Hristiyanlık, Musevilik veya İslamiyet fark etmeksiniz her inançta Adem ve Havva’nın yeri vardır. Adem, Allah (Tanrı) tarafından topraktan yaratılmış ilk insan, ilk peygamberdir. Havva ise İslamiyet dinine göre Adem’in kaburgasından yaratılmış ilk kadındır. İslamiyet dininde dememin nedeni Hristiyanlık ve Musevilik inancına göre yaratılan ilk kadın Havva değildir. Peki Hristiyanlık ve Museviliğe göre yaratılan ilk kadın kimdir? Onun ismi neden artık anılmıyor?

Yaratılan İlk Kadın: Lilith

Efsaneye göre Tanrı, Adem ile Lilith’i aynı anda topraktan yaratır ve onları cennetine yerleştirir. Ancak ilişkileri hiçbir zaman iyiye gitmez. Adem Lilith’e üstünlük taslamakta, cennet bahçesini temiz tutmasını, kendisine hizmet etmesini beklemektedir. Tüm bunların yanında cinsel ilişki sırasında da Lilith’in altta olmasını istemektedir. Lilith bu durumlardan hoşnut olmamakta, Adem ile ilişkiye girmek istememektedir. Adem’e aynı topraktan aynı anda yaratıldıklarını ve bu yüzden eşit olduklarını söyleyip durmaktadır. (Bu sebepten dolayı feminizmin ilk doğuşu Lilith’e dayandırılır.) Tüm bunlara rağmen Adem değişmemekte direnir. Anlaşmazlıklar sürüp giderken bir gün Lilith, Tanrı’nın söylenmemesi gereken o ismi söyler ve cenneti terk eder.

yarat
Lilith Temsili Resmi

Lilith, cennetten kaçıp Kızıl Deniz yakınlarında bir mağaraya sığınır. Bir lütuf olan cennetten kaçtığı için Lilith dışlanmışlardan sayılır ve Kızıl Denizde bulanan iblisler ve iblislerin kralı (Samael) ile birlikte olup her gün 100 çocuk doğurur. (İnanışa göre dünyada kötülüklerin bu kadar yaygınlaşmasının sebebi budur.) Bu sırada Adem, Tanrı’ya Lilith’i geri getirmesi için dua eder. Bunun üzerine Tanrı üç meleği Senoi, Sansenoi ve Sammangelof’u Lilith’i geri getirmeleri için görevlendirir. Görevli üç meleğe, “Eğer Lilith geri dönmeyecek olursa ona söyleyin geri dönmediği her gün 100 çocuğu ölecek.” der. Üç melek Lilith’i bulur ve Tanrı’nın mesajını Lilith’e iletir. Fakat Lilith cennete geri dönmeyi reddeder. Bu kez melekler onu suya batırırlar ve boğacaklarını söylerler fakat Lilith boyun eğmez.

yarat

Lilith cennete geri dönmez ve her gün 100 çocuğu ölür. Tanrı, Adem için tıpkı Lilith’e benzeyen Havva’yı yaratır. Adem Havva’yı Lilith sanır ve onun akıllandığını düşünür. Havva ile Adem’in hikayesi böyle başlar. Bu sırada Lilith çocuklarının ölümünden duyduğu acıyla bundan sonra Adem soyundan gelen bütün insan yavrularına, hamile ve doğum yapmakta olan kadınlarla bebeklerin baş düşmanı olmaya yemin eder. Erkek çocuklarının doğduktan sonra ilk sekiz gün içinde, kız çocuklarının ise ilk yirmi gün içinde canını alır. Sadece yakınında üç meleğin ismi veya sureti bulunan çocuklara dokunmamaktadır.

yarat

Bir diğer rivayete göre, Lilith geri dönmeyince Tanrı Adem için Havva’yı yaratır. Fakat bu sefer Lilith gibi baş kaldırmaması ve Adem ile eşit olmamaları için Havva’yı Adem’in kaburgasından yaratır. Adem, Havva’yı görünce Lilith’i hemen unutur. Bunu duyan Lilith çok sinirlenir ve intikam almak için sevgilisi iblisin kılığına girerek cennete gider. Havva’yı kandırarak yasak elmayı yemelerini sağlar. Yasak elmayı yiyen Adem ve Havva artık birer ölümlü olarak cennetten kovulurlar. Fakat Lilith yasak elmayı yemediği için ölümsüz olarak kalır ve Lilith’in çocukları Adem ve Havva’nın soyundan olan çocuklara musallat olurlar. Bunun üzerine Tanrı Lilith’i durdurmak için üç melek gönderir. Melekler, eğer şeytanların yanından geri dönmezse her gün bir çocuğunun öldürüleceğini söyler. Geri dönmeyi kabul etmeyen Lilith’in her gün bir çocuğu öldürülür. Bunun üzerine Lilith de çocuklarının intikamını almak için Adem ile Havva’nın soyundan gelen bebekleri öldürmeye başlar.

Lilith’in bebekleri öldürmesi Türk mitolojisinde de yer almıştır. Türk mitolojisinde lohusadaki çocukları boğarak öldüren Albız iblisi ile Lilith aynı kişi olarak anılır ve ondan korunmak için lohusa kadının yanına Kur’an konulur ve lohusa kadına kırmızı kurdele bağlanır. Gılgamış destanı, Kabala, Talmud gibi metinlerde Lilith’in adı geçer. Yahudi inanışına göre Tanrı’ya baş kaldırmış dişi şeytandır.

yarat

Daha bir çok farklı rivayeti bulunan bu hikaye Tevrat’ta açıkça geçmemektedir. Fakat birçok Musevi dini kaynağı 2. Bab’da sözü geçen Havva’nın Âdem’in başka bir karısı olduğu, birinci Bab’dakinin ise ilk karısı olan Lilith olduğuna inanır.

Bu konu hakkındaki fikirlerinizi yorumlarda belirtebilirsiniz.

Eğer bu yazı dikkatini çektiyse Zeus’un aşk hayatını anlattığım Zeus’un Akıl Almaz Aşk Hayatı isimli yazımı okuyabilirsin.

Kaynakça:

  1. Podcast: Mitolojika #3 Lilith
  2. https://tr.wikipedia.org/wiki/Lilith
  3. https://www2.kenyon.edu/Depts/Religion/Projects/Reln91/Power/lilith.htm
  4. https://www.cnnturk.com/fotogaleri/yasam/efsaneye-gore-havvadan-onceki-ilk-kadin-lilith?page=5

Editör: Minem Sena Kesen