Bu yazımda sizlere yeni bir müzik akımı ve kendine özgü ruhu olan Vaporwave’ den bahsedeceğim. Yaşamadığınız yıllara, anılara nostalji hissettirebilen bir müzik türü olabilir mi?  

Vaporwave genelde backround tarzında oluyor. Yazımın sonunda dinleyebileceğiniz harika örneklerini de koyacağım. Vaporwave akımı altındaki müziklerin backround tarzı olması melankolik havanıza eşlik edebilir. Ya da düşünmeniz için sizi uzaklara daldırabilir.

Peki Vaporwave nasıl ortaya çıktı? Bu akım neyin nesi? Cevapları siz de merak ediyorsanız ve bu kültürden haberdar olmak istiyorsanız okumaya devam edin 🙂

nostalji

Vaporwave Nedir?

Sanki müziğin başka galaksiler, diyarlardan gelen yönü gibi yabancı bu gezegene, bir o kadar da buraya özgü. Retro teknoloji esintileri ile doludur gördüğünüz görseller, duyduğunuz tınılar. 80’s, 90’s hatta 00’s yılların başları yoğun bir şekilde hissedilir, oradasınızdır, sanki zihninizi oluşturan temellere küçük bir yolculuk gibi.

Söz konusu retro dönemin teknolojik, atmosferik esintileri sunulduğu gibi, yine o yılların şarkılarından bölmeler alınıp onların bir aranjmanını görürüz. Aslında ele aldığı yıllar, dünyada teknoloji rüzgarının eseceği zamanların pratikteki ilk yılları olduğu için, o yılları bilen herkesin yakaladığı samimiyeti yeniden göstermektir bu akımın niyeti.  Böylece hem görsel, hem de işitseldir.

Freudian açıdan bakarsak, bizler bu ruhun -yani vaporwave akımının- sahip olduğu bileşenlerin bir kısmını daha önceden tecrübe etmemizden ötürü, bu eski tecrübelerin farklı bir yorumunu işitsel ve görsel olarak yeniden deneyimlediğimizde, bilincimizi tetikleyen bu tını ve görsel araçlar, müzikten daha önce almadığımız ya da belli bir ölçüde aldığımız farklı bir haz türünün yoğun şekilde alınmasını sağlıyor.

Bugüne kadar sistemlerin insan hayatına müdahale ettiği, onu hiçleştirdiği her yerde altkültür hareketleri oluşmuştur. Çünkü ortaya çıkmasına sebep olan, popüler kültüre olan uzaklığı ve kimi zaman da dışlanmışlığıdır. Edebiyatta, müzikte ve sinemada ortaya çıkan birçok altkültür 2000’lerin başından itibaren hayatımızda giderek etkisi artan internet sayesinde, sokaklardan forumlara ve çeşitli sosyal mecralara taşınarak yeni bir ortam kazanmış, haliyle bunun sonucunda da internette de bir altkültür meydana gelmiştir.

Yaşamadığınız Şeylere Karşı Nostalji Hissedebilir Misiniz? 1

 Vaporwave 2011’de internette doğan bir müzik türüdür. İnternetin yaygınlaşarak doğurduğu altkültürleşme esnasında, 2011 yılında, Lil Internet ismiyle tanınan Brooklyn’li bir DJ’in, punk modasını tiye aldığı ironik tweetinden sonra Seapunk terimi ortaya çıkmıştır. Bir ay sonra, Chicago temelli müzisyen Ultradeamon, Coral Records Internazionale ismiyle açtığı Bandcamp ve Facebook sayfasında, müzik küratörlüğü yapmaya başladı ve sonradan Seapunk türüne mensup edilecek, çeşitli bağımsız müzisyenlerin elektronik müziklerini paylaşmaya başladılar.

İşte 90’ların internetinden görseller, eski oyunlar ve dergiler, parlak renkler, yunusların, yunan kolonlarının ve heykellerinin, tropikal görsellerin harmanlandığı, dönemin internet kültürünün geçmişe duyduğu özlemin bir görsel yansımasını yakaladığı bu akım, Lil Internet ve Ultradeamon’ın yaymaya çalıştığı müzisyenlerin müzikleriyle ve seapunk türüyle harmanlanarak ortaya çıkmıştır.

Ne zaman altkültürün yarattığı bir akım popülerleşse, o akım ya revizyona uğrar ve değiştirilir yada ölmeye terk edilir. İşte Vaporwave de böyle doğdu. Seapunk görsellerinin zaman içinde evrimi, yunusların ve tropik adaların kullanıldığı görsellerden uzaklaştı. Daha dijital ve karanlık, 90’ların cyberpunk’ına daha yakın olan video kaset, bilgisayarların kullanıldığı, mor mavi renk skalasında bir estetik yakalarken, kapitalizm ve topluma yabancılaşma temalarını ele alan bir felsefeye geçildi.

Yaşamadığınız Şeylere Karşı Nostalji Hissedebilir Misiniz? 2

Vaporwave, Simpsonwave Ve Tarzları Yenilenen Müzikler

Akım, bünyesinde bir hayli lo-fi ve retro öğeler içeriyor. Bunun nedeni, ilk icracılarının genellikle daha eski lo-fi müzik türleri olan Hypnagogic pop ve Chillwave’den koparak tarzlarını Vaporwave dahilinde yenilemeleri.

Vaporwave, seksenlerin asansör müziğinin (muzak), popüler disko ve funk şarkılarının ve smooth caz parçaların 40 bpm’e dek yavaşlatılmış, kesilip döngü haline getirilmiş ve efektlerle deforme edilmiş bir kombinasyonudur. Bu kombinasyonlar, bahsettiğimiz Tumblr akımıyla birleşerek albüm kapaklarından, görsel sanatlara kadar birçok yerde karşımıza çıkmaya başlamıştır.

Kapitalizmin doğurduğu tüketim kültürü ile dalga geçer, zıt yönünde aykırıklıklar gösterir. adının, duyurulan ancak çıkmayan ürün anlamına gelen vaporware’den gelmesi bu yönü ile etkileyicidir. Ticari kaygı gütmez. Müzik isimleri fazla hit alsın diye afili olmak zorunda değil, genelde müzik hangi duyguları hissettirecekse ya da neye aitse onla ilgili bir isim belirlenir.

Söz konusu tüketim kültürü öyledir ki sizden sadece eşyaları değil, insanları bile hunharca tüketmenizi ister. Onun varoluşu buradan gelir. Vaporwave ise eskide olana sahip çıkar. onu harcamayı değil gözetmeyi kendine amaç edinir. 

Başlangıçta hakikaten kuvvetli bir kapitalizm eleştirisi barındıran akımın mensupları, modern tekno-kültürün öğelerini ve değerlerini, kitsch taklitler yoluyla, karabasanı andıran, sakat, çarpık, melankoli ve nostalji hissiyle dolu bestelere ve karmaşadan ve yabancılaşmaya sürükleme arzusundan ibaret olan imajlara dönüştürdüler. Vaporwave akımında görsel olarak, çeşitli anime ve çizgi film/diziler de sık kullanılır. öyle ki, the simpsons dizisi neredeyse bir alt dalı haline gelmiş, adına simpsonwave demişlerdir. 

Ayrıca Vaporwave sadece amatör müzisyenler arasında yayılmıyor, birçok ünlü r&b ve hip-hop (şu an dünyadaki en popüler iki müzik türü) sanatçısı da Vaporwave’in tekniklerinden esinleniyor. Travis scott, Young Thug, Justin Bieber, Kanye West, keza Drake ve daha bir sürü sanatçının şarkılarında lo-fi öğelere ve sample’ların deformasyonu yoluyla yeni bir eserin üretimi yöntemine rastlanıyor.

Aşağıdaki örneklerini dinleyebilirsiniz 🙂

Okuduğunuz için teşekkürler…

Kaynaklar: 1, 2