya bırakıyorum.

Yanartaş: Asırlardır Sönmeyen Alev 2

Alevleri oldukça sönük çıkmış. Bu yüzden akşam vakti uğramanız daha uygun olur. İsterseniz tepe üzerinden güneşin batışını izleyebilirsiniz. Patika yolda ışıklandırma olmadığından dolayı yanınıza ufak da olsa bir fener almak iyi olabilir. Eğer gündüz vakti uğrarsanız, terleme ihtimaline karşı yanınıza yedek tişört ve spor ayakkabı almak faydalı olacaktır. Daha sonrasında serinlemek için Çıralı’nın biraz ötesinde bulunan Olympos sahilinde denize girebilirsiniz. Bölgede konaklamak isterseniz de sahil boyu uzanan pansiyonlar işinizi görecektir. Keyifli gezmeler!!

Yanartaş: Asırlardır Sönmeyen Alev 3

Kaynakça: 1, 2

Editör: Sena Baki