Son zamanlarda oldukça popüler olan NFT (non-fungible token) en temelde dijital bir jetondur. Kelime anlamı olarak “takas edilemez (değiştirilemez) jeton” olarak karşımıza çıkar. Beeple adında bir sanatçının “Everydays: The First 5.000 Days” isimli eseri 69,3 milyon dolara satılmasıyla tüm dünyada yeni bir dijital çağ başlatma noktasında iddialı bir konuma geldi.

nft
Everydays: The First 5.000 Days

Nedir?

Dijital olmayan sanat eserlerinin orijinal olup olmadığını anlamak için çalışmalara atılan imzalara bakılır. Bunları taklit etmek nispeten zordur. Bir tabloyu yeniden yapmak, renk tonlarını, çizgileri, gölgeleri kopyalamak zor ve zaman alan bir iş. Oluşturulan dijital eserleri ise kopyalanarak çoğaltmak oldukça kolay. Burada da şu soru aklımıza geliyor: “Hangisi orijinal?” Eserin dijital olması sebebiyle bunu yapmanın bir yoktu. Ta ki NFT hayatımıza girene kadar.

Orijinal olan eseri diğer kopya eserlerden ayırt edecek bir yöntemle asıl eserin değerinin korunması sağlanabilir. NFT kripto para birimlerinin kullandığı teknoloji oluşturulan eserlerin özgünlüğünü tescil ediyor. Bu jetonlar kripto para birimlerinin aksine birbirleriyle takas edilemiyor. Örnek olarak Bitcoin ve Ethereum’u birbirleriyle satın almak mümkün. Onları eşsiz kılan özellikte bu.  Genellikle Ethereum altyapısındaki bu eserler ERC 721 ve ERC 1155 standartlarına göre oluşturuluyorlar. Dolayısıyla oluşturulan dijital eserler orijinal halleriyle başka hiçbir yerde bulanamıyorlar. İnternette bulunanlar bu eserlerin fotoğrafları ya da ekran resimleri olabilirler sadece.  Ressamların eserlerine attığı imzaların dijital hali denebilir en basit haliyle. NFT’nin bu imzadan en büyük farkı sadece sanat eserleri için değil istenilen her şey için kullanılabilir. Benzersiz olduğu düşünülen sanat, müzik, spor gibi alanlarda kullanılabilir.

Nasıl Kullanılabilir?

Bir sanat eserinin satışı sadece alan ve satan kişi arasında gerçekleşir. Sanatçıdan resim alan bir kişi resmi sattıktan sonra sanatçıya ödeme yapmaz. Bu özel sözleşmelerle yapılabilir ancak bunu yapan pek olmadı. NFT’nin kullanılabileceği bir alan da bu. Eser ya da ürün sahibinin her satıştan pay alması sağlanabilir. Jackson Pollock’un her eserinin satışından pay aldığını düşünün. Bu şekilde eser sahibinin hakları daha fazla korunmuş olur.

Sosyal mecralarda beğendiğiniz bir video için para ödediğinizi düşünün. Bu beğeni karşılığında sizden sonra beğenen herkesten komisyon alabilecek duruma gelebilirsiniz. NFT tam olarak bunu sağlayabilir.

Dijital çağda her gün yeni şeyler karşımıza çıkıyor. Günden güne popüler olan konular değişkenlik gösterse de insanların dijital gelişmelere olan ilgisi azalmıyor. NFT çığır açar mı bunu bilemiyoruz ama şimdilik dijital dünya gündemini meşgul etmeye devam ediyor.

Kaynaklar: 1, 2, 3, 4