”Dünyamız, kozmozdaki milyonlarca yıldız arasındaki tek puantiyedir. Puantiyeler sonsuzluğa giden bir yoldur. Doğayı ve vücudumuzu puantiyelerle sildiğimizde çevre birliğimizin bir parçası olacağız.”

YAYOİ KUSAMA KİMDİR?

Kusama, 1926 yılında Japonya’da geleneklere bağlı ve varlıklı bir ailenin içinde dünyaya geldi. Mutluluk açısından ise yoksuldular. Gözü dışarıda bir babaya ve hem fiziksel hem de ruhsal açıdan zarar görmüş bir anneye sahipti. Yayoi Kusama olsaydınız, mental bozukluğunuzla baş etmek için halüsinasyonlarınızdan esinlenip çeşitli motifler çizerek başlardınız işe. Henüz on yaşındayken gördüğü halüsinasyonları çizmeye başlamıştı. Ancak profesyonel bir sanatçı olma isteği annesi tarafından teşvik edilmiyordu; annesinin bütün zorlamalarına karşın, Kusama daha çok çizdi. O, hastalığını bile sanata dönüştürmüş nadir isimlerden biri.

rengarenk

İyileşmek İsteyen Kim?

Her şeyden elini eteğini çekmiş gibi de görünse hep çalışıyor; yazıyor, boyuyor, ödül alan filmler çekiyordu. Geceleri akıl hastanesinde uyuyor, gündüzleri ise hemen merkezin dibindeki üç katlı atölyesinde çalışıyordu. Hayranı olan ve onu Louis Vuitton için özel bir koleksiyon tasarlaması konusunda ikna eden tasarımcı Marc Jacobs’ın söylediğine göre muhteşem bir çalışma azmi ve enerjisi vardı. Orada bulunma nedeni, ‘iyileşmek’ istemesi değildi. Rahatsızlığının bir sanatçı olarak onu daha güçlü kıldığına inanıyor olmasıydı. “Sınırları olmayan bir dünyada sonsuzluğu tahmin etmek ve ölçmek arzusundaydım. Gizem ne kadar derindi? Sonsuz sonsuzluklar evrenin ne kadar ötesine gidebiliyordu? Bu soruları sorarken aynı zamanda tek bir noktaya bakıyordum, kendi hayatıma. Tek bir polka noktası, milyarlarcasının arasında tek bir nokta…” diyordu. Roman ve otobiyografileri var ki, ikisinin isminde ‘intihar’ kelimesi geçiyor. Ancak o yaşamayı, hem de her zaman tüm kusurları ve belalarıyla yaşamayı seçmişti.

benekler

Beneklerin Kraliçesi

Klasik Japon resim sanatı eğitimi almış olmasına rağmen, özgürce çalışmak istediğinden dolayı Kusama, 1957 yılında sanatın merkezi konumundaki New York’a taşındı. Yayoi Kusama’nın bu dönemde verdiği eserler soyut dışavurumculuktan izler taşıyor. Aynı zamanda kendine özgü tarzını geliştirmeye ve adını duyurmaya başlıyor; resimlerinde özellikle farklı veya aynı boyutlardaki nokta ve ağ gibi motiflerin sık tekrarlarına tanık oluyoruz. Bunun yanı sıra düzenlediği happening ve enstalasyon çalışmalarıyla avangart bir sanatçı olarak sanat sahnesinde yerini almıştır. Çağdaşları olan Andy Warhol, George Segal ve Claes Oldenburg gibi birçok önemli sanatçıyla eserleri çeşitli sergilerde bir arada bulunmuş, zaman zaman Kusama’nın eserleri diğer sanatçılara esin kaynağı olmuştur.

banyood

 

1960’lardaki karşı kültürü benimseyip, bu konuda düzenlediği happening’lerle halkın ilgisini çeken Kusama, bu etkinliklerde çıplak katılımcıların vücuduna renkli puantiyeler çiziyordu. Düzenlediği bu etkinlikler daha çok politik ve sosyal içerikliydi, tamamen savaş karşıtı olan Kusama’ya göre vücudun çıplaklığı barış ve aşkı temsil ediyordu. Kusama’nın enstalasyon türünde çalışmalar yaptığından söz ettik, bu çalışmalarından bir tanesi ise öncelikli olarak çocuklar için tasarladığı “Silinmişlik Odası” dır. Bu oda ilk başta hiçbir renk barındırmaz; duvarlar, tavan, zemin, içerisindeki tüm eşyalar dahil her şey düz beyaz renge boyanmıştır. Ziyaretçiler kendilerine verilen yuvarlak formdaki farklı boyut ve şekillerde renkli yapıştırmaları odada seçtikleri herhangi bir yüzeye yapıştırır. Etkinliğin sonunda oda Kusama’nın deyimiyle “silinmiş” olur. Kusama’nın özellikle çocuklar için yapmış olduğu bu çalışmada kendi çocukluğunda yaşadığı travmaların etkisi olduğu söylenebilir. Çocukların, odanın arzu ettikleri herhangi bir yerine daire şeklindeki çıkartmaları yapıştırmaları, dolaylı yoldan ebeveynlerine karşı yaptıkları bir tür itaatsizliktir.

Puantiyelerle Çok Şey Anlatan Kadın: Yayoi Kusama 1

Elbette müzesi var:)

Sizin de anlayacağınız gibi Yayoi Kusama aklındaki süregelen karmaşayı, çok çeşitli, renkli ve özgün olarak anlatabilen bir sanatçı. Sanatın gelişimine katkıda bulunmak, Yayoi Kusama’nın eserlerini çok daha geniş kitlelere ulaştırmak adına Yayoi Kusama Müzesi 2017 yılında kapılarını Tokyo’da sanatseverlere açtı. Müze yılda iki kez düzenlenmesi planlanan sergilerde Yayoi Kusama’nın eserlerine yer vermeyi, bunun haricinde konferans ve çeşitli etkinlikler düzenlemeyi de planlıyor. Yayoi Kusama’yı daha iyi anlamak, puantiyelerin izinden gitmek için müze ziyaretçilerine güzel bir fırsat sunuyor.